24 yanvar 2017, Çərşənbə
Ana Səhifə - Yazılar - “Heydər Əliyev bizə dedi ki...”
“Heydər Əliyev bizə dedi ki...”
19.11.2016, 10:42

Vüqar Tofiqli

Daim quruculuq və yenilik eşqiylə yaşayan Ağdam və rayon sakinləri  bu gün də yeni layihələrin icrasını davam etdirməkdədirlər.

Bəs 24 il əvvəl,  1992-aprel-may aylarında şəhərdə vəziyyət necə idi? Siyasi proseslərin episentrində olan Ağdam bu gərginliyi necə yola verirdi?

Həmsöhbətim Mehdi Mehdiyevlə o illərə bir daha  qayıtmaqla tarixin bu səhifəsini vərəqləmək, o illərdə yazılanlara nəzər yetirmək istədik.

Söhbətimiz müasir Ağdamın simvoluna çevrilən “Çay evi”ndə  baş tutdu. Bəlkə də bu bir təsadüf idi, bilmirəm, amma hər ikimiz çöx nikbin idik.  Sanki özümüzü Ağdamdakı “Çay evi”ndə hiss edirdik.

O illərdə Ağdam Qarabağın həm də siyası mərkəzinə çevrilmişdi. Şəhər Dağlıq Qarabağda yurd-yuvasından  didərgin düşən hər bir qarabağlıya öz qoynunda yer  vermişdi. 

Yəqin ki, hamının yaxşı yadındadı ki, Ağdam Qarabağ əhalisi üçün bir güvənc, istinad yeri idi.  1992- ci ilin mart ayının 12-də Ermənistanın Silahlı birləşmələri Sırxavənd kəndini işğal etdiyi gün Ağdam şəhəri ciddi “Qrad” yağışına tutulmuşdu. Şəhər ciddi dağıntıya  məruz qalmışdı. İnsan tələfatı var idi. Amma şəhər yerində idi...

Və belə bir gərgin zamanda ölkə seçkilərə hazırlaşırdı. Siyasi proseslər ölkədə ciddi mübarizə gedəcəyindən xəbər verirdi...

Həmsöhbətim Ağdərə rayonunun Sırxavənd kəndindəndir. Şuşa pedaqoji məktəbi və Bakı Dövlət Universitetini bitirdikdən sönra doğma Sırxavənd kənd orta məktəbinə işləməyə gəlir.

1990- cı ilin “Qanlı yanvar” hadisələrindən sonra kənddə partiya iclası keçirir və kütləvi şəklidə partbiletlərin təhvil verilməsini təşkil edir.

Xalq hərəkatının yerli nümayəndələrindən olsa da, ciddi fikir ayrılığı var idi.

Ağdama pənah gətirən Mehdi Mehdiyev  yaş senzinin götürülməsiylə bağlı təklif irəli sürür. Ağdərə rayonundan olan Vaqif Sarikişiyev, İlyas Həsənov  və Ağdamın  Qalayçılar kəndindən Arif adında (təəsüf ki soyadını yada sala bilmədi-V.T.)  unutduğu bir nəfərlə birgə şəhərin mərkəzi meydanında mitinq təşkil edir. Mitinqin təşkilində əsas məqsəd yaş senzinin götürlməsinə nail olmaq və o illərdə Naxçıvan Ali  Məclsinin sədri işləyən Heydər Əliyevin seçkilərdə namizəd kimi qeydə alınmasına şərait yaradılmasını tələb etmək idi.

-          Ağdamın mərkəzi meydanı şəhər sakinləriylə dolu idi. Yalan olmasın, üç min nəfərə yaxın adam var idi.  Aralarında torpağını, varını dövlətini itirən sakinlərdə az deyildi. Onların “ağızları qanla dolmuşdu”. Hamı bir nəfər kimi siyasi proseslərdə yekdil fikirlərin söyləniməsini tələb edirdi. Biz ulu öndərin namizəd kimi qeydə alınmasına çalırşırdıq.

Düzdü, çox gərgin vaxt idi. Həyatımız təhlükə qarşısında idi. Amma mitinqi təşkil etdik. AzTV-nın bölgə müxbiri Allahverdi Əsədov da o mitiniqi lentə aldı. Ancaq  ölkənin siyasi rəhbərliyinin təsiri ilə süjet efirə verilmədi...

İstəyirdik ki, Heydər Əliyev namizəd kimi qeydə alınsın və seçkilərə qatılsın. İnanırdıq ki, xalq öz sözünü deyəcək. Ancaq  müəyyən siyasi ambisiyalar bu fikrin reallaşmasına maneə oldu.

Və nəticə də göz qabağındadır...

Bu gün gördüyünüz kimi, Ağdam yaşayır və inkişaf edir. Ağdamlılar isə həmişə olduğu kimi vətəninə,  dövlətinə və prezidentinə sədaqətlə xidmət edərək, cəmiyyətdə  öz sözlərini deyirlər. Bu elə 24 il əvvəldə belə idi. 

Bu gün Ağdamın işğal altında olmayan 28 faizlik ərzisində Ağdam Rayon İcra Hakmiyyətinin təşkilatşılığı ilə planlı  və sistemli şəkildə quruculuq işləri davam etməkdədir... 

Demək, bu hadisədən düz beş il sonra Bərdə rayon ATS-nın rəisi Mehdi Mehdiyevi təcili Bakıya getməli olduğunu deyir.

AzTV-nın ö o zamankı sədri Nizami Xudiyev Heydər Əliyevin onunla maraqlandığını söyləyir. Sonradan məlum olur ki, həmin mitinqin çəkilişini Allahverdi Əsədovun səyi ilə televiziyada verilib. Və Heydər Əliyev mitinq təşkilatıçılarıyla görüşmək arzusunda olduğunu bildirir.


Görüş baş tutur və maraqlı alınır.

-          İki saatdək davam edən görüşdə çox şeyləri öyrəndim.

Heç yadımdan çıxmaz, bizə yaxınlaşıb ayaqüstü beş dəqiqəyədək söhbət etdi. Sanki müəyyən gərginliyi aradan qaldırırdı. Bizi sonadək dinlədi. Həmin mitinqin keçirillməsində məqsəd və məramımız haqqında soruşdu.

Heydər Əliyev  bizə dedi ki, sizə təşəkkür edirəm ki, həyatınızı təhlükə altına atıb qanunvericilikdə dəyişikiliyin edilməsini cəsarətlə tələb etmisiniz.

Sonda Ağdərə rayonu haqqında danışdı. Elə danışdı ki, açığı belə hiss etdim ki, o yerləri əlinin içi kimi yaxşı tanıyır.

Ağdama və Ağdərəyə etdiyi səfərləri xatırlatdı.

Söhbətdə çox kövrək hisslərə toxundu...

Həmsöhbətimlə söhbətimiz davam edir. Amma onun gözlərinin necə həsrət içində yandığını görürəm. Torpaqların alınmasından da əvvəl, rayonun inzibati ərazi vahidi kimi bərpasını arzu edir.

Birinci dəfə kəndinin işğal altından azad edildikdən sonra, Sırxavəndə getdiyini xatırlayır. O illərdə kənddə yüzdən artıq evin olduğunu deyən həmsöhbətim, iki ay ərzində bütün evlərin yandırıldığının şahidi olduğunu dedi.

-          Bax budur vandalizm. Bax budur erməni vəhşiliyi...

Sırxavənd kəndi 1993 - cü ildən Ağdamın inzibati ərazisinə verilib.  Ümumulikdə Ağdərənin beş kəndi hazırda Ağdam ərazisinə düşüb.

Müharibədən əvvəl 1200 nəfər sakin var idi. İndi isə iki mini keçmişik. Kəndin əsas hissəsi Bərdə və Ağdam rayonlarında məskunlaşıb.  Amma ümilikdə ölkəmizin 16 rayonunda sırxavəndli  məskunlaşıb...

Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə peşəkar hərbçi kimi Şirin Mirzəyevin fəaliyyətini görmüşəm...

Bizim kəndimiz Ağdamın Əliağalı kəndindən 10 kilometr aralıda yerləşir. Dağlıq ərazi olsa da, torpaqlarımız zəngin təbbi sərvətləriylə seçilirdi...

Həmsöhbətimlə söhbətə yekun vururam. İki arzusunun tezliklə reallaşmağını gözləyir:

-           Niyyət etdiyim arzular həmişə gerşəkləşib. Yaş senzi götürüldü, xalq öz seçimini etdi. Heydər Əliyevi hakimiyyətə gətirdi. Və bugün ulu öndərlə görüşümüz, söhbətimiz mənim yetmişi yaşı haqladığım bir vaxtda yaddaşımda qalan, deyərdim, ən dəyərli xatirədir.

Niyyət etmişəm ki, kəndin girişindən bizim evə olan beşkilometrlik yolu ayaqyalın gedəcəyəm. İkinci bir arzum dərs dediyim məktəbin bərpasından sonra onun qarşısında dayanıb, məktəbə gələn hər bir şagirdi bağrıma basıb onlara “sag ol” deməkdir.

Bu gərgin dövrdə bizim dərs dediyimiz şagirdlərin hər biri öz işləyilə məşğuldur. Şükürlər olsun ki, onların heç biri pis əməl sahibi  olmadılar...

Mən ömrüm boyu ağdamlıarın bizə etdikləri yaxşılıqları unutmaram...

Daha bir qarabağlıyla söhbətə yekun vururam. Hiss olunurdu ki, doğma Sırxavəndi üçün çox darıxıb...

 

 


SON XƏBƏR
24.01.2017, 01:01

19 bina 10 saniyədə yerlə-yeksan oldu – VİDEO

24.01.2017, 00:45

Şəhriyarın 110 illiyi İstanbulda anılacaq

24.01.2017, 00:31

Millimizin futbolçusu qovulub

24.01.2017, 00:16

Bu il də bağlanan banklar olacaq - PROQNOZ

23.01.2017, 23:57

Telman İsmayılovun miflis olduğu rəsmiləşdi

23.01.2017, 23:47

Londonda partlayış

23.01.2017, 23:36

“Formula-1”in icraçı direktoru istefa verib

23.01.2017, 23:15

Azərbaycan Türkiyəyə qaz ixracını artırıb

23.01.2017, 23:05

Millimizin baş məşqçisi Türkiyə klubuna getmir

23.01.2017, 22:52

Misir prezidenti ABŞ-a dəvət edilib

23.01.2017, 22:43

“Bu dövlət tərəfindən yaxşı maddi dəstəkdir” – Aydın Mirzəzadə

23.01.2017, 22:27

İraqda 31 İŞİD terrorçusu edam edilib

23.01.2017, 22:16

ABŞ Trans-Sakit Okean Tərəfdaşlığını tərk edir

23.01.2017, 21:57

AŞPA sədri Qarabağdan DANIŞDI: “Vəziyyət təhlükəlidir”, Yenilənib

23.01.2017, 21:38

Yarım milyona satılan işlənmiş maşınlar - Video

23.01.2017, 21:23

Post patrul avtomobili qəza törətdi: 1 ölü, 1 yaralı

23.01.2017, 21:09

İŞİD lideri yaralanıb və ağır vəziyyətdədir: İDDİA

23.01.2017, 20:52

Platforma QHT qanunvericiliyini müzakirə etdi

23.01.2017, 20:39

Sabah bu rayonlarda qaz olmayacaq

23.01.2017, 20:26

“Eurovision”a Putinlə bağlı qalmaqallı mahnı ifaçısı gedir: VİDEO

23.01.2017, 20:15

Bakıda Dəmir Yolu Vağzalının qarşısındakı yol bağlanır

23.01.2017, 20:02

Türk deputat NATO-nu terror təşkilatı ADLANDIRDI

23.01.2017, 19:41

Buzlu yolda sürüşən maşın çaya düşdü: ata öldü, oğul yaralandı

23.01.2017, 19:02

Ərdoğan BMT-də islahatların aparılmasını təklif edib

23.01.2017, 18:48

Komitə sədri: “Tələbə universitetini qorumalı, müəllim də müəllim kimi danışmlıdır”  

23.01.2017, 18:42

Dörd ayaqlı uşaq doğulub - FOTO

23.01.2017, 18:35

Göyçayda doğulan deputat AŞPA-nın vitse-prezidenti seçildi

23.01.2017, 18:27

Akif Çovdarovun məhkəməsində şahid ifadələri dinlənilib

23.01.2017, 18:19

Köçkünlərin kommunal güzəştləri ləğv edildi - aylıq mavinət təyin olundu - FƏRMAN

23.01.2017, 18:08

Erməni hərbçini əsgər yoldaşının güllələdiyi təsdiqləndi

23.01.2017, 18:03

Elman Rüstəmov Mərkəzi Bankın hədəflərini AÇIQLADI

23.01.2017, 18:02

Azərbaycanda polislərin xidmət müddəti artırılır

23.01.2017, 17:56

Qalmaqallı “FEMEN” təşkilatı fəaliyyətini dayandırıb  

23.01.2017, 17:47

Üzərində "Azərbaycan Milli Bankı" yazılmış pullar dəyişdiriləcək

23.01.2017, 17:22

“Füzuli, Cəbrayıl, Ağdərənin bir hissəsi işğaldan azad edildi”

ARXİV