24 aprel 2018, Çərşənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Qəbirlərinizi qoyub getməyin...
Qəbirlərinizi qoyub getməyin...
16.12.2016, 09:16

Nicat Nəsirli

Hava yenə tutqun idi, çiskin sifətini döyəcləyirdi. Qoca ağır-ağır başını səmaya qaldırdı. Göy üzündəki topa,  qapqara buludlar harasa baş alıb gedirdi. Elə bil onlarda tələsirdi, bomboz rəngin hakim kəsildiyi bu çöldən can qurtarmaq istəyirdi. Vıyıltı ilə cölü yalayıb gedən külək buludları tələsdirirdi..

Çöldən can qurtaran  təkcə təbiət ünsürləri deyildi, insanlarda köçməyə başlamışdılar. Bir neçə gün idi ki, çadır düşərgəsində köçhaköç idi. Deyilənə görə,  hardasa bu insanlara daşdan evlər tikib onları çadırlardan köçürürdüər. Onsuz da çadır şəhərciyində çox adam qalmamışdı, insanların bura gəldiyi gündən on iki il keçirdi. Kimisi ölmüş, kimisi canından bezib çoxdan köçüb getmişdi... Tərk edilmiş çadır evlər tənha qalmışdı, külək,yağış yavaş-yavaş onları uçurur, çöl fırtınası zamanı qum selinin altında qalırdı. Amma bu çadırlardan xatirləri heç nə silə bilmirdi.. bu çadırlar illərlə insanların torpaq nisgilinə, gizli göz yaşlarına, istirablarına şahidlik etmişdi. Kənardan yazıq görünürdü o çadırlar... Köçənlər hökmən çadırlarında nəsə qoyub gedirdilər.. saralmış fotolar, divardan aslılı qalmış uşaq oyuncaqları , yeni qurulmuş gənc ailələrin qırmızı toy lentləri, dünyasını dəyişənlərin köhnəlmiş pal-paltarları...bu əşyaları çadırlarda qəsdən qoyub gedirdi insanlar...amma gedənlərin çoxu sonradan geriyə, öz çadırına qayıdırdılar. Deyirdilər ki, doğma yurd-yuvalarının son nişanəsi olan bu çadır şəhərciyi onları geriyə- Qarabağa qaytaracaq yeganə ümid idi...insanların geriyə qayıtmaq ümidi öləzidikcə? çadır şəhərciyi balacalaşırdı, əvəzində yaxınlıqdakı çöl qəbiristanlığı böyüyürdü. Ölənlərin vəsiyyəti eyni olurdu “ bala, başına dönüm, məni elə basdır ki, birdən, işdi-şayət, torpaq alınsa çıxarıb kəndə apara biləsən”..ona görə qəbirləri dayaz qazırdılar, başdaşı, sinədaşı qoymurdular. Hər kəs qəbirlərin yerini fəhmlə yadında saxlayırdı. İllər keçir, təbiət hadisələrinin təsiri ilə qəbrlər çökür, dağılırdı. O cəsədlərlə birgə ümidlərdə torpağa qarışırdı..

Qoca ayaqlarını sürüyə-sürüyə qəbiristanlığa gedirdi. Külək addımlarına mane olur, əynindəki nimdaş sırıqlını qapıb almağa çalışırdı. İllər idiki şəhərciklə qəbiristanlıq arasında yolu addım-addım ölçürdü. İlk dəfə bura atını basdırmağa gəlmişdi. Camaatın qınağına məhəl qoymamışdı, sevimli atının cəsədini çölə tullamamışdı ki, birdən canavarlar parçalayar. Gətirib qəbiristanlıqda basdırmışdı...

Bir neçə ildən sonra atını basdırdığı yeri unutdu. Soyuq bir qış günündə arvadı öldü, onu da gətirib bu çöldə basdırdı. Arvad zarıya -zarıya canını tapşıranda “... balam gəlməmiş məni qəbrə qoyma... “ demişdisə də bunu bacarmamışdı. Qonşular dedilər ki, meyiti çadırda çox saxlamaq olmaz. Birdəki, oğlu heç vaxt gəlməyəcəkdi. Sorağını almışdı. Atəşkəsdən sonra cəbhədən qayıdanlardan bir neçə nəfəri oğlunun döyüşlərdə həlak olduğunu demişdi. Meyitini görənlər var idi, amma basdıra bilməmişdilər. Qoca bu xəbəri arvadından gizlətmişdi, ona dəfələrlə yalan danışmışdı. Demişdi ki, Allahdan ümid kəsilməz, oğlumuz  hökmən gəlib çıxacaq. Hətta, arvaddan gizli qəbiristanlıqda oğluna qəbir qazmışdı, çöl küləklərinin dartıb gətirdiyi ağac kötüyünü qəbrə uzadıb üstünü torpaqlamışdı. Oğlunun “qəbrini” düzəltmişdi. Özünü inandırmışdı ki, oğlu düşmən əlində olan kənddə yox,burada-çadır şəhərciyində ölmüşdü. Qəbri də budur.. Hər gün arvadından gizli qəbiristanlığa gəlib qəbri qucaqlayır, göz yaşı axıdıb çadırına qayıdırdı. Dəli olmamışdı, amma ataydı, övlad həsrətini başqa cür ovuda bilmirdi. Bəzən ağlamaqdan gözləri qızaranda arvadına yalandan deyirdi ki, külək vurub...

Arvadını oğlunun “qəbri” ilə yanaşı basdırmışdı. “Daha nə dərdin var axı...oğluna qovuşdun..qəbrləriniz yan- yana düşdü..Bəs, məni harda basdıracaqlar?! Axı, çadır şəhərciyini köçürürlər, məni harasa uzaqlara aparmaq istəyirlər..birdən...birdən apardıqları o yad yerdə ölsəm, məni kim gətirib burada basdıracaq?! Yox,yox...mən gedə bilmərəm..mütləq qalmalıyam..”

Bugünki gəlişi o birilərinə bənzəmirdi. Hardasa tanımadığı bir yerdəki qəsəbədə ona daşdan tikilmiş ev vermişdilər. Bir azdan yük maşını gəlib onu əşyaları ilə birgə aparacaqdı. Getmək istəmirdi, bilirdi ki, getsə bu qəbiristanlığa bir daha qayıda bilməyəcək...O  burda ölmək, “oğlunun”, arvadının yanında torpağa gömülmək istəyirdi. Axı, gedəcəyi yerdə onu heç kim tanımırdı... Onun ailəsi burda idi... Geriyə dönüb uzaqda görünən çadır şəhərciyinə baxdı. Sakinlər çadırlarını sökür, əşyalarını bir kənara yığırdılar.  “ Ey, ey insanlar! Getməyin! Qəbirlərinizi qoyub getməyin ey insanlar! Getsəniz, onlar bu çöldə itib-batacaqlar!..”.  Bağırmaq, vay-şivən qoparmaq istədi...amma xirtdəyinə yapışmış bir ağrı imkan vermədi. Qoca iki qəbrin ortasına çöküb xırıldadı”..məni bağışla Gülzar, sənə yalan demişdim.. oğlumuz çoxdan ölüb.. lap çoxdan.. səndən əvvəl..” –deyib bağırmağa başladı. Qocanın bağırtıları çöldə əks-səda verirdi.. vıyıltı ilə harasa tələsən külək onun hönkürtü səslərini alıb çölün dərinlilklərinə qaçırdı...

Qəti qərarı idi. O bu çadır şəhərciyindən köçməyəcəkdi. Onu heç bir qüvvə bu balaca çadırındakı xatirələrindən, kədərindən, niskilindən ayıra bilməzdi! Ona yeni vətən lazım deyildi, on iki  il yaşadığı bu çadır ona doğma kəndinə qayıdacağına son ümid yeri olmuşdu...

Tələsmədən dəstəmazını aldı, çadırda yerə salınmış köhnə döşəyini üzü qibləyə sarı çevirdi. İnsan ölümünü hiss edir... uşaqlıqdan yadında qalmışdı, atası deyirdi ki, onlar nəsillikcə sakitcə canları tapşırırlar. Dəstəməz alıb üzü qibləyə sarı salınmış döşəyə uzanır, gözlərini yumur və...onun atası da, babasıda beləcə ölmüşdü..deməli, onunda ölümü belə olmalıydı...Atasının canını tapşırdığı an dediyi sözlərini xatırladı “ ...biz Allahın sevimli bəndələriyik, O bizə asan ölüm verir, ölümümüz çətin olmur...” demişdi... Ölüm onu bu çölə bağlayacaq yeganə çıxış yolu olacaqdı...

“Ya Allah!” deyib gözləri yumdu..

Maşın karvanı şəhərciyə yaxınlaşırdı, ailələr ağır-ağır çadırlarını söküb yığışırdılar...


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
CANLI YAYIM
Ermənilər Sarkisyanın istefasını bayram edir
SON XƏBƏR
Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: yükdaşımalar asanlaşdırılır
24.04.2018, 00:38

Bakıya 1600 yeni vaqon gətiriləcək: yükdaşımalar asanlaşdırılır

Azərbaycanda rektordan maraqlı addım - Bu tələbələrə ikiqat təqaüd verir
24.04.2018, 00:33

Azərbaycanda rektordan maraqlı addım - Bu tələbələrə ikiqat təqaüd verir

Azərbaycanda tibbi sığorta qayqaları dəyişdi   
24.04.2018, 00:28

Azərbaycanda tibbi sığorta qayqaları dəyişdi  

Donald Trampdan Makrona maraqlı hədiyyə   
24.04.2018, 00:24

Donald Trampdan Makrona maraqlı hədiyyə  

Armen Sarkisyan Ermənistan hökumətinin istefasını qəbul etdi
24.04.2018, 00:17

Armen Sarkisyan Ermənistan hökumətinin istefasını qəbul etdi

Neftin qiyməti  75 dollara çatdı - 4 ilin rekordu
24.04.2018, 00:15

Neftin qiyməti  75 dollara çatdı - 4 ilin rekordu

Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir
24.04.2018, 00:09

Xərçəng əməliyyatlarında nanobıçaq sınaqdan keçirilir

Prezident İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edəcək
23.04.2018, 23:22

Prezident İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edəcək

Minsk qrupunun həmsədrləri yeni bəyanat yaydı
23.04.2018, 23:16

Minsk qrupunun həmsədrləri yeni bəyanat yaydı

Alimlər qadınlarda gizli  qocalıq "xəbərçiləri"ni açıqladılar
23.04.2018, 23:02

Alimlər qadınlarda gizli  qocalıq "xəbərçiləri"ni açıqladılar

Azərbaycana yanvar-mart aylarında bu qədər turist gəlib
23.04.2018, 22:33

Azərbaycana yanvar-mart aylarında bu qədər turist gəlib

Yeni komitə sədri Fuad Muradov - DOSYE 
23.04.2018, 21:56

Yeni komitə sədri Fuad Muradov - DOSYE 

Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi
23.04.2018, 21:53

Ərdoğan əsəbiləşib iclası tərk etdi

"Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri təyin ediləcək" - PAŞİNYAN 
23.04.2018, 21:45

"Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri təyin ediləcək" - PAŞİNYAN 

Dövlət Gömrük Komitəsinin yeni sədri kimdir... - DOSYE
23.04.2018, 21:42

Dövlət Gömrük Komitəsinin yeni sədri kimdir... - DOSYE

Daha bir gənc deputata etimad göstərildi - Miqrasiya Xidmətinin rəisi oldu   
23.04.2018, 21:33

Daha bir gənc deputata etimad göstərildi - Miqrasiya Xidmətinin rəisi oldu  

“Ceyhun Bayramov işinə hədsiz məsuliyyəti və kreativ keyfiyyətləri ilə seçilir”
23.04.2018, 21:15

“Ceyhun Bayramov işinə hədsiz məsuliyyəti və kreativ keyfiyyətləri ilə seçilir”

Məşhur türkoloqa "İlin alimi"  mükafatı verdili - AMEA-da 
23.04.2018, 21:05

Məşhur türkoloqa "İlin alimi"  mükafatı verdili - AMEA-da 

Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi 
23.04.2018, 20:12

Dünyanın ən çox qazanan futbolçusu və baş məşqçisi 

Turizm Agentliyinin yeni sədrinin uğurlu karyera yolu - BİOQRAFİYA  
23.04.2018, 20:01

Turizm Agentliyinin yeni sədrinin uğurlu karyera yolu - BİOQRAFİYA  

Fuad Muradov Diaspor Komitəsinin sədri təyin edildi  
23.04.2018, 19:28

Fuad Muradov Diaspor Komitəsinin sədri təyin edildi  

Prezident Nazirlər Kabinetinin yeni üzvlərini təyin etdi - SİYAHI
23.04.2018, 19:15

Prezident Nazirlər Kabinetinin yeni üzvlərini təyin etdi - SİYAHI

Soyuq silahların xaricdən qanunsuz yollarla Azərbaycana gətirilməsinin qarşısı alınıb
23.04.2018, 18:55

Soyuq silahların xaricdən qanunsuz yollarla Azərbaycana gətirilməsinin qarşısı alınıb

Ermənistana müvəqqəti olaraq Karen Karapetyan başçılıq edir
23.04.2018, 18:41

Ermənistana müvəqqəti olaraq Karen Karapetyan başçılıq edir

Putin 3 azərbaycanlıya vətəndaşlıq verdi
23.04.2018, 18:35

Putin 3 azərbaycanlıya vətəndaşlıq verdi

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı bəyanat YAYDI
23.04.2018, 18:28

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı bəyanat YAYDI

Yol Polisi sürücülərə XƏBƏRDARLIQ etdi
23.04.2018, 18:14

Yol Polisi sürücülərə XƏBƏRDARLIQ etdi

İranın qadın ağırlıqqaldıranları beynəlxalq yarışa qatılıblar
23.04.2018, 18:09

İranın qadın ağırlıqqaldıranları beynəlxalq yarışa qatılıblar

Ramiz Mehdiyev yeni nazirlərdən danışdı - VİDEO 
23.04.2018, 17:55

Ramiz Mehdiyev yeni nazirlərdən danışdı - VİDEO 

BMT-nin Əhali Fondundan media üçün seminar - qalib Türkiyəyə gedəcək
23.04.2018, 17:54

BMT-nin Əhali Fondundan media üçün seminar - qalib Türkiyəyə gedəcək

Hüseynqulu Bağırovu nazir postunda əvəzləyəcək şəxs məlum oldu - FOTO
23.04.2018, 17:44

Hüseynqulu Bağırovu nazir postunda əvəzləyəcək şəxs məlum oldu - FOTO

Eldar İbrahimov: “Sarkisyanın istefa xəbəri məni də çox sevindirdi”
23.04.2018, 17:31

Eldar İbrahimov: “Sarkisyanın istefa xəbəri məni də çox sevindirdi”

Ramiz Mehdiyev daha bir yeni naziri kollektivə təqdim edib
23.04.2018, 17:31

Ramiz Mehdiyev daha bir yeni naziri kollektivə təqdim edib

“Serj Sarkisyanın istefası Azərbaycanın xeyrinədir”   
23.04.2018, 17:24

“Serj Sarkisyanın istefası Azərbaycanın xeyrinədir”  

Paytaxtda mənzil oğurluğu törətmiş 16 cinayətkar qrup ifşa olunub
23.04.2018, 17:19

Paytaxtda mənzil oğurluğu törətmiş 16 cinayətkar qrup ifşa olunub

ARXİV
SORĞU
Ali məktəblərə qəbul imtahanlarının qiymətlərinə necə baxırsınız?
İmtahan qiymətləri çox yüksəkdir(7.35%)
İmtahan qiymətləri normalıdr(4.41%)
İmtahan qiymətləri aşağıdır(1.47%)
Qiymətlər ləğv edilməli, imtahanlar pulsuz olmalıdır(73.5%)
İmtahan qiymətləri azaldılmalıdır(4.41%)
İmtahan qiymətləri artırılmalıdır(8.82%)