90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir. Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.     İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir. Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir. İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir.   Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir.  İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir.  Vüqar İsmayılov    " /> 90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir. Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.     İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir. Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir. İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir.   Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir.  İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir.  Vüqar İsmayılov    ">
19 avqust 2017, Şənbə
Ana Səhifə - DÜNYA - İran demokratiyası
İran demokratiyası
21.04.2017, 11:51

İran Yaxın və Orta Şərq regionunun ən önəmli ölkələrindən biri olmaqla bərabər, demokratik seçki ənənələrinin spesifikliyi ilə seçilir. 2500 il ərzində fasiləsiz olaraq monarx, ali hökmdar tərəfindən idarə edilən İran 1979-cu ildəki inqilabdan sonra da bu monarxiyadan imtina etməyib. Sadəcə olaraq həmin monarxiya öz formasını dəyişib.


Belə ki, Pəhləvi sülaləsini hakimiyyətdən uzaqlaşdıran klerikal-bürokratik zümrə İslam inqilabı gerçəkləşdirdikdən sonra ali dini lider vəzifəsi təsis etdi.

Qanlı İslam İnqilabının öndəri Ruhullah Musəvi Xomeyni şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin xalq çıxışları qarşısında ölkəni tərk etməsindən sonra bu dəfə dini pərdə altında yeni monarx oldu. Sonradan onun diktəsi ilə qəbul edilən yeni Konstitusiya İranın Dini Lideri, İnqilab Lideri və İran Vəli Hüquqçu adını daşıyan şəxşə hakimiyyətin hər 3 qanadına (icraedici, qanunvericxi və məhkəmə) nəzarət edən ən üst post kimi geniş səlahiyyətlər verdi. İranın Ali Dini Lideri faktiki rəhbərdir və ölkənin bütün siyasi və iqtisadi təsir mexanizmlərini öz əlində cəmləşdirib.

O, Ali Baş Komandan funksiyalarını daşıyır və bütün əsas vəzifələrə - İslam İnqilabı Mühafizə Korpusu, Milli Teleradio Şirkətinin rəəhbəri, bütün əsas ordu növlərinin komandirlərini, Baş Qərargah rəisini və Ali Məhkəmə hakimlərini təyin edir. İran prezidenti isə əsasən formal səlahiyyətlərə malikdir. Respublikada baş nazir postunun yoxluğuna görə prezident hökumətin işinə nəzarət edir və səlahiyyətləri çərçivəsindəki bütün məsələlərlə bağlı yalnız Ali Dini Lider qarşısında hesabat verir.

Bayaq deyildiyi kimi, 2500 illik İran monarxiyasının davamı olan molla rejimi sadəcə olaraq sülalə hakimiyyətinin qohumluq prinsipinə deyil, dini sadiqliyə və konservativliyə diqqət edir. Məhz bu səbəbdən yeni monarxın, yəni Ali Dini liderin seçilməsi proseduru Ali Eksperlər Şurası tərəfindən səsvermə ilə təyin olunur.

Haşiyəyə çıxaraq dəmək olar ki, Eskpertlər Şurası seçicilər tərəfindən 8 il müddətə seçilmiş 86 müştəhiddən ibartədir. Müştəhidlər İslam hüququnu (Fiqh) dərindən bilən və bütün fəaliyyətləri Quran ayələrinə və peyğəmbərin hədislərinə söykənən möminlərdən seçilir.

Eskpertlər Şurası hər il ildə 2 dəfə 2 gün ərzində toplanır. Bu qurumun fəaliyyəti qapalı xarakter daşıyır və iclasların protokolları yalnız Ali Dini Liderə göndərilir. 2015-ci ildən bu orqana Ayətullah Seyid Məhəmməd Yəzdi başçılıq edir.

İran Konstitusiyası Ekspertlər Şurasına üzv  seçilən şəxslərə konkret kriteriyalar müəyyən etməsə də, Konstitusiyanın Mühafizəsi Korpusu istənilən namizədə veto qoya bilər. İranın idarəetmə funksiyalarını əllərində möhkəm saxlamaq üçün düşünülən Konstitusiyanın Mühafizə Korpusu qanunvericlik sahəsində geniş səlahiyyətlə malikdir.

Belə ki, İran parlamenti üzərində xüsusi nəzarət funksiyaları olan Şura deputatların qəbul etdiyi bütün qanun və lahiyələri gözdən keçirir. Hər hansı qanun Konstitusiyaya zidd olarsa, Şura üzvləri qanunu parlamentə qaytarmağa yaxud ona veto qoymaq imkanına malikdirlər. Bundan başqa, ölkə prezidenti, bütün deputatlar və Ekspertlər Şurasının üzvləri bu nəzarətedici orqanda təsdiqlənir. Konstitusiyanın Mühafizəsi Korpusu 12 daimi üzvdən ibartədir.

 

Onların 6-sı Ali Dini Lider tərəfindən birbaşa təyin olunur, daha 6 nəfər isə İran Məclisi tərəfindən irəli sürülür. <p">90 yaşlı Ayətullah Əhməd Cənnəti 1988-ci ildən bəri bu Şuranın sədridir.

Bəzi hallarda Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası ilə İran Məclisi arasında konfliktlər yanaşır. Bu məsələri həll etmək üçün Ali Dini Liderin yayında məşvərətçi funksiyalara malik Siyasi Barışıq Şurası fəaliyyət göstərir. İranın keçmiş prezidenti Əli Əkbər Rəfsəncani hazırda həmin orqana rəhbərlik edir. Bura ümilikdə 28 tanınmış dini və ictimai şəxs daxildir.    

İslam Respublikasının əsas siyasi orqanı isə Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasıdır. 1989-cu ildə yaradılan orqana ölkə prezidenti başçılıq etsə də, faktiki rəhbər ölkənin Ali Dini lideri sayılır. Məhz o, Şuranın Baş katibini təyin edir və 2 üzvünü şəxsən təyin etməklə yanaşı, digər üzvlərin namizədliyin də təsdiqləyir.

Təhlükəsizlik Şurası İranın milli təhlükəsizlik konsepsiyasını hazırlamada və rəsmi Tehranın istənilən daxili-xarici təhlükələrdən qorumalı olan orqanların koordinasiyasını təmin etməlidir.

İran Məclisi ölkədə dünyəviliyi təmsil edən əsas orqan sayılır. Səlahiyyətləri üst pillədə yerləşən dini Şuralar tərəfindən məhdudlaşdırılsa da, təkpalatalı İran Məclisi qanun layihələrinin hazırlanması, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası və s. funksiyalara malikdir. İran Məslisi 4 ildən bir seçilir və 290 deputatdan ibarətdir. <p">  <p">

Əli Laricani 2008-ci ildən Məclisin spikeridir. Bütün deputatların namizədliyi mütləq şəkildə Konstitusiyanın Mühafizəsi Şurası tərəfindən təsdiqlənməlidir. 

İran dini mahiyyətli dövlət olduğu üçün ölkədəki heç bir islahat və dəyişkilik Ali Dini Liderin və onun ətrafında yaradılan çoxsaylı Şuraların iradəsinə zidd aparıla bilməz. Ölkənin bütün siyasi və sosial həyatına çoxsaylı xüsusi xidmət orqanları vasitəsilə nəzarət edən ölkədə yaxın illərdə önəmli dəyişikliklər gözlənilmir. 


Vüqar İsmayılov  

 


Vətəndaş
13.03.2016, 09:43

İranın erməni sevgisi Məlumatlara görə, 70 milyondan arıq əhalisi olan İranda 30 milyon azərbaycanlı, 8 milyon kürd, 5 milyon bəluç, 1,2 milyon ərəb və 100 min erməni yaşayır. İranın Konstitusiyasına nəzər saldıqda görərik ki, ölkədə yaşayan bütün etniklər eyni hüquqa malikdirlər. Konstitusiyanın 15-ci və 19-cu maddələrinə əsasən, ölkədə yaşayan bütün etniklər öz ana dilində təhsil almalı, vətəndaş hüquqlarına malik olmalıdırlar. Buna baxmayaraq İranda yaşayan qeyri-fars xalqlar arasında yalnız ermənilərin ana dilində məktəbləri mövcuddur. İranda ermənilər uşaq bağçasından universitetədək öz ana dillərində təhsil alır. Məktəblərdə erməni ədəbiyyatı, tarixi tədris olunur. Universitetdə isə erməni dili fakültəsində təhsillərini davam etdirə bilirlər. Yeri gəlmişkən, İran KİV-ləri əsasında araşdırma nəticəsində məlum olub ki, hazırda 3 minə yaxın iranlı tələbə də İrəvanda təhsil alır. Paytaxt Tehranda sırf ermənilər üçün 23 məktəb var. Eyni zamanda ermənilərin milli və dini bayramlarını qeyd etmək hüququ rəsmi şəkildə tanınır. Erməni Qriqoryan kilsəsinin İran üzrə Atropaten, Tehran və İsfahan yeparxiyaları fəaliyyət göstərir. Ümumilikdə, bu yeparxiyaların tərkibinə 40 kilsə daxildir. Bundan əlavə, Qriqoryan kilsəsinin İran üzrə yeparxiyaları Cənubi Azərbaycandakı kilsələrin təmirini də öz üzərinə götürüb. İranın ən böyük idman komplekslərindən olan «Ararat» da ermənilərə məxsusdur. Tehranda bundan əlavə ermənilərə məxsus 30 assosiasiya, təşkilat və digər ictimai birliklər də fəaliyyət göstərir. Tehranın “Hafiz” küçəsi yaxınlığında ermənilərə məxsus restoran fəaliyyət göstərir. Burada həmişə xarici ölkələrin diplomatik nümayəndələri, səfirlər şam edirlər. Buraya şam yeməyi üçün gəlməyə ona görə üstünlük verirlər ki, restoranda spirtli içkilərin qəbuluna icazə verilir. Maraqlıdır ki, İran kimi teokratik, qatı mühafizəkar dövlətdə spirtli içkilərin satışı qadağan olunmasına baxmayaraq, erməni icması üçün bu yasaq istisna təşkil edir. Bir maraqlı məqam da ondan ibarətdir ki, Tehranda alkoqollu içkilərin açıq satışda olduğu yeganə yer “Erməni klubu” adlı kiçik restorandır. Birinci Dünya Müharibəsi sonrası fəaliyyətə başlayan bu restoran 10 milyonluq şəhərdə spirtli içki içmək üçün yeganə ünvandır . Restorana müsəlmanların girişi qadağandır. Bura gələn əsas qonaqlar İrandakı xarici diplomatlar, əcnəbi turistlərdir. İranda erməni icması üçün mətbuat sahəsində də böyük sərbəstlik yaradılıb. Qeyd etmək yerinə düşər ki, İran parlamentində 2 deputat mandatı erməni icması üçün ayrılıb. Bu hüquq ölkə Konstitusiyasında ayrıca bəndlə göstərilib. Hazırda erməni icmasından Karen Xanlaryan və Robert Beqlaryan İran parlamentinin üzvləridir. Qanunverici orqanda onların əsas fəaliyyəti qondarma “erməni soyqırımı”nı gündəmə gətirmək və Ermənistan-İran münasibətlərinin inkişafına dəstək olmaqdır. Hər il aprelin 24-də İranda qondarma “erməni soyqırımı” ilə bağlı izdihamlı aksiyalar keçirilir. Bu aksiyalar əsasən Tehran və İsfahan rəhbərliyinin rəsmi icazəsiylə təşkil olunur. Xüsusi diqqət çəkən məqam isə İran prezidenti tərəfindən gerçəkləşdirilib. Belə ki, yanvar ayında Yeni il münasibəti ilə Həsən Ruhani ermənilərə məxsus “Avetisyan” xəstəxanasına 1 milyard tümən bağışlayıb. Qeyd edək ki, ermənilər İranın əsasən Tehran, İsfahan, Şahinşəhr, Kermanşəhr, Təbriz, Urmiya və digər şəhərlərində məskunlaşıblar. Ermənilərə məxsusu bu sərbəstliyin yüzdə biri İarnda çoxluq təşkil edən azərbaycanlılara verilmir. Digər millətlətin nümayəndələri isə azərbaycanlılarla müqayisədə müəyyən imtiyazlara malikdirlər.

Adolf Hitler İran haqqında:
13.03.2016, 09:44

"....İran şərqin fahişəsidir."

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Paytaxtda restoran yanıb
19.08.2017, 01:09

Paytaxtda restoran yanıb

Mingəçevirdə naməlum kişi meyiti tapılıb
19.08.2017, 00:56

Mingəçevirdə naməlum kişi meyiti tapılıb

Barselonada terror törədənlərin hamısı məhv edilib - FOTO
19.08.2017, 00:44

Barselonada terror törədənlərin hamısı məhv edilib - FOTO

ABŞ Suriyada qalmayacaq
19.08.2017, 00:27

ABŞ Suriyada qalmayacaq

Almaniyada heç bir müdaxiləyə icazə verilməyəcək
19.08.2017, 00:09

Almaniyada heç bir müdaxiləyə icazə verilməyəcək

Livan hərbçiləri ABŞ silahlarını ələ keçirib
18.08.2017, 23:53

Livan hərbçiləri ABŞ silahlarını ələ keçirib

Məktəbli formaları alanlar aldadılır - VİDEO
18.08.2017, 23:39

Məktəbli formaları alanlar aldadılır - VİDEO

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
18.08.2017, 23:25

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Qubada iki uşaq atasını baltalayıb öldürdülər - VİDEO
18.08.2017, 23:09

Qubada iki uşaq atasını baltalayıb öldürdülər - VİDEO

Finlandiya polisi hadisəni terror kimi qiymətləndirmir
18.08.2017, 22:48

Finlandiya polisi hadisəni terror kimi qiymətləndirmir

Fritaunda ölənlərin sayı 461 nəfərə çatıb
18.08.2017, 22:34

Fritaunda ölənlərin sayı 461 nəfərə çatıb

Trampın müşaviri vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb
18.08.2017, 22:23

Trampın müşaviri vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb

Bakıda avtobus sürücüsünün üstünə tapança çəkildi - VİDEO
18.08.2017, 22:09

Bakıda avtobus sürücüsünün üstünə tapança çəkildi - VİDEO

Almaniyada bıçaqlı şəxs kütləyə hücum edib
18.08.2017, 21:56

Almaniyada bıçaqlı şəxs kütləyə hücum edib

16 suala cavab verin, qaraciyərinizin vəziyyətindən agah olun - TEST
18.08.2017, 21:42

16 suala cavab verin, qaraciyərinizin vəziyyətindən agah olun - TEST

Barselonadakı terrorda ölənlərin sayı 15 nəfərə çatıb
18.08.2017, 21:40

Barselonadakı terrorda ölənlərin sayı 15 nəfərə çatıb

Məhəmməd peyğəmbərin ölümdən başqa bütün xəstəliklərin dərmanı adlandırdığı QARA ZİRƏ
18.08.2017, 21:26

Məhəmməd peyğəmbərin ölümdən başqa bütün xəstəliklərin dərmanı adlandırdığı QARA ZİRƏ

Bakıda jurnalistlər üçün təlim keçirilib
18.08.2017, 21:12

Bakıda jurnalistlər üçün təlim keçirilib

Yeltsinin avtomobili satışa çıxarılıb
18.08.2017, 20:57

Yeltsinin avtomobili satışa çıxarılıb

Finlandiyada naməlum şəxs insanlara hücum etdi: 2 ölü
18.08.2017, 20:43

Finlandiyada naməlum şəxs insanlara hücum etdi: 2 ölü

Keçmiş telekanal rəhbərinin oğlu çayda batdı
18.08.2017, 20:30

Keçmiş telekanal rəhbərinin oğlu çayda batdı

Bodrumda yenidən zəlzələ olub
18.08.2017, 20:16

Bodrumda yenidən zəlzələ olub

Bərdədə 7 yaşlı uşaq xəstəxanada öldü
18.08.2017, 20:02

Bərdədə 7 yaşlı uşaq xəstəxanada öldü

Eyni mənzili bir neçə şəxsə satan şirkət rəhbəri həbs edildi
18.08.2017, 19:41

Eyni mənzili bir neçə şəxsə satan şirkət rəhbəri həbs edildi

Gürcüstanda azərbaycanlı həbs olunub
18.08.2017, 18:56

Gürcüstanda azərbaycanlı həbs olunub

Finlandiyada bıçaqlı hücum: 1 ölü, 2 yaralı
18.08.2017, 18:38

Finlandiyada bıçaqlı hücum: 1 ölü, 2 yaralı

Azərbaycan prezidenti əfqanıstanlı həmkarına məktub göndərib
18.08.2017, 18:29

Azərbaycan prezidenti əfqanıstanlı həmkarına məktub göndərib

Nazirlik yol qırağına tullantı atanlarla bağlı polisə müraciət etdi 
18.08.2017, 18:17

Nazirlik yol qırağına tullantı atanlarla bağlı polisə müraciət etdi 

Gəncə sakini qayadan çaya düşərək ölüb
18.08.2017, 18:09

Gəncə sakini qayadan çaya düşərək ölüb

Putin Krıma getdi
18.08.2017, 17:48

Putin Krıma getdi

Baş Prokurorluq 3 sayta xəbərdarlıq etdi
18.08.2017, 17:31

Baş Prokurorluq 3 sayta xəbərdarlıq etdi

Dənizdə batan daha 4 nəfər xilas edilib
18.08.2017, 17:29

Dənizdə batan daha 4 nəfər xilas edilib

“Müxalifətin cəbhəyə getməsinə ehtiyac yoxdur” – Komitə sədrindən AÇIQLAMA
18.08.2017, 17:23

“Müxalifətin cəbhəyə getməsinə ehtiyac yoxdur” – Komitə sədrindən AÇIQLAMA

Dolların 3 günlük məzənnəsi açıqlandı
18.08.2017, 17:21

Dolların 3 günlük məzənnəsi açıqlandı

Prezident "Azərsu"ya 5.78 milyon manat ayırdı
18.08.2017, 17:17

Prezident "Azərsu"ya 5.78 milyon manat ayırdı

ARXİV
SORĞU
Benzini hansı yanacaqdoldurma məntəqəsindən alırsınız?
Azpetrol-dan(50%)
SOCAR-dan(6.38%)
Lukoil-dan(17.0%)
Bunların heç birindən - başqasından(26.5%)