90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir. Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.     İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir. Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir. İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir.   Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir.  İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir.  Vüqar İsmayılov    " /> 90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir. Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.     İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir. Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir. İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir.   Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir.  İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir.  Vüqar İsmayılov    ">
20 yanvar 2018, Şənbə
Ana Səhifə - DÜNYA - İran demokratiyası
İran demokratiyası
21.04.2017, 11:51

İran Yaxın və Orta Şərq regionunun ən önəmli ölkələrindən biri olmaqla bərabər, demokratik seçki ənənələrinin spesifikliyi ilə seçilir. 2500 il ərzində fasiləsiz olaraq monarx, ali hökmdar tərəfindən idarə edilən İran 1979-cu ildəki inqilabdan sonra da bu monarxiyadan imtina etməyib. Sadəcə olaraq həmin monarxiya öz formasını dəyişib.


Belə ki, Pəhləvi sülaləsini hakimiyyətdən uzaqlaşdıran klerikal-bürokratik zümrə İslam inqilabı gerçəkləşdirdikdən sonra ali dini lider vəzifəsi təsis etdi.

Qanlı İslam İnqilabının öndəri Ruhullah Musəvi Xomeyni şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin xalq çıxışları qarşısında ölkəni tərk etməsindən sonra bu dəfə dini pərdə altında yeni monarx oldu. Sonradan onun diktəsi ilə qəbul edilən yeni Konstitusiya İranın Dini Lideri, İnqilab Lideri və İran Vəli Hüquqçu adını daşıyan şəxşə hakimiyyətin hər 3 qanadına (icraedici, qanunvericxi və məhkəmə) nəzarət edən ən üst post kimi geniş səlahiyyətlər verdi. İranın Ali Dini Lideri faktiki rəhbərdir və ölkənin bütün siyasi və iqtisadi təsir mexanizmlərini öz əlində cəmləşdirib.

O, Ali Baş Komandan funksiyalarını daşıyır və bütün əsas vəzifələrə - İslam İnqilabı Mühafizə Korpusu, Milli Teleradio Şirkətinin rəəhbəri, bütün əsas ordu növlərinin komandirlərini, Baş Qərargah rəisini və Ali Məhkəmə hakimlərini təyin edir. İran prezidenti isə əsasən formal səlahiyyətlərə malikdir. Respublikada baş nazir postunun yoxluğuna görə prezident hökumətin işinə nəzarət edir və səlahiyyətləri çərçivəsindəki bütün məsələlərlə bağlı yalnız Ali Dini Lider qarşısında hesabat verir.

Bayaq deyildiyi kimi, 2500 illik İran monarxiyasının davamı olan molla rejimi sadəcə olaraq sülalə hakimiyyətinin qohumluq prinsipinə deyil, dini sadiqliyə və konservativliyə diqqət edir. Məhz bu səbəbdən yeni monarxın, yəni Ali Dini liderin seçilməsi proseduru Ali Eksperlər Şurası tərəfindən səsvermə ilə təyin olunur.

Haşiyəyə çıxaraq dəmək olar ki, Eskpertlər Şurası seçicilər tərəfindən 8 il müddətə seçilmiş 86 müştəhiddən ibartədir. Müştəhidlər İslam hüququnu (Fiqh) dərindən bilən və bütün fəaliyyətləri Quran ayələrinə və peyğəmbərin hədislərinə söykənən möminlərdən seçilir.

Eskpertlər Şurası hər il ildə 2 dəfə 2 gün ərzində toplanır. Bu qurumun fəaliyyəti qapalı xarakter daşıyır və iclasların protokolları yalnız Ali Dini Liderə göndərilir. 2015-ci ildən bu orqana Ayətullah Seyid Məhəmməd Yəzdi başçılıq edir.

İran Konstitusiyası Ekspertlər Şurasına üzv  seçilən şəxslərə konkret kriteriyalar müəyyən etməsə də, Konstitusiyanın Mühafizəsi Korpusu istənilən namizədə veto qoya bilər. İranın idarəetmə funksiyalarını əllərində möhkəm saxlamaq üçün düşünülən Konstitusiyanın Mühafizə Korpusu qanunvericlik sahəsində geniş səlahiyyətlə malikdir.

Belə ki, İran parlamenti üzərində xüsusi nəzarət funksiyaları olan Şura deputatların qəbul etdiyi bütün qanun və lahiyələri gözdən keçirir. Hər hansı qanun Konstitusiyaya zidd olarsa, Şura üzvləri qanunu parlamentə qaytarmağa yaxud ona veto qoymaq imkanına malikdirlər. Bundan başqa, ölkə prezidenti, bütün deputatlar və Ekspertlər Şurasının üzvləri bu nəzarətedici orqanda təsdiqlənir. Konstitusiyanın Mühafizəsi Korpusu 12 daimi üzvdən ibartədir.

 

Onların 6-sı Ali Dini Lider tərəfindən birbaşa təyin olunur, daha 6 nəfər isə İran Məclisi tərəfindən irəli sürülür. <p">90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir.

Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.    

İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir.

Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir.

İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir. <p">  <p">

Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir. 

İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir. 


Vüqar İsmayılov  

 


Vətəndaş
13.03.2016, 09:43

İranın erməni sevgisi Məlumatlara görə, 70 milyondan arıq əhalisi olan İranda 30 milyon azərbaycanlı, 8 milyon kürd, 5 milyon bəluç, 1,2 milyon ərəb və 100 min erməni yaşayır. İranın Konstitusiyasına nəzər saldıqda görərik ki, ölkədə yaşayan bütün etniklər eyni hüquqa malikdirlər. Konstitusiyanın 15-ci və 19-cu maddələrinə əsasən, ölkədə yaşayan bütün etniklər öz ana dilində təhsil almalı, vətəndaş hüquqlarına malik olmalıdırlar. Buna baxmayaraq İranda yaşayan qeyri-fars xalqlar arasında yalnız ermənilərin ana dilində məktəbləri mövcuddur. İranda ermənilər uşaq bağçasından universitetədək öz ana dillərində təhsil alır. Məktəblərdə erməni ədəbiyyatı, tarixi tədris olunur. Universitetdə isə erməni dili fakültəsində təhsillərini davam etdirə bilirlər. Yeri gəlmişkən, İran KİV-ləri əsasında araşdırma nəticəsində məlum olub ki, hazırda 3 minə yaxın iranlı tələbə də İrəvanda təhsil alır. Paytaxt Tehranda sırf ermənilər üçün 23 məktəb var. Eyni zamanda ermənilərin milli və dini bayramlarını qeyd etmək hüququ rəsmi şəkildə tanınır. Erməni Qriqoryan kilsəsinin İran üzrə Atropaten, Tehran və İsfahan yeparxiyaları fəaliyyət göstərir. Ümumilikdə, bu yeparxiyaların tərkibinə 40 kilsə daxildir. Bundan əlavə, Qriqoryan kilsəsinin İran üzrə yeparxiyaları Cənubi Azərbaycandakı kilsələrin təmirini də öz üzərinə götürüb. İranın ən böyük idman komplekslərindən olan «Ararat» da ermənilərə məxsusdur. Tehranda bundan əlavə ermənilərə məxsus 30 assosiasiya, təşkilat və digər ictimai birliklər də fəaliyyət göstərir. Tehranın “Hafiz” küçəsi yaxınlığında ermənilərə məxsus restoran fəaliyyət göstərir. Burada həmişə xarici ölkələrin diplomatik nümayəndələri, səfirlər şam edirlər. Buraya şam yeməyi üçün gəlməyə ona görə üstünlük verirlər ki, restoranda spirtli içkilərin qəbuluna icazə verilir. Maraqlıdır ki, İran kimi teokratik, qatı mühafizəkar dövlətdə spirtli içkilərin satışı qadağan olunmasına baxmayaraq, erməni icması üçün bu yasaq istisna təşkil edir. Bir maraqlı məqam da ondan ibarətdir ki, Tehranda alkoqollu içkilərin açıq satışda olduğu yeganə yer “Erməni klubu” adlı kiçik restorandır. Birinci Dünya Müharibəsi sonrası fəaliyyətə başlayan bu restoran 10 milyonluq şəhərdə spirtli içki içmək üçün yeganə ünvandır . Restorana müsəlmanların girişi qadağandır. Bura gələn əsas qonaqlar İrandakı xarici diplomatlar, əcnəbi turistlərdir. İranda erməni icması üçün mətbuat sahəsində də böyük sərbəstlik yaradılıb. Qeyd etmək yerinə düşər ki, İran parlamentində 2 deputat mandatı erməni icması üçün ayrılıb. Bu hüquq ölkə Konstitusiyasında ayrıca bəndlə göstərilib. Hazırda erməni icmasından Karen Xanlaryan və Robert Beqlaryan İran parlamentinin üzvləridir. Qanunverici orqanda onların əsas fəaliyyəti qondarma “erməni soyqırımı”nı gündəmə gətirmək və Ermənistan-İran münasibətlərinin inkişafına dəstək olmaqdır. Hər il aprelin 24-də İranda qondarma “erməni soyqırımı” ilə bağlı izdihamlı aksiyalar keçirilir. Bu aksiyalar əsasən Tehran və İsfahan rəhbərliyinin rəsmi icazəsiylə təşkil olunur. Xüsusi diqqət çəkən məqam isə İran prezidenti tərəfindən gerçəkləşdirilib. Belə ki, yanvar ayında Yeni il münasibəti ilə Həsən Ruhani ermənilərə məxsus “Avetisyan” xəstəxanasına 1 milyard tümən bağışlayıb. Qeyd edək ki, ermənilər İranın əsasən Tehran, İsfahan, Şahinşəhr, Kermanşəhr, Təbriz, Urmiya və digər şəhərlərində məskunlaşıblar. Ermənilərə məxsusu bu sərbəstliyin yüzdə biri İarnda çoxluq təşkil edən azərbaycanlılara verilmir. Digər millətlətin nümayəndələri isə azərbaycanlılarla müqayisədə müəyyən imtiyazlara malikdirlər.

Adolf Hitler İran haqqında:
13.03.2016, 09:44

"....İran şərqin fahişəsidir."

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Salyan sakini bıçaqlanıb
20.01.2018, 16:50

Salyan sakini bıçaqlanıb

Qənirə Paşayeva İstanbuldan türk dünyasına çağırış etdi
20.01.2018, 16:37

Qənirə Paşayeva İstanbuldan türk dünyasına çağırış etdi

Ərdoğan: “Afrin əməliyyatı faktiki olaraq başlayıb”
20.01.2018, 16:28

Ərdoğan: “Afrin əməliyyatı faktiki olaraq başlayıb”

Yerevanda yeni etiraz aksiyası keçiriləcək
20.01.2018, 16:17

Yerevanda yeni etiraz aksiyası keçiriləcək

20 Yanvarı xatırlarkən...
20.01.2018, 16:05

20 Yanvarı xatırlarkən...

Azərbaycan Ordusunun şəhid əsgəri dəfn edilib
20.01.2018, 15:52

Azərbaycan Ordusunun şəhid əsgəri dəfn edilib

Facebook-da təhqir edən necə cəzalandırılmalıdır... – Deputatdan AÇIQLAMA  
20.01.2018, 15:38

Facebook-da təhqir edən necə cəzalandırılmalıdır... – Deputatdan AÇIQLAMA  

Hamilə ana öldü, körpəsi tabutda doğuldu
20.01.2018, 15:26

Hamilə ana öldü, körpəsi tabutda doğuldu

Türkiyə Ordusundan Afrindəki terrorçulara zərbə   
20.01.2018, 15:16

Türkiyə Ordusundan Afrindəki terrorçulara zərbə  

Azadlığa can vermişik...
20.01.2018, 15:07

Azadlığa can vermişik...

Azadlıq meydanının ilk şəhidi - Dubinka ilə döyülüb öldürülən Mikayıl Babayev   
20.01.2018, 15:00

Azadlıq meydanının ilk şəhidi - Dubinka ilə döyülüb öldürülən Mikayıl Babayev  

Sarkisyan Fransaya gedir   
20.01.2018, 14:45

Sarkisyan Fransaya gedir  

Dünən şəhid olan əsgərimizin ŞƏKİLLƏRİ   
20.01.2018, 14:33

Dünən şəhid olan əsgərimizin ŞƏKİLLƏRİ  

Göyçayda yol tikintisi zamanı torpaq uçqunu - fəhlə ölüb
20.01.2018, 14:12

Göyçayda yol tikintisi zamanı torpaq uçqunu - fəhlə ölüb

Bu gecə...   
20.01.2018, 14:04

Bu gecə...  

Yaqub Mahmudov: “Universitetin adı mənim təklifimlə dəyişdirildi”
20.01.2018, 14:02

Yaqub Mahmudov: “Universitetin adı mənim təklifimlə dəyişdirildi”

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı ilə bağlı mübahisələr: “Hüseyn həm də qaçaqçılıq edib” - Tədqiqtaçı ilə MÜSAHİBƏ
20.01.2018, 13:50

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı ilə bağlı mübahisələr: “Hüseyn həm də qaçaqçılıq edib” - Tədqiqtaçı ilə MÜSAHİBƏ

20 yanvar hadisəsini yayan ilk qəzet - Bilinməyən HƏQİQƏT
20.01.2018, 13:28

20 yanvar hadisəsini yayan ilk qəzet - Bilinməyən HƏQİQƏT

Şəhidlər Xiyabanına axın... - FOTOLAR   
20.01.2018, 13:22

Şəhidlər Xiyabanına axın... - FOTOLAR  

Bakıda maşın oğruları tutuldu
20.01.2018, 13:17

Bakıda maşın oğruları tutuldu

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ   
20.01.2018, 13:04

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ  

Bakının məşhur qonaqları - Bircə mahnı ilə bütün Azərbaycanda məşhurlaşan kərküklü JURNALİST
20.01.2018, 12:37

Bakının məşhur qonaqları - Bircə mahnı ilə bütün Azərbaycanda məşhurlaşan kərküklü JURNALİST

Atəş açdı - qohumunu yaraladı
20.01.2018, 12:16

Atəş açdı - qohumunu yaraladı

Vahid Əhmədov şikayətləri dinlədi
20.01.2018, 12:09

Vahid Əhmədov şikayətləri dinlədi

Ucarda ata-oğul bıçaqlandı - bir ölü...
20.01.2018, 12:06

Ucarda ata-oğul bıçaqlandı - bir ölü...

Əkbər Qoşalıya ağır itki üz verdi
20.01.2018, 11:59

Əkbər Qoşalıya ağır itki üz verdi

Fevralda Xəzərin statusuna dair işçi qrupunun iclası keçiriləcək
20.01.2018, 11:54

Fevralda Xəzərin statusuna dair işçi qrupunun iclası keçiriləcək

Şamaxıda ərlə arvada qarşı zor işlədib, 12 min manat, 3 min dollar, 100 min rubl oğurladılar      
20.01.2018, 11:49

Şamaxıda ərlə arvada qarşı zor işlədib, 12 min manat, 3 min dollar, 100 min rubl oğurladılar    

Azərbaycan-Rusiya sərhədinin demarkasiyası ilə bağlı növbəti görüşün vaxtı açıqlandı
20.01.2018, 11:37

Azərbaycan-Rusiya sərhədinin demarkasiyası ilə bağlı növbəti görüşün vaxtı açıqlandı

Bakının mərkəzindəki yanğın söndürüldü
20.01.2018, 11:34

Bakının mərkəzindəki yanğın söndürüldü

O günləri xatırladan və yaşadan YAZI
20.01.2018, 11:28

O günləri xatırladan və yaşadan YAZI

Məzahir Pənahov hesabat verməyən partiyalar haqda: “Kəskin mövqe tutmaq tezdir”
20.01.2018, 11:15

Məzahir Pənahov hesabat verməyən partiyalar haqda: “Kəskin mövqe tutmaq tezdir”

MSK prezident seçkiləri ilə bağlı hazırlıqlara başladı
20.01.2018, 11:11

MSK prezident seçkiləri ilə bağlı hazırlıqlara başladı

“Azneft”dəki yaşayış binasında yanğın lokallaşdırıldı
20.01.2018, 10:59

“Azneft”dəki yaşayış binasında yanğın lokallaşdırıldı

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bir neçə qurumun işini görəcək
20.01.2018, 10:52

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bir neçə qurumun işini görəcək

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(40%)
SOCAR(16%)
Azersun Holding(12%)
Azercell(4%)
Bakcell(16%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(4%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(4%)
Akkord(4%)