18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - İQTİSADİYYAT - Azərbaycanda yeni olan texnologiya – Faydalıdır yoxsa ziyanlı?
Azərbaycanda yeni olan texnologiya – Faydalıdır yoxsa ziyanlı?
09.12.2017, 11:46

 

Hazırda dünyada trend olan innovativ yeniliklərdən biri də virtual reallıq texnologiyalarıdır.

 

Xarici mediada hər gün virtual reallıq (virtual reality) və artırılmış reallıq (augmented reality)  texnologiyaları üzərində müxtəlif oyun və məhsullarının hazırlanması ilə bağlı məlumatları oxuyuruq.

 

Belə ki, artıq nəhəng informasiya texnologiyaları şirkətləri bu sahəyə daha çox diqqət ayırır və  getdikcə rəqabətin kəskinləşdiyini nəzərə alaraq özlərinə bu istiqamətdə yer tutmaq üçün böyük məbləğlərdə yatırımlar edir.

 

Hətta bu yaxınlarında Facebook-un qurucusu Mark Zuckerberg  də virtual reallıq texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyini vurğulayaraq qarşıdakı 10 ildə bu sahəyə  3 milyard dollardan çox investisiya qoymaq məcburiyyətində olduğunu açıqlayıb. 

 

Son dövrlər Azərbaycanda da bu istiqamətdə ciddi addımlar atılır. Belə ki, gənclərimiz virtual reallıq texnologiyaları ilə bağlı yerli məhsullar hazırlayaraq bazara təqdim edir.

 

Oyun tərtibatçısı Bakir Omarov Modern.az-a açıqlamasında Azərbaycanda bu bazarın hələ təzə-təzə yaranmağa başladığını qeyd edib.

 

“Dünyada “FunZone”lar yaradılıb ki, insanlar ilk dəfə bu oyunlarla belə tanış olurlar. Sonra is öz eynəklərini alıb evlərində istifadə edirlər. Amerika, Kanada, İngiltərə artıq bu mərhələdədir. Azərbaycan isə hələki birinci mərhələdədir. Alış-veriş mərkəzlərimizdə virtual reallıq oyunları var. Ümumiyyətlə, gəlir baxımından da virtual reallıq oyunları o qədər də məşhur deyil. Amerikada bir fərd aya 5-10 min dollar qazanırsa, onun üçün 600-700 dollar verib virtual eynək almaq elə də problem deyil. Azərbaycanda yerli bazardan almağa çalışsaz, bu qiymət 2000-3000 manat arası dəyişir. Ortalama maaşa baxanda inanmıram ki, bizdə  kimsə gedib bu qiymətə eynəkləri alsın”.

 

Tərtibatçı deyir ki, bu eynəklərə əyləncə sevənlərin və zəngin insanların tələbatı daha çoxdur.

“Oyun zonalarına isə necə ki “Playstation”a gedirlər eləcə də gedib virtual oyunlar oynayırlar. Məsələn, “Paintball” oynayırsınızsa, hamı eynəkləri taxır, komanda-komandaya qarşı oynayır və əylənirlər”

 

Bakir Omarov studiyada hazırladıqları oyunları xarici auditoriyaya ünvanladıqlarını vurğulayıb.

 

“Azərbaycan bazarında heç bir gəlir mənbəyi görmürük. Ona görə də oyun yaradanda xaricilərin istəkləri və xarici bazarda olan boşluqları nəzərə alırıq. Xarici marketoloqlarla məsləhətləşirik.

 

“Mad West” oyununu sırf xarici marketoloqlar işləyib. Söhbət 19-cu əsr Amerikasından getdiyinə görə, ünvanlandığımız əsas bazar Amerika bazarıdır. Kommersiya məqsədlidir və gələcəkdə bizə gəlir gətirəcək. Gəlirlərimiz və uğurlarımız artıqdan sonra sosial layihə olaraq Azərbaycana, onun tarixinə aid bir neçə oyunlar yaradacağıq. Dünyada tanındıqdan sonra, bu oyunları dünya bazarına çıxartmaq da rahat olacaq. Amma əvvəlcə Azəbaycana aid oyun çıxarmaq səhv olardı. Çünki biri var sizi bir neçə insan tanıyır, biri də var dünyada tanınırsan. Sizi tanıdıqdan sonra sizə güvənirlər və Azərbaycana aid çıxardığınız oyun daha geniş auditoriyaya çatır”.

 

Müsahibimiz bu oyunların müstəb və mənfi tərəflərindən də söz açıb:

 

“Yaş məhdudiyyətini nəzərə almasaq şiddət, qorxu, ölüm olan oyunları uşaq oynayarsa, təbii ki, ona yaxşı təsir etməyəcək. Biri var uşaq monitorda kimisə öldürür, biri də var bunu öz gözləri qarşısında görür. Virtual reallıq oyunlarının özəlliyi də bundan ibarətdir. Oyunla reallığı aid etmək çətindir.

 

Biz  aylardır aparatlarla işləyirik, hətta özümüz bilə-bilə ki, bu oyundur, hətta biz  də çaşırıq. Elə bilirik ki, əsl həyatdır. Eynəyi taxdıqdan sonra insan çaşıb gedib divara da dəyə bilər. Siz atəş açanda diksinib qışqıra da bilərsiniz. Bu normal hallardır. Beyin həmin an üçün oyunla realı ayıra bilmir. Bu böyüklərə də ziyan ola bilər. Ona görə də oyunlar yaş qruplarına ayrılır. Ümumiyyətlə, həkimlər uşaqlara bu oyunları məsləhət görmürlər.  Eynəklər uşaq gözlərinə ziyandır. Ona görə12-13 yaşından yuxarı hər kəs rahatlıqla bu oyunları oynaya bilər”.

Tərtibatçı eynəklərin düzgün istifadə edildiyi təqdirdə gözlərə heç bir ziyanının olmadığını söylədi.

 

“Valideynlər hər zaman uşaqlara deyirdi ki, monitorlara yaxın oturmayın, ziyandır. Bir yandan və o dövr üçün bu düz idi. Amma texnologiya inkişaf etdikcə xüsusilə də virtual reallıq oyunlarında monitorun gözə yaxın olmasının gözlərə heç bir ziyanı yoxdur. Bizim istifadə etdiyimiz “HTC” şirkətinin eynəkləridir. Bu eynəkləri istehsal etməmişdən öncə milyonlarla dollar xərcləyib həkimlərlə, professorlarla işləyiblər ki, bu gözlərə ziyan etməsin. Hətta saatlarla oynasalar belə. Amerika bazarında əgər hər hansı bir məhsulu bazara çıxardırsansa, onu sağlamlıq baxımından sertifikatlaşdırmaq lazımdır. Əgər sizin məhsulunuz 1% də olsa bədənə ziyan vurursa, bu sertifikatı almaq  çox çətin məsələdir. “HTC” bu sertifikatı ala bilibsə, bu da eynəklərin heç bir ziyanının olmadığının göstəricisidir. Günə 3-4 saat istifadə etmək məsləhət görülür.

 

Bu oyunlar oyun sahəsinin inkişafı deməkdir. İnsanların oyunlardan ala biləcəyi müsbət yükün çoxlamasını təmin edir. Biri var “maus”la nəyisə idarə edəsiz, biri də var virtual reallıqda. Özüm oyun yarada-yarada atəş açmaq üzrə məşq edirdim. Bu yaxınlarda bir poliqonda sertifikat almışam. Oyundan sonra mənim atıcılıq qabiliyyətim yüksəlib. Tək atıcılıq yox, məntiqi, reaksiyanı da inkişaf etdirir. İnsanlar var ki futbol üzrə, qapıçılıq üzrə, tenis üzrə məşqlər edirlər. Mənfi cəhətləri çox azdır. Düzgün istifadə olunursa, heç bir ziyanı yoxdur.

İkinci ildir ki, şirkətimiz fəaliyyət göstərr. 300.000 istifadəçimiz var. 100-lərlə ölkələrdə “TOP100-500”ə düşmüşük”.

 

Qeyd edək ki, bu sahəyə həvəsi olan gənclər “Azərbaycan Oyun Tərtibatçıları Assosiasiyası”na qatıla bilərlər. Assosiasiya gələn ildən fəaliyyətə başlayacaq və gənc oyun tərtibatçılatı üçün çox sayda imkanlar yaradacaq.


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
ABŞ-da silahlı insident
18.07.2018, 01:03

ABŞ-da silahlı insident

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı
18.07.2018, 00:49

Yarım milyon qızılgüldən piramida ucaldıldı

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video
18.07.2018, 00:36

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin verilməsinə başlanılır - Video

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu
18.07.2018, 00:20

“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı növbəti rəqibi məlum oldu

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu
18.07.2018, 00:04

Heydər Əliyev prospektində gənc oğlanı maşın vurdu

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir
17.07.2018, 23:48

ABŞ Dünya Ticarət Təşkilatından icazə gözləyir

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...
17.07.2018, 23:26

İran nüvə proqramını davam etdirəcək, əgər ...

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı
17.07.2018, 23:12

Azərbaycan nefti bir qədər də ucuzlaşdı

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO
17.07.2018, 22:56

Bakıda zəncirvari qəza - VİDEO

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib
17.07.2018, 22:41

Dənizdə batan 2 nəfər xilas edilib

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR
17.07.2018, 22:23

İtaliya prezidenti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır
17.07.2018, 22:11

Ukrayna dairəsində təmir başa çatır

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi
17.07.2018, 21:54

“Qarabağ”a  sürpriz etməyi düşünmürəm” – Rəqib baş məşqçi

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır
17.07.2018, 21:40

BMT: Bir milyarddan çox insan risk altındadır

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib
17.07.2018, 21:26

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yeni direktoru kollektivə təqdim edilib

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü
17.07.2018, 21:26

Xoşqədəm Hidayətqızının tapdığı  uşağı “tok” vurub öldürdü

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir
17.07.2018, 21:19

105 dövlət əmlakı özəlləşdirilir

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi
17.07.2018, 21:04

Qırğızıstanı 4,7 ballıq zəlzələ silkələdi

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər
17.07.2018, 20:55

Pakistanlı turistlər Qəbələdə qəzaya düşdülər

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi
17.07.2018, 20:41

İŞİD-çilər kütləvi şəkildə  güllələndi

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq
17.07.2018, 20:28

Sabah Bakınınbu rayonunda qaz olmayacaq

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov
17.07.2018, 20:14

“Öz oyunumu həll etməmiş rəqib haqqında düşünmürəm” - Qurban Qurbanov

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib
17.07.2018, 20:01

Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib

Sumqayıtda yanğın olub
17.07.2018, 19:29

Sumqayıtda yanğın olub

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib
17.07.2018, 19:21

Azərbaycan və Hindistan Hökumətlərarası Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib

Oğuzda avtomobil çaya düşdü
17.07.2018, 18:59

Oğuzda avtomobil çaya düşdü

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI
17.07.2018, 18:55

Rüsum ödəmədən alkoqollu içki və siqaret gətirənlərin NƏZƏRİNƏ: Miqdarı AZALDILDI

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb
17.07.2018, 18:47

İlham Əliyev Dövlət Neft Fondunun 2017-ci il büdcəsinin icrası haqqında sərəncam imzalayıb

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM
17.07.2018, 18:40

Prezidentdən Azərbaycan dilinin elektron məkanda geniş istifadəsi ilə bağlı SƏRƏNCAM

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB
17.07.2018, 18:32

Dənizdə batan iki gəncin meyiti tapıldı - YENİLƏNİB

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb
17.07.2018, 18:29

Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrılıb

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı
17.07.2018, 18:20

Prezident “Yanar dağ”a görə 1,2 milyon manat ayırdı

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi
17.07.2018, 17:52

Rezidenturaya qəbul yerləri artırılacaq - Nazirlər Kabinetinə müraciət edildi

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib
17.07.2018, 17:40

Bakıda Beynəlxalq Musiqi Təhsili Cəmiyyətinin növbəti tədbiri keçirilib

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
17.07.2018, 17:16

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

ARXİV