22 noyabr 2018, Cümə axşamı
Ana Səhifə - Yazılar - İqtisadçı məmurumuz qızına kömək edə bilmirsə...
İqtisadçı məmurumuz qızına kömək edə bilmirsə...
28.10.2016, 12:08

Vəfa Allahverdiyeva

 

Adının çəkilməsini istəmədiyimiz (sadəcə, etik baxımdan düzgün deyil- müəl.) dövlət məmurlarından biri qızının riyaziyyat tapşırıqlarında İqtisadiyyat Universitetindəki keçmiş müəllimindən, professordan yardım istəyərkən, aldığı sərrast cavab tədris proqramlarının  mürəkkəbliyindən əzab çəkən hər kəsi labirintlərdən hörülmüş  çağdaş təhsilin üzərinə qaldırmağa, kitab müəlliflərini, əlavə vəsait yazarlarını  əməlli-başlı boykot etməyə haqlı çıxara bilər.

Gəlin adı, soyadı bizə də məchul qalan həmin professorun keçmişdə riyaziyyat üzrə savadlı tələbəsi olmuş bu məmura verdiyi cavaba baxaq: “Gerçəkdən də riyaziyyat kitablarındakı məsələ və misallar uşaqların deyil, professorların altına girə biləcəyi metodik yükdür. Müəlliflər  tapşırıqları fərqinə varmadan belə, bu kateqoriyanın zəka gücünə hesablayıblar. Halbuki, heç professorlar da riyaziyyatdakı bu “inqilabi” dəyişikliklə, bəzən  ayaqlaşa bilmirlər”.

Doğru cavabdır. Əks halda, gərək bizim adını çəkmək istəmədiyimiz, savadı şübhə doğurmayan bu iqtisadçı-məmurumuz ibtidai sinfin son pilləsindəki ( ibtidailərin proqramı belə ağır olanda, gör yuxarı siniflər nələr çəkir-müəl.)  qızına kömək etməkdə acız duruma düşməyəydi.

 

Diqqət edin: 60 yaşlı alımlərin zərrə-zərrə yığdıqları bilikləri biz beyin qatları hələ cilalanmayan, zehni inkişafı hələ tam getməyən uşaqdan tələb edirik!

Nə qədər ədalətsiz, dəhşətli, nə qədər parodoksal, nə qədər  gülməli bir tələb! Deməli, evimizdəki gərginliyin səbəbi burdadır.

İllərdir, ali təhsil pilləsinə qəbulda aşkara çıxan biabırçılığın məsuliyyəti yuxarıdakı etirafın, həqiqətin məzmunundadır.

Bu, hamının bəsirət gözünü açmalıdır.    

Yeni tədris ilinin başlanması ilə köhnə dərdlər, həyəcan və hirs  bir daha təzələnir. Hər yerdə, hər auditoriyada söhbət ailələrin yaşadığı təhsil əsəbi, şagirdin keçirdiyi qəliz tapşırıq stresidir.  

Kurikulum bizə test suallarında ənənəvi olaraq dirənən, səhərisi utanc qiymətlə hüzurumuza çıxan, bundan ürkək baxışlar alan  uşaqlarımızı döydürür, söydürür: nəticə indilikdə bundan ibarətdir.

Halbuki biz hələ də dərk edə bilmirik ki, günah uşağın qavrama qabiliyyətində və oxumaq həvəsində  yox, bu əcaib, kamilləşmə, bilikli yetişmədən savayı, hər şeyə xidmət edən sistemin özündədir.

Döyülməli, söyülməli bir tərəf varsa, bu da kurikulum sisteminin özüdür: bizə vaxtsız alim yox, bizə fiziki və psixoloji sağlam uşaq lazımdır.  

Fəqət sistemi Avropadan köçürənlərə, təhsilin başında dayanan, mövcud mənzərəyə laqeyd  rəsmilərə qarşı etiraza qalxmaq heç kəsin əlindən gəlmir. Hamının gücü elə öz uşağına çatır.

Hətta testlərdə özünün dili dolaşan, beyni kütləşən müəllimlər belə, uşağın yaxasından yapışıb doğru cavablar istəyir. Amma hansı haqla?!. Uşaq beyni alim beyninin səviyyəsinə çatmadan ondan filosofluq gözləmək hansı məntiqə uyğun gələ bilər? 

Müəllim axsayan yerdə, uşaq necə mükəmməl “riyaziyyatçı” ola bilər?   

Cəmiyyətdəki etiraz notlarının, tənqidi mülahizələrin  bir gün təhsildə bir xəfiflik yaradacağı ehtimal edilirkən, bu ilki metodik vəsaitlər, proqramlar, konkret riyaziyyat, ana dili, ingilis dili iş dəftərlərinin içərisini vərəqləmək kifayətdir ki, ötən illərlə müqayisədə sadələşmə əvəzinə, bir qədər də mürəkkəbləşmənin şahidi olasan. Birinci övladını labirintlərdən keçirib gətirə bildiyin halda, ikinci övladına kömək edə bilməyəsən. Məhz ildən-ilə baş verən qəlizləşmə ucbatından.  

Yeni nəşr tarixli vəsaitlər tələb edilirkən, hər kəsin ağlına gələn müəllimin satış mərkəzləri ilə əlbir işləməsi kimi fikir, əslində onlara qarşı bir kobud haqsızlıqdır. Məsələlər incələnərkən,  tələbin kökündə köhnə çapla yeni çap variantı arasındakı məzmun dəyişikliyinin dayandığını anlamaq mümkün olur.   

İldən-ilə mürəkkəbləşmə ilə sanki kimlərinsə təhsil ictimaiyyətinə, şagirdə, valideynə qəsdən qəddarlıq göstərmək, əzab, stress  içərisində saxlamaq kimi bir  niyyəti var.      

 Sanki bu ölkədə təhsilin başlıca axsaqlığını göstərən səbəblər üzərindən heç bir araşdırma aparılmır, tədbirlər görülmür.

Halbuki araşdırmalar konkret riyaziyyat testlərinin cavablarında şagirdin deyil, başdan-ayağa valideynin iştirakının ortaya qoyulması ilə  məktəbin mahiyyətini və funksiyasını  rüsvay etmiş olardı.

Müasir təhsilin subyekti  formal olaraq şagirddir. Təhsildə başlıca iştirakçı valideyndir, yəni,  təhsil proqramları ilə məktəbli məşğul olmalıykən, o, oxumalıykən,  valideyn oxuyur ki, bu da test suallarının şagird üzərindən eksperimentini  mənasızlığa aparıb çıxarır.

Dərsin nəzəri hissəsi, yəni qayda bir həll taktikası olaraq, bütün misal və məsələlərə uyğun gəlmirsə, hər oxşar misal və məsələyə bəlli taktik üsul tətbiq oluna bilmirsə, belə olan halda bir sual düşünmək üçün böyük zaman tələb edirsə,  bu, artıq elm və onun sabit yolu deyil, bezdirici bir oyunbazlıqdır.          

Orta məktəblərin, liseylərin əksəriyyətində riyaziyyat test tapşırıqlarının mənbəyi Namazov soyadlı  müəllifdir ki, onun qoyduğu suallar azyaşlı uşağın əlinə külüng verib azman  dağı yardırmaq kimi bir bənzərlik daşıyır.

Namazovun dərsliklərin müəllifləri ilə birlikdə  geniş auditoriya qarşısına çıxıb bu sualları qəliz formaya gətirən səbəbləri inandırıcı isbatlarla  izahlaması lazımdır ki, kurikulum zülmünü, testlərdəki dolanbac yolları  qəbul etmək mümkün olsun. Onların açıq tribunaya qalxması, ictimai suallar qarşısında dayanması mütləq lazımdır. Eləcə də təhsilin ideoloqları.   

Yoxsa, savadlı iqtisadçı-məmurlar öz övladlarına öz zəkalarından töhvə verə bilməyəcəklər. Onlar verə bilməyən yerdə, savadsız ailələrdə uşaqların çətinliklərlə necə baş-başa qaldıqlarını, kitab-dəftər üzərinə axıdılan gizli göz yaşlarını və köməksizlikdən ortaya çıxan zəncirvari problemləri  təsəvvür etmək çox asandır: tapşırıqlarını yerinə yetirə bilməyərək pisikən uşaqlar, qiymətlərindən utanıb sarsılan balacalar, danlaqdan sınan yeniyetmələr,  savadsız yetişən böyük bir nəsil...

 


Müəllifin digər yazıları
SON XƏBƏR
Şagirdlər yol hərəkəti qaydaları ilə bağlı maarifləndirildi
22.11.2018, 14:55

Şagirdlər yol hərəkəti qaydaları ilə bağlı maarifləndirildi

Daha 304 şəhid varisinə 11 min manat veriləcək   
22.11.2018, 14:43

Daha 304 şəhid varisinə 11 min manat veriləcək  

Türkiyədə avtobus AŞDI: 7 ölü, 15 yaralı
22.11.2018, 14:32

Türkiyədə avtobus AŞDI: 7 ölü, 15 yaralı

Pensiya yaşı 70-ə qaldırılır - 2020-Cİ İLDƏ
22.11.2018, 14:05

Pensiya yaşı 70-ə qaldırılır - 2020-Cİ İLDƏ

Xaçmazda metal dirəyə çırpılan maşının sərnişini öldü
22.11.2018, 13:48

Xaçmazda metal dirəyə çırpılan maşının sərnişini öldü

Azərbaycanda növbəti Prezident seçkiləri bu tarixdə keçiriləcək - Seçki Məcəlləsi DƏYİŞDİRİLİR   
22.11.2018, 13:36

Azərbaycanda növbəti Prezident seçkiləri bu tarixdə keçiriləcək - Seçki Məcəlləsi DƏYİŞDİRİLİR  

1600-dən çox kiçik ailə təsərrüfatı yaradılıb
22.11.2018, 13:35

1600-dən çox kiçik ailə təsərrüfatı yaradılıb

İlham Əliyevdən ədliyyə işçiləri və hakimlərə TƏBRİK
22.11.2018, 13:18

İlham Əliyevdən ədliyyə işçiləri və hakimlərə TƏBRİK

İran vətəndaşları saxta sənədlərlə Azər­­­­­­bay­cana  keçmək istədi
22.11.2018, 13:15

İran vətəndaşları saxta sənədlərlə Azər­­­­­­bay­cana  keçmək istədi

“Qara siyahı”ya salınan restoranlar nazirliyin xəbərdarlığına CAVAB VERDİ   
22.11.2018, 13:12

“Qara siyahı”ya salınan restoranlar nazirliyin xəbərdarlığına CAVAB VERDİ  

Azərbaycandan İrana gedənlərin sayı 61,4 faiz artıb - RƏSMİ   
22.11.2018, 13:01

Azərbaycandan İrana gedənlərin sayı 61,4 faiz artıb - RƏSMİ  

Rəsmi Bakıdan Avropa İttifaqı və Gürcüstana XƏBƏRDARLIQ
22.11.2018, 12:57

Rəsmi Bakıdan Avropa İttifaqı və Gürcüstana XƏBƏRDARLIQ

Qarabağ Komitəsi ABŞ və Fransa səfirlərinə müraciət etdi
22.11.2018, 12:52

Qarabağ Komitəsi ABŞ və Fransa səfirlərinə müraciət etdi

305 metadon həbi dövriyyədən çıxarıldı - 1 qadın həbs edildi
22.11.2018, 12:49

305 metadon həbi dövriyyədən çıxarıldı - 1 qadın həbs edildi

Sabahın hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ   
22.11.2018, 12:46

Sabahın hava şəraiti ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ  

Deputat beynəlxalq tədbirə Azərbaycanın dəvət olunmamasına etiraz etdi
22.11.2018, 12:43

Deputat beynəlxalq tədbirə Azərbaycanın dəvət olunmamasına etiraz etdi

“Koroğlu”da işlər yekunlaşdı
22.11.2018, 12:38

“Koroğlu”da işlər yekunlaşdı

Sürücülərə daha bir bəd XƏBƏR – Babək prospektində körpüyə giriş bağlanır
22.11.2018, 12:34

Sürücülərə daha bir bəd XƏBƏR – Babək prospektində körpüyə giriş bağlanır

Prezidentlər birgə bəyanatla çıxış etdilər 
22.11.2018, 12:31

Prezidentlər birgə bəyanatla çıxış etdilər 

Azərbaycan-Türkmənistan sənədləri imzalanıb 
22.11.2018, 12:29

Azərbaycan-Türkmənistan sənədləri imzalanıb 

Hacı İbrahimin qardaşının aldatdığı şəxslərin adları açıqlanıb - SİYAHI
22.11.2018, 12:24

Hacı İbrahimin qardaşının aldatdığı şəxslərin adları açıqlanıb - SİYAHI

Çində avtomobil məktəblilərin üstünə çıxdı: 5 ölü, 18 yaralı
22.11.2018, 12:04

Çində avtomobil məktəblilərin üstünə çıxdı: 5 ölü, 18 yaralı

Nazirlik bağlatdırmaq istədiyi restoranların adlarını açıqladı - SİYAHI
22.11.2018, 11:47

Nazirlik bağlatdırmaq istədiyi restoranların adlarını açıqladı - SİYAHI

Sərnişinlər üçün çətir quraşdırılır - Bakı Metropolitenindən YENİLİK
22.11.2018, 11:46

Sərnişinlər üçün çətir quraşdırılır - Bakı Metropolitenindən YENİLİK

Kürdə icazəsiz balıq ovlayan tutuldu   
22.11.2018, 11:33

Kürdə icazəsiz balıq ovlayan tutuldu  

Moskvada azərbaycanlıların iş icazəsi alma rüsumu ARTIRILDI
22.11.2018, 11:33

Moskvada azərbaycanlıların iş icazəsi alma rüsumu ARTIRILDI

İlham Əliyev və Qurbanqulu Berdiməhəmmədov geniş tərkibdə görüşdülər   
22.11.2018, 11:29

İlham Əliyev və Qurbanqulu Berdiməhəmmədov geniş tərkibdə görüşdülər  

“Orta ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması yekunlaşdı   
22.11.2018, 11:26

“Orta ümumi təhsil haqqında” qanun layihəsinin hazırlanması yekunlaşdı  

Bakıda və Abşeronda yağıntının miqdarı 6 mm-ə çatıb
22.11.2018, 11:09

Bakıda və Abşeronda yağıntının miqdarı 6 mm-ə çatıb

Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri təkbətək görüşdülər - FOTOLAR
22.11.2018, 11:03

Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri təkbətək görüşdülər - FOTOLAR

Deputat, şəhid xanımı və Milli Qəhrəmandan hökumətə və şəhid vərəsələrinə ÇAĞIRIŞ
22.11.2018, 10:57

Deputat, şəhid xanımı və Milli Qəhrəmandan hökumətə və şəhid vərəsələrinə ÇAĞIRIŞ

Yeniyetmə 44 yaşlı kişini öldürdü - BAKIDA
22.11.2018, 10:44

Yeniyetmə 44 yaşlı kişini öldürdü - BAKIDA

Məktəb direktorları hesabat verdilər
22.11.2018, 10:30

Məktəb direktorları hesabat verdilər

İlin sonuna qədər 2800 köçkün ailəsinə mənzillər veriləcək
22.11.2018, 10:27

İlin sonuna qədər 2800 köçkün ailəsinə mənzillər veriləcək

İlham Əliyevin Aşqabadda rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - FOTOLAR
22.11.2018, 10:26

İlham Əliyevin Aşqabadda rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - FOTOLAR

Corc Vaşinqton Universiteti BANM ilə birgə  layihə meneceri hazırlayır
22.11.2018, 10:17

Corc Vaşinqton Universiteti BANM ilə birgə  layihə meneceri hazırlayır

UNEC-in gənc müəllimi “Bakı Ekspo 2025” elmi məqalə müsabiqəsinin qalibi olub
22.11.2018, 10:14

UNEC-in gənc müəllimi “Bakı Ekspo 2025” elmi məqalə müsabiqəsinin qalibi olub

Afaq Məsudun “Azadlıq” kitabı Türkiyədə nəşr olunub
22.11.2018, 10:13

Afaq Məsudun “Azadlıq” kitabı Türkiyədə nəşr olunub

Kapital Bank “İxrac əməliyyatlarında maliyyə dəstəyi” mövzusunda təlim keçirdi
22.11.2018, 10:08

Kapital Bank “İxrac əməliyyatlarında maliyyə dəstəyi” mövzusunda təlim keçirdi

Eldar Əzizov baş direktoru cəzalandırdı
22.11.2018, 10:04

Eldar Əzizov baş direktoru cəzalandırdı

Əhalinin banka borcları hansı formada silinə bilər...
22.11.2018, 09:44

Əhalinin banka borcları hansı formada silinə bilər...

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 
22.11.2018, 09:27

Cəbhədə şiddətli atışma oldu 

Amerikanın azərbaycanlı cərrahının ÖMÜR HEKAYƏSİ…
22.11.2018, 09:17

Amerikanın azərbaycanlı cərrahının ÖMÜR HEKAYƏSİ…

Tənqid konkretlik sevir - Oxu atıb yayı gizlətməzlər
22.11.2018, 09:02

Tənqid konkretlik sevir - Oxu atıb yayı gizlətməzlər

Azərbaycanda 5700-ə yaxın məhkumun cəzası yüngülləşdirilib   
22.11.2018, 08:49

Azərbaycanda 5700-ə yaxın məhkumun cəzası yüngülləşdirilib  

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri öldü
22.11.2018, 08:46

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri öldü

Bələdiyyələrin qanunsuz satdığı 50 min hektar torpaq sahəsi geri qaytarılıb
22.11.2018, 08:43

Bələdiyyələrin qanunsuz satdığı 50 min hektar torpaq sahəsi geri qaytarılıb

Nazir: “Cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hadisələri 40 faiz azalıb”   
22.11.2018, 08:39

Nazir: “Cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hadisələri 40 faiz azalıb”  

Böyrəyini satmaq istəyən azərbaycanlılar...   
22.11.2018, 08:31

Böyrəyini satmaq istəyən azərbaycanlılar...  

Azərbaycan universitetlərində zəng sistemi ləğv olunsa... “Aləm qarışacaq”
22.11.2018, 08:27

Azərbaycan universitetlərində zəng sistemi ləğv olunsa... “Aləm qarışacaq”

ARXİV