O'zbekiston va Ozarbayjon prezidentlari tomonidan imzolangan “Abadiy do'stlik” hujjati ikki mamlakat o'rtasidagi munosabatlarning yangi bosqichga qadam qo'yishi nuqtai nazaridan muhim tarixiy ahamiyatga ega. Ushbu hujjatning asosiy dividendlaridan biri o'zaro ishonchning uzoq muddatli va barqaror iqtisodiy sheriklikka aylanishi bilan bir qatorda, madaniy-gumanitar aloqalarning ham yanada chuqurlashishidir.
Masala yuzasidan Modern.azga gapirgan O'zbekiston parlamenti deputati Oydin Abdullayeva Ozarbayjon va O'zbekiston o'rtasida madaniy-gumanitar hamkorlikni rivojlantirish bo'yicha bir qator takliflarini o'rtoqlashdi.
Uning so'zlariga ko'ra, madaniy-gumanitar hamkorlik ikki mamlakat o'rtasidagi munosabatlarning muhim yo'nalishlaridan biri sifatida alohida e'tiborda saqlanishi kerak:
“O'zbekiston va Ozarbayjon munosabatlarida xalqlarimizni bir-biriga yaqinlashtiradigan tarix, til, adabiyot va madaniyat nuqtai nazaridan juda katta umumiy qadriyatlar mavjud. Shuning uchun madaniy-gumanitar hamkorlikni alohida va muhim yo'nalish sifatida ta'kidlash lozim. Avvalo, madaniy merosni birgalikda o'rganish va targ'ib qilish yo'nalishida ishlar kengaytirilishi kerak. Alisher Navoiy, Fuzuliy, Nizomiy Ganjaviy kabi buyuk mutafakkirlarning ijodini birgalikda tadqiq etish, asarlarini o'zaro tarjima qilish va xalqaro ilmiy konferensiyalar o'tkazish muhim natijalar berishi mumkin. Shu bilan birga, birgalikda madaniyat kunlari va festivallarni muntazam o'tkazishni maqsadga muvofiq deb hisoblayman. Bu tadbirlar faqat poytaxt shaharlarida emas, balki mintaqalarda va tarixiy shaharlarda ham tashkil etilishi kerak. Teatr, kino va musiqa sohasida birgalikda loyihalarni amalga oshirish ham muhim yo'nalishlardandir. O'zbekiston va Ozarbayjon san'atkorlarining ishtirokida tarixiy shaxslarga va ikki xalqning umumiy madaniy merosiga bag'ishlangan filmlar va spektakllarni tayyorlash xalqlarimiz o'rtasida madaniy aloqalarning yanada mustahkamlanishiga xizmat qilishi mumkin. Bundan tashqari, muzeylararo hamkorlikni kuchaytirishga ehtiyoj bor. Birgalikda ko'rgazmalar va raqamli ekspozitsiyalarni tashkil etish, ikki mamlakat muzeylari o'rtasida eksponat almashinuvini amalga oshirish bu yo'nalishda muhim qadamlar bo'lishi mumkin. Oliy ta'lim va fan sohasida gumanitar aloqalarni kengaytirish ham alohida ahamiyatga ega. Talaba va professor-o'qituvchi almashinuvini oshirish, birgalikda ilmiy markazlarni yaratish, dissertatsiya va tadqiqot loyihalarini amalga oshirish foydali bo'ladi. Yoshlar diplomatiyasining rivojlantirilishi ham e'tiborda saqlanishi kerak. O'zbekiston va Ozarbayjon yoshlari uchun muntazam forumlar, yozgi maktablar, madaniy lagerlar va turli ijodiy loyihalarni tashkil etish ikki mamlakatning kelajak avlodlari o'rtasida aloqalarning mustahkamlanishiga imkon beradi. Til va adabiyot sohasiga ham alohida e'tibor berish lozim. O'zbek tilining va adabiyotining Ozarbayjonda, Ozarbayjon tilining va adabiyotining esa O'zbekistonda yanada keng o'rganilishi uchun muvofiq kafedralarning, markazlarning va maxsus dasturlarning yaratilishi muhim qadam bo'lishi mumkin. Madaniy turizmni birgalikda rivojlantirish ham mamlakatlarimiz uchun katta potensialga ega. Samarqand-Buxoro-Xiva va Boku-Shaki kabi yo'nalishlarni birlashtirgan umumiy turizm va madaniy marshrutlarni yaratish ham xalqlarimizning o'zaro tanishuvini, ham turizm aloqalarini yanada rivojlantirishi mumkin”.
Deputat qayd etibdi ki, ikki mamlakat o'rtasida mavjud bo'lgan tarixiy va ma'naviy yaqinlik zamonaviy hamkorlik platformasiga aylanishi kerak:
“Madaniy-gumanitar sohada allaqachon mavjud bo'lgan tarixiy va ma'naviy yaqinligimizni yangi avlodlar uchun zamonaviy hamkorlik platformasiga aylantirishimiz kerak. O'zbek va Ozarbayjon xalqlarini bir-biriga yanada yaqinlashtiradigan asosiy kuch bizning umumiy tariximiz va madaniy merosimizdir. Shuning uchun birgalikda ilmiy tadqiqotlarning, adabiyot va san'at asarlarining o'zaro tarjimasining, kino va teatr loyihalarining, muzeylararo hamkorlikning, talaba va yoshlar almashinuvining, shuningdek, birgalikda madaniyat festivallarining tizimli ravishda amalga oshirilishini muhim deb hisoblayman. Iqtisodiy hamkorlik davlatlarning manfaatlarini birlashtirsa, madaniy-gumanitar hamkorlik xalqlarning qalbini birlashtiradi. “Abadiy do'stlik”ning haqiqiy barqarorligi ham aynan shu ikki ustunga – iqtisodiy manfaatlarga va xalqlar o'rtasidagi ma'naviy yaqinlikka suyanishi kerak”.
