Daha sonra AMEA Tarih ve Etnoloji Enstitüsü Bölüm Başkanı Ramil Ağayev konuşma yaparak Kafkas Albanyası'nın tarihi, siyasi coğrafyası ve bu devletin Azerbaycan tarihindeki rolü hakkında geniş bilgi verdi.
Modern.az haber verir ki, o, Kafkas Albanyası'nın maddi-kültürel mirasına Ermenilerin sahip çıkma ve bu mirası dünya kamuoyuna Ermeni mirası olarak sunma girişimlerinin Ermenistan'ın Azerbaycan'a karşı toprak iddialarıyla ilgili olduğunu belirtti.
Onun sözlerine göre, tam da bu nedenle Kafkas Albanyası'nın bulunduğu bölgenin tarihi coğrafyasının ve siyasi tarihinin araştırılması özel bir önem taşımaktadır.
Bilim insanı, antik Yunan ve Roma yazarlarının bilgilerine göre, Kafkas Albanyası'nda 26 kabile ve halkın yaşadığının bilindiğini kaydetti. Bunlar arasında Albanlar özel bir yer tutuyordu. R. Ağayev, Albanların adına ilk kez M.Ö. 331 yılında Makedonyalı İskender ile İran hükümdarı III. Darius arasında meydana gelen Gavgamela Savaşı ile ilgili kaynaklarda rastlandığını belirtti.
Onun sözlerine göre, Albanların kurduğu Kafkas Albanyası, Azerbaycan'ın tarihi topraklarında var olmuş önemli devletlerden biridir. Bu devlet M.Ö. IV. yüzyıldan M.S. VII. yüzyılın başlarına kadar varlığını sürdürmüştür. R. Ağayev, çeşitli kaynaklarda Kafkas Albanyası'nın topraklarının farklı isimlerle sunulduğunu kaydetti. Antik kaynaklarda Albanya, Ermeni kaynaklarında Alban veya Alvan, Gürcü kaynaklarında Rani, Fars kaynaklarında Aran, Suriye kaynaklarında ise Aran adı kullanılmıştır.
Bölüm başkanı Kafkas Albanyası'nın idari bölümü hakkında da bilgi verdi. Albanya topraklarının idari açıdan çeşitli vilayetlere ayrıldığını ve bu vilayetlerin esasen Kura Nehri'nin sağ ve sol kıyılarında yer aldığını belirtti. R. Ağayev konuşmasında Kafkas Albanyası'nın ayrı ayrı vilayetleri, onların tarihi ve kaynaklardaki yansıması hakkında da ayrıntılı bilgi verdi.
Nicat Rüstəm