17 dekabr 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - “Nə təhər yəni Allah yoxdur əəə...” - Dindar-ateist söyüşməsi güclənir
“Nə təhər yəni Allah yoxdur əəə...” - Dindar-ateist söyüşməsi güclənir
04.04.2018, 10:37

Son vaxtlar dindarlar və ateistlər arasındakı münasibətlər yenidən gərginləşib. Gərginləşmə sosial şəbəkələrdə söyüş və təhqirlərlə müşayiət olunur. Bir-birini qarşılıqlı ittiham edən dindar və ateistlər öz fikirlərini yeritmək üçün çarəni söyüş və təhqirlərdə görürlər.

Bunun səbəblərini aydınlaşdırmaq üçün hər iki kəsimin fikirlərini öyrənmək qərarına gəldik.

 

“Söyüş söyən, təhqir edən dindarlardır”

 

Azvision.az saytının baş redaktoru, sosial şəbəkələrdə kəskin ateist mövqeyilə tanınan Vüsal Məmmədov söyüş söyən tərəfin dindarlar olduğu qənaətindədir:

“Səmimi deyim ki, ateistlərin təhqir etdiyini görməmişəm, söyən, təhqir edən dindarlardır. Ateistlərin əl atdığı metod blasfemiyadır ki, bu, bütün dünyada təhqirdən fərqləndirilir. Səudiyyə Ərəbistanı, İran və və daha bir neçə klerikal dövləti çıxmaqla, blasfemiya dünyanın hər bir yerində normal sayılır və ona görə məsuliyyət nəzərdə tutulmur. Nədir blasfemiya? Təsəvvür edin ki, qarşımızda bir qapı var. Siz deyirsiniz ki, bu qapını açmaq olmaz, çünki açılsa, böyük fəlakətlər baş verə bilər. Siz buna əminsiniz və heç cür fikrinizi dəyişmək olmur. Bu halda ancaq bir yol qalır: Mənim o qapını açmağım! Çünki siz ayrı yol qoymadınız. Blasfemiyanın mahiyyəti budur: Siz nəyisə süni şəkildə toxunulmaz elan eləməyin ki, mən də ona toxunmaq zorunda qalmayım. Siz mənim ətrafımda dairə çəkməyin ki, mən onu keçməyə məcbur olmayım. Blasfemiyada günah süni normanı pozan tərəfdə deyil, onu yaradan tərəfdədir. Çünki bu norma quramadır, bütün cəmiyyətin razılığı ilə yaradılmayıb. Siz mənim fikrimi nəzərə almadan bir norma yaratmısınız və mənim ona əməl etməyimi istəyirsinizsə, onu pozduğuma görə, günahkar mən olmuram. Blasfemiya bax, budur və dediyim kimi, bütün sivil ölkələrdə normal qarşılanır”.

 


“Allah yoxdur deməkdən qorxmayın”

 


V.Məmmədov “Allah yoxdur deməkdən qorxmayın” fikirlərinə görə dindarlar tərəfindən təhqir və təzyiqlərə məruz qaldığını bildirir:


“Dindarlar sadəcə, söyürlər. Bildiyiniz elementar, küt, küçə adamına yaraşan söyüşlərlə qarşı tərəfi təhqir edirlər. Məsələn, mən bir verilişdə “Allah yoxdur deməkdən qorxmayın” fikrini işlətmişdim. Buna görə mənim özüm bir qırağa, ailə üzvlərimi də ağına-bozuna baxmadan, söydülər. Niyə? Axı mənim işlətdiyim fikirdə təhqiramiz heç nə yox idi. Hərçənd, bu sual ritorikdir, niyəsini mən əla bilirəm. Məsələ ondadır ki, orta statistik azərbaycanlı müsəlmanın məişətində Allah çox vacib bir amildir. O, hər işini Allahın boynuna qoyur və özü heç bir məsuliyyəti çiyninə götürmək istəmir. Nəsə alınmayanda da deyir ki, “Allah belə məsləhət bildi”. Ona övladı Allah verməlidir, sonra Allah saxlamalıdır, evinin çörəyini Allah yetirməlidir, qazancını Allah artırmalıdır, vəzifəsini Allah böyütməlidir, xəstələnəndə şəfasını Allah verməlidir... Bir sözlə, hər işini Allah görməlidir. Hal bu qədər ciddi ikən, hansısa bir ateist ortaya çıxıb deyir ki, Allah yoxdur. Və müsəlmanın da təbii reaksiyası belə alınır: “Nə təhər yəni yoxdur əəə, əgər Allah yoxdursa, bəs mənim üçün bu qədər işi kim görəcək, ay səni belə-belə olasan!..”.

 

“Söyüş çarəsizliyin əlamətidir”

 


İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Elşad Mahmudov
Modern.az-a deyir ki, özü və həmkarları sosial şəbəkələrdə küçə söyüşlərilə təhqir edilib:

“Bilirsiniz, hər bir insanın öz həqiqətləri və doğruları var. Hər kəs özünü haqlı zənn edir. Yanıldığını və ya başqa həqiqətlərin olduğunu qəbul etmək istəmir və öz doğrularını qəbul etdirmək üçün hər bir vasitəyə əl atır. Qarşılıqlı aqressivliyin meydana gəlmə səbəblərindən biri də bu tendensiyadır. Digər əsas səbəbisə cəmiyyətimizdə mövcud olan savadsızlığın, cəhalətin və bunlardan meydana gələn, insanların mədəniyyət və etika səviyyələrinin aşağı düşməsinin nəticəsidir. Təəssüflər olsun ki, dediyiniz məsələ geri qalmışlığın bir təzahürüdür və gedərək daha da çoxalır. Təhqir və söyüş çarəsizliyin və qarşılıqlı dözümsüzlüyün əlamətidir. Savadsızlığın, cəhalətin və mənəvi dəyərlərin məhv olduğu bir cəmiyyətdə yalnız insanlar bu şəkildə bir-birinə qarşı bu qədər aqressiv ola bilərlər. Bu məsələ sadəcə dindarlar və ateistlər arasında deyil, eyni zamanda həmin qrupların öz daxilində də baş verir.

Bir ilahiyyatçı kimi mənim və həmkarlarımın dəfələrlə, həm də çox üzülərək sosial şəbəkələrdə küçə söyüşləri ilə təhqir edildiyinin şahidi olmuşam. İstər dindar olsun, istər dinsiz, cəmiyyətdə mənəvi dəyərlərin gedərək azalması, hər bir cəmiyyətdə mövcud olan və o cəmiyyəti ayaqda tutan, toxunulmaz dəyərlər toplusu olan "müqəddəsatın" tapdanaraq yoxa çıxması ilə əlaqədardır bu problemlər. Qarşılıqlı anlayış, inanc və etiqad azadlığı, şəxsi azadlıqlara və həyat tərzinə hörmət olmayan, qeyri-tolerant və dözümsüz bir cəmiyyətdə bu cür neqativ hallar davam edəcək, daha da çoxalacaq.

Bu gün sosial şəbəkələrdə anonim adlarla bir-birini söyənlər, təhqir edənlər, sabah Allah göstərməsin, küçələrdə bir-birilə savaşacaqlar. Bir-birimizə qarşı tolerantlı davranmaq, bir-birimizin inanc dünyasına, dünyaya baxış tərzinə, həyat tərzinə hörmət göstərmək məcburiyyətindəyik və bu dəyərlər fonunda cəmiyyətimizi istiqamətləndirməliyik. Evdən, ailədən, bağçadan və məktəbdən başlayaraq tərbiyə edəcəyimiz gələcək nəsli bu düşüncə və ruhda böyüdərək sivil bir cəmiyyət olmalıyıq. Bunun problemin həllinin ən fundamental yollarından ən mühümü isə ali, sivil və mənəvi dəyərlərlə zənginləşdirilmiş, milli və mənəvi dəyərlər fonunda qarşılıqlı anlayış və tolerantlıq şüuruna sahib nəsillər yetişdirən təhsil sistemi olmalıdır”.


"İRŞAD" İslam Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru, fəlsəfə elmləri doktoru, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin keçmiş sədri Rafiq Əliyev Modern.az
-a deyib ki, sosial şəbəkələr müzakirələr aparmaq üçündür, söyüş söymək üçün yox:

“Təəssüf edirəm. Amma bütün hallarda belə münasibətlər hər iki tərəfin tərbiyəsizliyinin yüksək həddə olması deməkdir. Bizdə adətən deyirlər ki, dinlə başa sala bilməyəndə yumruqla döyüşməyə başlayırlar. İstər dindar olsun, istər ateist, əgər bunların kifayət qədər intellekti və məntiqi yoxdursa, çıxış yolu söyüş söyməkdir. Bunların başqa arqumentləri yoxdur. Arqumentsiz, ancaq söyüşlə öz fikrini yeritmək istəyən adamlar çox aciz adamlardırlar”.

 


Dinşünas-alim Nəriman Qasımoğlu
nun mövzu ilə bağlı cavabı qısa və konkret olub:

“Bütün bunların səbəbi mədəniyyət çatışmazlığıdır”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Prezident şəhid vərəslərinə verilən birdəfəlik ödəmədən DANIŞDI 
17.12.2018, 14:48

Prezident şəhid vərəslərinə verilən birdəfəlik ödəmədən DANIŞDI 

76 dövlət əmlakı hərraca çıxarılır
17.12.2018, 14:43

76 dövlət əmlakı hərraca çıxarılır

Milli komandaya əcnəbi baş məşqçi gətirilir
17.12.2018, 14:37

Milli komandaya əcnəbi baş məşqçi gətirilir

Saxta 100 manatla benzin doldurmaq istəyən şəxs tutuldu
17.12.2018, 14:31

Saxta 100 manatla benzin doldurmaq istəyən şəxs tutuldu

Şəhid qızının türk millət vəkilinə cavabı - FOTO   
17.12.2018, 14:29

Şəhid qızının türk millət vəkilinə cavabı - FOTO  

Azərbaycan və İran gömrükçüləri görüşdü
17.12.2018, 14:05

Azərbaycan və İran gömrükçüləri görüşdü

“Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı məsələ diqqət mərkəzindədir”
17.12.2018, 14:00

“Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı məsələ diqqət mərkəzindədir”

“Rusiya Ukrayna ilə müharibə etməyə hazırlaşmır” – Lavrov
17.12.2018, 13:57

“Rusiya Ukrayna ilə müharibə etməyə hazırlaşmır” – Lavrov

Ermənilər Ermənistandan və Qarabağdan qaçırlar - “Elə kəndlər var ki, ancaq yaşlı adamlar qalıb”
17.12.2018, 13:43

Ermənilər Ermənistandan və Qarabağdan qaçırlar - “Elə kəndlər var ki, ancaq yaşlı adamlar qalıb”

Qubadlı köçkünlərinin mal-qarasına baytarlıq baxışı keçirilib
17.12.2018, 13:29

Qubadlı köçkünlərinin mal-qarasına baytarlıq baxışı keçirilib

Azərbaycana külli miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR   
17.12.2018, 13:27

Azərbaycana külli miqdarda narkotik keçirilməsinin qarşısı alındı - FOTOLAR  

Bəzi restoranlar insan ölümünə səbəb olur – RƏSMİ
17.12.2018, 13:21

Bəzi restoranlar insan ölümünə səbəb olur – RƏSMİ

“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir
17.12.2018, 13:20

“Nar” tələbələr üçün yeni iş imkanları təklif edir

Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları
17.12.2018, 13:16

Rus şairinin Kremlə atdığı “bomba” və... Sumqayıtın yolları

Sabahın hava proqnozu - Yağış, qar... - XƏBƏRDARLIQ   
17.12.2018, 13:03

Sabahın hava proqnozu - Yağış, qar... - XƏBƏRDARLIQ  

İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi
17.12.2018, 12:55

İcra başçısının birinci müavini səs-küylü məhkəmədə ifadə verdi

Rufiz Qonaqov Şimali Kiprin Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri ilə görüşüb
17.12.2018, 12:53

Rufiz Qonaqov Şimali Kiprin Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri ilə görüşüb

Qarabağ söhbəti - Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən” - LAYİHƏ
17.12.2018, 12:35

Qarabağ söhbəti - Deputat: “Vəzirov mənə dedi ki, sən cinayətkarsan, qan tökmüsən” - LAYİHƏ

Bakıya AVRO-6 standartlı yeni avtobuslar gətirildi
17.12.2018, 12:32

Bakıya AVRO-6 standartlı yeni avtobuslar gətirildi

UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə
17.12.2018, 12:28

UNEC-dən iqtisad elminin tədrisinə daha bir töhfə

Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır
17.12.2018, 12:19

Vətəndaşların şərəf və ləyaqəti ilə bağlı yeni qanun hazırlanır

Qarabağda erməni əsgər yaralandı
17.12.2018, 12:11

Qarabağda erməni əsgər yaralandı

“Büdcəmizdə neftin qiymətinin 60 dollar götürülməsi riskdir” - EKSPERT   
17.12.2018, 11:51

Büdcəmizdə neftin qiymətinin 60 dollar götürülməsi riskdir” - EKSPERT  

Təbiətə 8900 manat ziyan vuran şəxs cəzalandırıldı
17.12.2018, 11:45

Təbiətə 8900 manat ziyan vuran şəxs cəzalandırıldı

Yanvardan maşın bazarında bahalaşma sürətlənəcək - SƏBƏB
17.12.2018, 11:45

Yanvardan maşın bazarında bahalaşma sürətlənəcək - SƏBƏB

Bakıda orta məktəbin qarşısında 43 yaşlı kişi ürəyindən bıçaqlandı
17.12.2018, 11:40

Bakıda orta məktəbin qarşısında 43 yaşlı kişi ürəyindən bıçaqlandı

İnam Kərimov İmişlidə vətəndaşlarla görüşəcək
17.12.2018, 11:34

İnam Kərimov İmişlidə vətəndaşlarla görüşəcək

Dini Komitənin sədri həyəcan təbili çaldı 
17.12.2018, 11:33

Dini Komitənin sədri həyəcan təbili çaldı 

Azərbaycanda dini icmaların sayı...
17.12.2018, 11:30

Azərbaycanda dini icmaların sayı...

Prezident hərbçilərə yeni mənzillərin verilmə mərasimində 
17.12.2018, 11:21

Prezident hərbçilərə yeni mənzillərin verilmə mərasimində 

Azərbaycan Beynəlxalq Forumda təmsil olundu -  FOTOLAR
17.12.2018, 11:17

Azərbaycan Beynəlxalq Forumda təmsil olundu -  FOTOLAR

“Sədərək”də 14 minə yaxın partlayıcı vasitə müsadirə olundu
17.12.2018, 11:13

“Sədərək”də 14 minə yaxın partlayıcı vasitə müsadirə olundu

Zakir Həsənov “Açıq qapı günü” keçirməyi əmr etdi   
17.12.2018, 11:12

Zakir Həsənov “Açıq qapı günü” keçirməyi əmr etdi  

Aptekdən 6300 manatdan çox pul oğurlayan tutuldu
17.12.2018, 11:05

Aptekdən 6300 manatdan çox pul oğurlayan tutuldu

BP-nin vitse prezidenti Bakı Ali Neft Məktəbində olub
17.12.2018, 10:45

BP-nin vitse prezidenti Bakı Ali Neft Məktəbində olub

Agentlik küçə və prospektlərdə maarifləndirmə xarakterli lövhələr vurdu - FOTO
17.12.2018, 10:23

Agentlik küçə və prospektlərdə maarifləndirmə xarakterli lövhələr vurdu - FOTO

Şura 2018-ci ildə də mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələri maliyyələşdirib
17.12.2018, 10:11

Şura 2018-ci ildə də mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələri maliyyələşdirib

“Azərbaycanda xəstəliklər iki əsas səbəbə görə sürətlə artır” - Tanınmış loğman həyəcan təbili çaldı   
17.12.2018, 10:03

“Azərbaycanda xəstəliklər iki əsas səbəbə görə sürətlə artır” - Tanınmış loğman həyəcan təbili çaldı  

Bağlanan 10 bankın daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI   
17.12.2018, 09:42

Bağlanan 10 bankın daşınar və daşınmaz əmlakı satılıb - SİYAHI  

“Əlli beş”ə ürək sözüm
17.12.2018, 09:13

“Əlli beş”ə ürək sözüm

DYP-dən yararsız avtomobillərlə yük daşıyanlara XƏBƏRDARLIQ   
17.12.2018, 09:02

DYP-dən yararsız avtomobillərlə yük daşıyanlara XƏBƏRDARLIQ  

“İmzasına hörmət edən jurnalist…” - Mirşahinlə Ehsan Zahidovun qrup yoldaşı DANIŞDI - FOTOLAR
17.12.2018, 08:51

“İmzasına hörmət edən jurnalist…” - Mirşahinlə Ehsan Zahidovun qrup yoldaşı DANIŞDI - FOTOLAR

2018-ci ilin “Kainat gözəli” seçildi - FOTO   
17.12.2018, 08:38

2018-ci ilin “Kainat gözəli” seçildi - FOTO  

Manat yeni həftəyə bu məzənnə ilə başladı
17.12.2018, 08:17

Manat yeni həftəyə bu məzənnə ilə başladı

ABŞ-da alimlik dərəcəsi alan ilk azərbaycanlı xanım
17.12.2018, 08:12

ABŞ-da alimlik dərəcəsi alan ilk azərbaycanlı xanım

Qayınata ehtiyatsızlıqdan kürəkənini vurdu
17.12.2018, 01:00

Qayınata ehtiyatsızlıqdan kürəkənini vurdu

Aparıcını “Maşın” şoudan uzaqlaşdırdılar
17.12.2018, 00:35

Aparıcını “Maşın” şoudan uzaqlaşdırdılar

Bir sutkada 998 qaçqın ailəsi Suriyaya qayıtdı
17.12.2018, 00:17

Bir sutkada 998 qaçqın ailəsi Suriyaya qayıtdı

Azərbaycanlılar iki yeniyetmənin ölümünə görə ayağa qalxdı   
17.12.2018, 00:03

Azərbaycanlılar iki yeniyetmənin ölümünə görə ayağa qalxdı  

Cənubi Qafqazın ilk qadın prezidentinin andiçməsindən maraqlı anlar - VİDEO
16.12.2018, 23:45

Cənubi Qafqazın ilk qadın prezidentinin andiçməsindən maraqlı anlar - VİDEO

ARXİV