İran'da ulusal para biriminin (rial) rekor seviyede değer kaybetmesinin ardından başlayan protesto gösterileri üç gündür devam ediyor.
Modern.az haber veriyor ki, protestolar başkent Tahran'dan ülkenin birçok şehrine yayıldı.
Yüksek enflasyon ve ulusal para biriminin hızla değer kaybetmesi fonunda başlayan protestolar, ilk olarak 29 Aralık'ta Tahran'ın kapalı pazarında alım satım yapanların greve çıkmasıyla gündeme geldi.
Protesto gösterileri Kerec, Hemedan, Keşm, Malard, İsfahan, Kirmanşah, Şiraz ve Yezd şehirlerinde de düzenlendi. Görüntülerde güvenlik güçlerinin göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandığı yansıdı.
İran hükümeti protestolardan haberdar olduğunu açıkladı, protestocuları sabırla dinleyeceğini belirtti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, 29 Aralık akşam saatlerinde X sosyal ağında paylaşım yaparak, içişleri bakanına protestocuların “temsilcileri” ile görüşmeler yapmayı, sorunların çözümü ve sorumlu davranış için adımlar atmayı talimatlandırdığını beyan etti.
Aynı gün Pezeşkian, İran Merkez Bankası Başkanı Muhammedrıza Farzin'in istifasını kabul etti. Onun yerine eski ekonomi ve maliye bakanı Abdülnasır Hemmati atandı.
Protestolara üniversite öğrencilerinin de katıldığı bildiriliyor. Gösteriler sırasında ülkede yüce iktidara sahip olan dini lider Ayetullah Ali Hamenei'ye atıfla “Diktatöre ölüm” gibi hükümet karşıtı sloganların atıldığı kaydediliyor. Bazı göstericilerin ise 1979 yılı İslam Devrimi sırasında devrilmiş şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi'yi destekleyen “Şah yaşasın” sloganları attığı söyleniyor.
ABD'de yaşayan Rıza Pehlevi, X hesabında paylaşım yaparak protestoculara destek ifade etti ve rejim iktidarda kaldığı sürece İran'ın ekonomik durumunun daha da kötüleşeceğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı da Fars dilindeki resmi X hesabı aracılığıyla protestolara destek mesajı yayımladı. Açıklamada, yıllardır süren başarısız siyaset ve zayıf ekonomik yönetim nedeniyle “onurlu bir yaşam ve daha iyi bir gelecek” arayan insanların yanında oldukları vurgulandı ve protestocuların cesareti yüksek takdir edildi.
29 Aralık'ta Florida eyaletinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan görüşmede de İran'daki son olayların ana tartışma konularından biri olduğu bildiriliyor. Trump, basın toplantısında İran'da rejim değişikliğini destekleyip desteklemediği konusunda açıklama yapmaktan kaçındı, ancak ülkede yüksek enflasyon ve ağır ekonomik durumun mevcut olduğunu belirtti. O, ayrıca İran'ın balistik füze veya nükleer programını yeniden genişletmesi halinde İsrail'in hava saldırılarına destek verebileceğini söyledi.
Hatırlatalım ki, bu yılın Haziran ayında İsrail ve İran arasında 12 gün süren çatışma sırasında ABD, İran'ın ana uranyum zenginleştirme tesislerine hava saldırıları düzenlemişti. İran ise nükleer programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığını ısrarla beyan ediyor.
