23 iyul 2017, Bazar
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Pensiya sistemindəki yeni dəyişikliklərin İZAHI
Pensiya sistemindəki yeni dəyişikliklərin İZAHI
06.04.2017, 13:13

İqtisadçı Vüqar Bayramov pensiya sistemində edilən yeni dəyişikliklərlə bağlı yaranmış çoxsaylı sualları nəzərə alaraq, bəzi məsələlərə aydınlıq gətirib.
Modern.az-ın məlumatına görə, iqtisadçı dəyişikliklərin izahını aşağıdakı kimi verib:

 

 - Əmək pensiyası almaq üçün yığım məbləği nə qədər olmalıdır?

 

- Yeni dəyişikliklərə əsasən pensiyada olmaq yaşı orta hesabla 12 il nəzərdə tutulub. Minimum pensiya məbləği 110 manat olduğundan tələb edilən minimum yığım məbləği aşağıdakı kimi hesablanır:

12 il X 12 ay X 110 manat= 144 X 110 manat- 15 840 manat

Deməli, əmək pensiyasının alınması üçün 15 840 manat yığım tələb edilir.

 

- Əgər pensiya yaşınadək 15 840 manat yığımaq mümkün olmayıbsa, o zaman pensiya almaq üçün həmin məbləği necə artırmaq olar?

 

- Vətəndaşın pensiya yaşı tamam olubsa və onun hesabında 15 840 manat yoxdursa ,o zaman dəyişikliyə əsasən həmin məbləği 2 halda artırmaq mümkündür:

1. Həmin şəxsin yığım hesabı açıq qalır və bu zaman həmin şəxs işləməkdə davam edib hesabına əlavə vəsait ödəyə bilər.

2.Vətəndaş qalan fərqi birbaşa nağd şəkildə hesabında yerləşdirə bilər. Məsələn, pensiya yaşı tamam olan şəxsin hesabında 10 000 manat və 5840 manat kəsir var. Bu zaman həmin şəxs özü və ya övladı, hətta işlədiyi təşkilat belə, həmin pulu ödəyərsə, o əmək pensiyası almaq hüququ qazana bilir.

 

- Tələb edilən yığım mümkün olmayıbsa və hesaba əlavə ödəniş imkanı yoxsa bu halda əmək pensiyası ala bilərmi?

 

- Dəyişiklik bu halda istisnalar nəzərdə tutub. Əgər vətəndaş 25 il və daha çox əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub həmin müddətdə ən az sosial ödəniş edibsə, o zaman hesabında hansı məbləğin olmasından asılı olmayaraq minimum məbləğdə əmək pensiyası ala bilir. Məsələn, pensiya yaşı tamam olan vətəndaşımızın yığım hesabında 7 min manat vəsait var və 25 il iş təcrübəsinə malikdirsə, o zaman da pensiya almaq hüququna malik olur.

 

- Pensiya yaşı çatan şəxsin yığım hesabında minimum məbləğdən çox vəsait var, amma onun iş təcrübəsi 12 ildən azdır. Bu zaman əmək pensiyası ala bilirmi?

 

- Yeni dəyişikliklərə əsasən 12 illik minimum iş təcrübəsi ləğv edilib. Bu baxımdan, minimum məbləğ hətta 5 il ərzində yığılsa da, həmin şəxs əmək pensiyası almaq hüququna malikdir.

 

- Pensiya yaşı tamam olmadan əmək pensiyasına çıxmaq mümkündürmü?

 

- Bu hal yeni dəyişikliklərə daxil edilməyib və gözlənilir ki, növbəti dəyişikliklərdə nəzərə alınacaq. Bu isə o deməkdir ki, mövcud qaydalar pensiya yaşı tamam olmadan pensiya almaq hüququ vermir. Yəni, vətəndaş hətta minimum yığım məbləğini daha tez toplasa da, pensiya yaşı tamam olandan sonra istifadə edə bilər.

 

- Sosial ödənişlərin neçə faizi vətəndaşın hesabında əks olunur?

 

- Yeni qaydalara əsasən, sosial ödənişlər tam olaraq, 100 faiz hesabda saxlanılacaq. Son dəyişikliklərədək ödənişlərin 50 faizi yığım hesabında əks olunurdu, digər yarısı cari xərclər üçün istifadə edilirdi.

 

- 2006-cı ildən mövcud dəyişikliklərədək olan dövrdə sosial ödənişlərin yığım hesabında əks olunmayan hissəsi, yəni 50 faizi hesablara qaytarılacaqmı?

 

- Mövcud dəyişikliklərə əsasən, sözügedən müddətdə hesabda əks olunmayan vəsaitin 10 faizi hesabın idarəedilməsi və s. xərclər üçün çıxılmaqla, qalan hissəsi yığım hesabına əlavə ediləcək.

 

- Minimumdan artıq yığımlar edən ancaq pensiya yaşı çatmamış və ya pensiya almağa başladıqdan bir müddətdən sonra dünyasını dəyişən vətəndaşların yığımları hansı hallarda onu varisinə ödəniləcək?

 

- Həmin vəsaitlərin varisə qaytarılması halları o zaman baş verəcək ki, ailədə əlilliyə görə pensiya alan, yaşı 18-ə (əyanı ali təhsil alanlar üçün 23) çatmayan övladı varsa və ya həyat yoldaşı pensiya alan şəxslər olarsa bu yığımdan faydanala biləcək. Məsələn, rəhmətə gedən ailə başçısının yüksək əmək haqqı ilə çalışıb və onun hesabında daha böyük məbləğdə vəsait yğılıb. Amma onun həyat yoldaşının pensiya məbləği aşağıdır. Bu zaman o öz pensiyasından imtina edib rəhmət getmiş həyat yoldaşının pensiyasını ala bilər.

 

- Xidməti müqavilə ilə çalışanlar əmək pensiyası ala biləcəklər?

 

- Yığım hesabında vəsaitin əmək yoxsa xidməti müqavilə ilə toplanmasının heç bir fərqi yoxdur. Minimum məbləğ yığan şəxs pensiya hüququ əldə edəcək.

 

- Bu, 25 illik iş stajı ilə bağlı istisna xidmət müqaviləsi ilə çalışanlara da aiddirmi?

 

- 25 il işləyən və aylıq sosial ödənişlər edən hər bir vətəndaş əmək və xidmət müqaviləsi ilə çalışmasından asılı olmayaraq və hesabındakı vəsaitin məbləğinə baxmayaraq pensiya ala biləcək.

 

 

Gülşən RAUFQIZI

 


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
BMT Təhlükəsizlik Şurası Qüdsdəki vəziyyəti müzakirə edəcək
23.07.2017, 00:24

BMT Təhlükəsizlik Şurası Qüdsdəki vəziyyəti müzakirə edəcək

Ağdamsızlığın 24 ili
23.07.2017, 00:10

Ağdamsızlığın 24 ili

Yaşayış binasında yanğın: 8 nəfər təxliyyə edildi
22.07.2017, 23:57

Yaşayış binasında yanğın: 8 nəfər təxliyyə edildi

Trampın şəxsi vəkili istefa verib
22.07.2017, 23:43

Trampın şəxsi vəkili istefa verib

İran yeni raketlərin istehsalına başlayıb
22.07.2017, 23:27

İran yeni raketlərin istehsalına başlayıb

Azərbaycanlı cüdoçu Minskdə erməni rəqibinə qalib gəlib
22.07.2017, 23:09

Azərbaycanlı cüdoçu Minskdə erməni rəqibinə qalib gəlib

Fransada məscidin qapısına donuz asılıb
22.07.2017, 22:53

Fransada məscidin qapısına donuz asılıb

Qızılın qiyməti yenidən ucuzlaşıb - VİDEO
22.07.2017, 22:42

Qızılın qiyməti yenidən ucuzlaşıb - VİDEO

Romada içməli su böhranı yaşana bilər
22.07.2017, 22:29

Romada içməli su böhranı yaşana bilər

Bodrum sahillərində daha iki zəlzələ olub
22.07.2017, 22:15

Bodrum sahillərində daha iki zəlzələ olub

Ləvənginin içindən qurd çıxdı - VİDEO
22.07.2017, 22:03

Ləvənginin içindən qurd çıxdı - VİDEO

Misirdə 28 nəfərə edam cəzası verilib
22.07.2017, 21:57

Misirdə 28 nəfərə edam cəzası verilib

Dağlıq Qarabağın ziyalıları - İsi Hacıyev
22.07.2017, 21:45

Dağlıq Qarabağın ziyalıları - İsi Hacıyev

Taliban Əfqanıstanda 70 sakini girov götürüb
22.07.2017, 21:34

Taliban Əfqanıstanda 70 sakini girov götürüb

Qocalmaq istəmirsinizsə AYAQLARINIZA GÜC VERİN
22.07.2017, 21:30

Qocalmaq istəmirsinizsə AYAQLARINIZA GÜC VERİN

Konstitusiya Məhkəməsi yeni qərarını açıqladı
22.07.2017, 21:20

Konstitusiya Məhkəməsi yeni qərarını açıqladı

Türkiyə hər zaman Azərbaycanın yanındadır - VİDEO
22.07.2017, 21:06

Türkiyə hər zaman Azərbaycanın yanındadır - VİDEO

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 2 nəfər xilas edilib
22.07.2017, 20:49

Dənizdə batmaq təhlükəsi ilə üzləşən 2 nəfər xilas edilib

Ərdogan fransalı həmkarı ilə anlaşdı
22.07.2017, 20:35

Ərdogan fransalı həmkarı ilə anlaşdı

Filippində fövqəladə vəziyyətin müddəti uzadılıb
22.07.2017, 20:23

Filippində fövqəladə vəziyyətin müddəti uzadılıb

İyul ayında dolu yağdı
22.07.2017, 20:09

İyul ayında dolu yağdı

İstirahətə gedən ailə qəzaya düşdü: 6 yaralı
22.07.2017, 19:54

İstirahətə gedən ailə qəzaya düşdü: 6 yaralı

I və IV qrupların imtahanlarındakı testlərin düzgün cavablarını açıqlandı   
22.07.2017, 18:20

I və IV qrupların imtahanlarındakı testlərin düzgün cavablarını açıqlandı  

Ermənistan Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlərə görə 1-ci yerə çıxdı
22.07.2017, 18:00

Ermənistan Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlərə görə 1-ci yerə çıxdı

Jurnalist Rey Kərimoğlunun “Kod adı: “Rey” kitabı çıxdı   
22.07.2017, 17:51

Jurnalist Rey Kərimoğlunun “Kod adı: “Rey” kitabı çıxdı  

Zərdabinin ölümü və dəfni haqqında bilmədiklərimiz - Sabirin təklifi, ermənin hiyləsi...
22.07.2017, 17:37

Zərdabinin ölümü və dəfni haqqında bilmədiklərimiz - Sabirin təklifi, ermənin hiyləsi...

Bakıda piyadanı öldürən “Galendewagen”in sürücüsü tutuldu - RƏSMİ
22.07.2017, 17:05

Bakıda piyadanı öldürən Galendewagenin sürücüsü tutuldu - RƏSMİ

Paytaxtdakı yanğında 4 müəllim və 5 abituriyent ZƏHƏRLƏNİB   
22.07.2017, 16:46

Paytaxtdakı yanğında 4 müəllim və 5 abituriyent ZƏHƏRLƏNİB  

Yaqub Mahmudovdan dərslik qalmaqalına REAKSİYA
22.07.2017, 16:38

Yaqub Mahmudovdan dərslik qalmaqalına REAKSİYA

Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında yeni ixtisaslar açılıb
22.07.2017, 16:15

Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında yeni ixtisaslar açılıb

İlham Əliyev Misir Prezidentini təbrik edib
22.07.2017, 16:09

İlham Əliyev Misir Prezidentini təbrik edib

Kooperasiya Universiteti açıqlama yaydı: “Yanğın təhsil ocağına maddi ziyan vurmayıb”   
22.07.2017, 16:00

Kooperasiya Universiteti açıqlama yaydı: “Yanğın təhsil ocağına maddi ziyan vurmayıb”  

“Jurnalistlərə görə məndən incik düşən xeyli deputat var” - MÜSAHİBƏ
22.07.2017, 15:48

“Jurnalistlərə görə məndən incik düşən xeyli deputat var” - MÜSAHİBƏ

Bəzi universitetlərdə təhsil haqqı artırılıb - QİYMƏTLƏR
22.07.2017, 15:31

Bəzi universitetlərdə təhsil haqqı artırılıb - QİYMƏTLƏR

I və IV qrupların imtahanlarında qaydaları pozanların nəticələri ləğv olundu   
22.07.2017, 15:13

I və IV qrupların imtahanlarında qaydaları pozanların nəticələri ləğv olundu  

ARXİV
SORĞU
Qarabağ danışıqlarını sürdürmək Azərbaycana nə vəd edir?
- Son hadisədən sonra Azərbaycan Minsk qrupu ilə ciddi danışmalı, öz şərtlərini irəli sürməlidir(1.23%)
- Danışıqlar heç nə vəd etmir, ondan dərhal imtina olunmalı, müharibəyə başlanılmalıdır(70.3%)
- Danışıqlar davam etdirilməli, problemin sülh yolu illə həllinə çalışılmalıdır(3.70%)
- Minsk qrupunun vasitəçiliyindən imtina edib, digər beynəlxalq təşilatları işə qoşmaq lazımdır(2.46%)
- Ermənistana təzyiq üçün başqa alternativ yollar düşünülməildir(22.2%)