Modern.az

Trump kaybetti, Putin ve Jinping kazandı - Amerikalı siyaset bilimci

Trump kaybetti, Putin ve Jinping kazandı - Amerikalı siyaset bilimci

Analitik

Bugün, 12:05

ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin lideri Xi Jinping ile yaptığı üçlü görüşme, Washington için beklenen sonuçları vermedi. Zirvede enerji işbirliğiyle ilgili genel açıklamalar yapılsa da, Ukrayna savaşı ve İran'la ilgili somut anlaşmalara varılamadı. Görüşmeden daha çok siyasi kazançla ayrılan tarafın Çin ve Rusya olduğu belirtiliyor.

Modern.az'a açıklamasında Amerikalı siyaset bilimci Irina Tsarukman, Başkan Donald Trump'ın görüşmeye hem İran'la savaşın hem de ekonomik sonuçlarının yarattığı ciddi baskı altında gittiğini belirtti:

"ABD Başkanı, Ukrayna savaşının durdurulmasıyla ilgili defalarca verdiği sözler fonunda bu yönde de ilerleme kaydettiğini göstermeye çalışıyordu. Putin ve Xi Jinping, Washington'ın karşılaştığı zorlukları anlıyor ve taviz vermek için ciddi bir sebep görmüyorlardı. Ortak bildiride enerji alanında işbirliğine dair genel vaatler yer alsa da, ne Rusya ne de Çin, Trump'ın karşılaştığı acil sorunların çözümüne yardımcı olacak somut taahhütler üstlendi."

  

Siyaset bilimci, görüşmeden en çok faydalanan taraflardan birinin Çin olduğunu düşünüyor. Ona göre, Xi Jinping zirveye ev sahipliği yaparak Washington'ın Pekin ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu gösterme fırsatı buldu:

"Pekin, Tayvan konusunda hiçbir taviz vermedi ve Rusya'nın Ukrayna'daki davranışını değiştirmek için herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Çin ayrıca İran ile ilişkilerini korudu, bu da Pekin'e bölgedeki süreçler üzerinde önemli etki imkanları veriyor. Xi Jinping, Trump ile görüşmeleri sürdürmekle birlikte, ABD'nin çıkarlarına meydan okuyan ülkelerle işbirliğini de sürdürebilir."

İ. Tsarukman'a göre, Putin de zirveden ciddi siyasi avantajla ayrıldı. Rus lider, Ukrayna ile ilgili pozisyonunu değiştirmeden uluslararası düzeyde tanınma ve ABD Başkanı ile eşit haklara sahip bir ortak olarak müzakereler yapma fırsatı elde etti:

"Rus askeri güçlerinin Ukrayna'da operasyonları sürdürdüğü bir zamanda Trump, Putin'i uluslararası güvenlik meselelerinin tartışılmasında eşit haklara sahip bir ortak olarak kabul etti. Ortak bildiride devlet yetkililerinin uluslararası takibatdan korunmasına dair hükümler de Putin'in çıkarlarına hizmet ediyor. Çünkü Uluslararası Ceza Mahkemesi onun hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı. Moskova ateşkesi kabul etmedi ve işgal ettiği Ukrayna topraklarından geri çekilme taahhüdü vermedi."

Siyaset bilimci, Trump'ın zirveyi diplomatik bir başarı olarak sunsa da, elde edilen sonuçların onun somut fikirler söylemesine izin vermediğini vurguladı. Özellikle Ukrayna savaşının durdurulmasıyla ilgili vaatlerin gerçekleşmemesi, ABD Başkanı'nın siyasi güvenilirliği açısından sorun yaratıyor:

"O, Putin ile kişisel ilişkilerinin Ukrayna'daki savaşın sona ermesine yardımcı olacağına söz vermişti. Ancak Moskova, müzakerelere katıldığı halde askeri operasyonları sürdürüyor. Trump'ın İran meselesinde de Çin'in işbirliğine ihtiyacı var. Ancak Xi Jinping, Washington'ın Tahran ile çatışmanın doğurduğu sonuçlardan çıkmasına yardım etmek için tavizler kazanmadan hareket etmekte ilgili değil."

İ. Tsarukman, Ukrayna meselesinde herhangi bir anlaşmaya varılmamasını zirvenin en ciddi sonuçsuzluğu olarak değerlendirdi. Ona göre, Putin savaşı tartışsa da, Ukrayna nihai bildiride yer almadı, ateşkes teklifi sunulmadı ve gelecekteki müzakereler için bir zaman çizelgesi belirlenmedi:

"Putin, çatışmaların sona ermesine yaklaştıracak hiçbir taviz vermeden kendini yeniden büyük bir uluslararası lider olarak sunma fırsatı buldu."

Siyaset bilimci, görüşmenin sonuçlarının Avrupa ülkelerinin endişesini de artırdığını düşünüyor:

"Çünkü Avrupa devletleri Ukrayna'ya desteği sürdürürken, Trump Putin ve Xi Jinping ile doğrudan görüşmeler yapıyor. ABD'nin Ukrayna'ya askeri yardım ve Rusya'ya karşı yaptırımlarla ilgili olası tavizleri Avrupa'nın güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Eğer Washington bu tür kararları Kiev ve Avrupa'daki müttefikleriyle istişare etmeden alırsa, Trump ek dirençle karşılaşacak. Çünkü gelecekte elde edilecek herhangi bir anlaşmanın uygulanması için bu hükümetlerin işbirliği yine de gerekli olacaktır."

Facebook
Dəqiq xəbəri bizdən alın!
Keçid et
Canlıda gərgin müzakirə! Fazil Mustafa kritik sualları cavablayır...