17 oktyabr 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ...
Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ... +
18.12.2017, 12:15

Hüseyn Əfəndi! Kimiydi, nəçiydi o? Bu imzanı  tanımayana, şeirlərini, hekayələrini, publisist yazılarını oxumayan  birinə onu necə tanıtmalı? Çətin ki, bu işdə internet karımıza gələ, çünki  onun haqqında  yetərli bilgi yoxdu. Çox qəribə, hətta, ağrılı olsa da. Elə təkcə bu fakt bəsdi ki, dünyanın, insanların üzüdönüklüyünə  lənət oxuyasan, sonra da ürəyin ağrıya-ağrıya ömür  yoldaşı Bikə xanımın “Hüseyn öz həyatını yaşamadı, ömrünü başqaları üçün əritdi...” dediyini xatırlayasan.  Öz dərdini içinə atıb başqalarının halına yanan, ailəsi kirayə mənzillərə, yataqxanalara sığınanda özgələri üçün ev savaşına çıxan, az qala hər yazısında, hekayəsində Qarabağ ağrısını yaşayan, onu sözə çevirməyin əzabına qatlaşan, sevgi, mərhəmət dolu bir insan bu qədərmi unuduldu? Bax bunu içimə sindirə bilmədim, onun haqqında yazmaq qərarına gəldim, o kişinin ruhu qarşısında mənəvi borc olaraq...    


“Domino” adlı ilk kitabının arxasında özü haqqında belə yazıb: “1955-ci il fevralın 15-də, Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndində anadan olmuşam. Bu, pasport yazısıdır, alın yazımda isə belədir; Qazaxıstan Respublikasının Çu rayonunda doğulmuşam, 1956-cı ilin tərəzisiyəm, gün məlum deyil...  ”.
 

Modern.az saytı tanınmış jurnalist, publisist Hüseyn Əfəndinin ömür yolundan bəhs edən yazını təqdim edir.

Onun Qazaxıstanda doğulması təsadüf idimi? 1937-ci ildə Hüseyn Əfəndinin babası Məhəmməd kişi ailəsi, qohum-əqrabalasıyla Qazaxıstana sürgün edilmişdi. Sonra onu doğmalarından ayırıb Sibirə göndərirlər. Ailə qarlı-şaxtalı günlərdə  min bir əziyyət çəkir, at tövləsində yaşayır. Uşaqlı, böyüklü  ağır işlərdə işləyirlər. Sürgün həyatı  21 il uzanır. Nəhayət, 1958-ci ildə  doğma yurda -Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndinə qayıdırlar.


Məhəmməd kişi məşhur Çələbilər nəslindəniydi. Türkiyədə dini tehsil almışdı,  Allaha yaxın insanıydı. Dərdi olanlar, çətinliyə düşənlər onun qapısına gedərdi. O da ulu babası Hacı Qaraman kimi camaata əl tutar, böyüklük eləyərdi. Hacı Qaraman (tarixi mənbələrdə göstərilir ki, onlar Cəbrayıla VI-VII əsrlərdə köçüblər) mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı.  “Cələbilər” kəndində məscid-mədrəsə tikdirmişdi. Burda dünyəvi, dini elmlər öyrədilirdi. Hacı Qaraman dünyasını dəyişəndən sonrasa onun “Çələbilər” kəndindəki qəbri müqəddəs ocaq sayılır, camaatın zəyarətgahına çevrilir...  


Hüseyn Əfəndi həmin nəslin övladıydı.  Bütün varlığıyla əfəndi bir insanıydı: təmkinli, sadə, təmənnasız... Üz-gözündə həmişə işıq, ürəyində sevgi vardı.  Dünyanın pislikləri, çirkinlikləri ondan o qədər uzaqdaydı ki!  Elə şeirlərindən də:   


Qoru ürəyində yeddinci qatı...
Bacarsan, qat ona məni də qoru..!



Ədəbi yaradıcılğa jurnalistikadan öncə başlamışdı. Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində qiyabi təhsil alırdı. O vaxtdan  şeirləri  “Ulduz”, “Azərbaycan”, “Elm və Həyat”, “Literaturnıy Azerbaydjan” kimi  qəzetlərdə, jurnallarda çap olunurdu.  Ədəbi mühitə yaxın olsun deyə, ailəsiylə birlikdə Bakıya köçmüşdü.  Sonra jurnalist həyatı başladı... 1988-ci ildə  Məmməd İsmayılın baş redaktoru olduğu “Gənclik-Molodost” jurnalında texniki işçi kimi işə götürüldü.   Amma  qısa zamanda istedadını, jurnalist bacarığını  sübut eləyə bildi. Bikə xanım deyir ki,  “Gənclik”də işləyəndən sonra şeir yazmağa vaxtı olmurdu. “Jurnalın ünvanına çoxlu şikayət məktubları gəlirdi. Heç kəsin probleminə laqeyd qala bilmirdi, məktubların iziylə rayonlara gedirdi. O, həmişə haqlının yanındaydı. Qəza vəziyyətinə düşən bina sahiblərinin yeni mənzil almasına yardım etmişdi. Yetim, yoxsul uşaqlara maddi kömək  olsun deyə,  jurnalda müsabiqə keçirmişdi. Qalib olanlara öz əlləriylə diplom, pul mükafatı vermişdi. O belə işlərdən zövq alırdı, kiminsə üzü güləndə özü də xoşbəxt olurdu.  


Jurnalın əməkdaşı kimi Qazağıstana ezam olunmuşdu, ordakı həmyerlilərimizin güzəranını araşdırıb  “Sürgün ” adlı məqalə  yazmışdı.  Sonra Məshəti türklərinin həyatından bəhs edən  “Sürgün” ssenarisini qələmə aldı...

 
 “Gənclik” yurnalındakı  fəaliyyətinə görə  1990-cı ildə Azərbaycan Lenin Komsomolu Mükafatı Laureatı diplomu, nişanı ilə təltif olundu. Üstəlik, iki otaqlı ev də verdilər. Amma sonradan o evə başqaları sahib durdu”.

 
Hüseyn Əfəndi  latın qrafikasıyla çap olunan ilk “Əlifba”, “Oxu” kitablarının redaktoru idi. Əlifba təzə dəyişmişdi, dərsliksə hələ yoxuydu.  O, təlabatı nəzərə alıb “Gənclik” jurnalında rəngli şəkillərlə yeni “Əlifba” kitabını çap etdirir. Bu olur 1992-ci ildə.  Kitabın 10 min nüsxəsi Güney Azərbaycana göndərilir.  “Oxu” kitabısa 100 min tirajla dərc edilir. “Kitabların satışı küllü miqdarda pul gətirirdi. Hər gün dovlət bankına ağır pul çantaları daşınırdı.  Amma o kitabların əziyyətini çəkənlər heç nə qazanmadı. Hətta, kitabın satışıyla məşğul olanların maaşını illər sonra Hüseyn Əfəndi öz puluyla  ödədi”.    



...1992-95-ci illərdə “Gənclik” jurnalı əvəzinə “P.S. Gənclik” qəzeti çap olunur. Hüseyn Əfəndi qəzetdə baş redaktor kimi çalışır...


Hüseyn müəllimlə bir kənddə böyüsək də, onunla ilk görüşüm elə o qəzetin redaksiyasında olmuşdu. Amma imzasını daha öncə-“Gənclik” jurnalından tanıyırdım,  yazılarını oxumuşdum. 9-cu sinifdə oxuyanda redaksiyaya-onun adına məktub  yazıb göndərmişdim. Məktubum jurnalda çap olunmuşdu. Hətta, poçtla qonorar da yollamışdılar. Onunla görüşəndəsə tələbəydim, 1-ci kursda oxuyurdum. Üz-üzə oturub söhbət elədik,  qəzet üçün yazdığım məqaləyə baxdı, məsləhətlərini verdi.  İlk yazılarımın sevincini, həyacanını  o qəzetdə yaşadım. Jurnalist kimi işə o qəzetdən başladım.  İndi –aradan 24 il keçəndən sonra onunla ilk görüşümü, söhbətlərimizi yada saldıqca Hüseyn Əfəndinin kim olduğunu, dəyərini daha doğru-dürüst anlayıram. İşıqlı üzü gözümün önünə, səsi qulağıma gəlir...


Onun “İrəvan qatarı” hekayəsində bir epizod var: üz-üzə oturub söhbətləşdiyi ağ saçlı qadının üzündəki nuru,  doğmalığı o qədər gözəl  təsvir edir ki!  Məncə, oxuyacağınız  bu sətirlər “Hüseyn Əfəndi kimiydi?” sualının ən gözəl cavabıdı:  “...başa düşdüm ki, beləcə üz-üzə oturub, səsini könlün eşidəcək qədər qısıb “Səni sevirəm...” demək olar vətənə-sevgilinə dediyin kimi. Təki onun yalnız torpaq, dağ, daş, ev-eşik olmadığını andıra biləcək bir üz dayansın gözünün qabağında, söz alsın qulağın...”  Mənə görə, o üz Hüseyn müəllimin üzüydü, o sözü Hüseyn müəllimdən eşitmişdim. Hüseyn Əfəndi  bütün varlığıyla Vətən demək idi!


***



1995-ci il. Maddı sıxıntılar  “P.S. Gənclik” qəzetinin bağlanmasına səbəb olur. Hüseyn Əfəndi bir müddət işsiz qalır. 1996-97-ci illərdə  “Xalq qəzeti”ndə informasiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.  Sonralar “Şans” qəzetində işləyir. Bu qəzet də bağlanır. İşsizlik, ehtiyac kirayədə yaşayan 6 nəfərlik ailəyə ağır günlər göstərir. Bikə xanım o günləri belə xatırlayır: “Sıxıntılar onun ürəyini xəstə eləmişdi. Birinci dəfə o vaxt infarkt keçirdi. Evdə pul yoxuydu, dostlarının köməyilə Hüseyni Sabunçu xəstəxanasına yerləşdirdik.  Müalicədən sonra bir müddət istirahər eləməliydi. Amma vəziyyətimiz çox ağırıydı, nə qədər borc yığılmışdı, ehtiyac üzündən uşaqlar məktəbə gedə bilmirdi. Bu ağır günlərdə “Ulus” qəzetindən ona iş təklifi gəldi. Sevinirdik ki, ən azı evimizdə çörək olacaq. Amma onun maaşı ehtiyaclarımızı ödəmirdi.  Bir yandan da xəstəlik... İkinci dəfə  onu xəstəxanaya qoyduq. Bu dəfə müalicənin bütün xərcini xəstəxana öz üzərinə götürdü...”


Beynəlxalq Avrasiya və Mətbuat fonduna işə düzələndəsə hər şeyin yaxşı olacağına yenidən inanırdı. Xəstəlik də bir az dinşəmişdi, elə bil...


Fondda əvvəlcə ərazilərin minadan təmizlənməsi üzrə təlimatçı işləyirdi. Sonra minadan zərərçəkənlərin ehtiyaclarının ödənilməsi layihəsi üzrə tədqiqatçı kimi çalışdı. O özünü bütünlükdə işə vermişdi. Aylarla sərhəd rayonlarında, ermənilərlə üzbəüz işləyirdi, isti yataq, ev üzünə həsrətiydi...  


***


Şeirlərini oxuyuram... Payızı heç sevməzmiş:

 

Qışdan baxdıq, yazdan baxdıq payıza,
Çox görmüşdük, təzdən baxdıq payıza.
Kimin taxtı, kimin baxtı payıza...
Bizim baxtın yollarını çən tutur...


2004-cü ilin payızı da uğursuz gəlir. Onu yenidən  xəstəxanaya yerləşdirirlər. Həkim üçüncü infarkt risqinin olduğunu deyir. “O, vaxtının bitdiyini hiss eləyirdi,  bədbin şeirlər yazırdı. Çapa hazırladığı “Domino” kitabına görə çox nigaranıydı. Deyirdi, xəstəxanadan çıxan kimi birinci işim bu olacaq.  Sözünün üstündə durdu. “Domino”nu çapa verdi. “Səni yaşayıram ömür yerinə” adlı şeir kitabını da çapa hazırladı. Üçüncü kitabı isə Böyük Mərcanlı kəndinin şəhidləri haqqında olmalıydı...”



Noyabrda mənzil probleminə də, axır ki,  çözüm tapmışdı - Əmircandan yarıtikili həyət evi alıb ailəsini ora köçürmüşdü. 50 yaşını dostlarıyla qeyd etməyi düşünürdü, hətta, məclis üçün yer də seçmişdi. Tələsirdi, içində  ölüm xofu, gecikmək qorxusu vardı:


Ürəyim sabaha can atıb elə...

“Sabahlar o qədər”...

Bunu kim deyib?!

O qədər sabahlar vermişəm yelə,

Ölüm-sabahların cəmidi...

Heyf!

Di çıx ürəyimdən,

Di çıx canımdan!

Bir nəfəs qorxusu, bir can qorxusu!



2004-cü il, dekabrın 21- də bu qorxudan birdəfəlik qurtuldu... Hələ qara suvaq içində olan evində  cəmi  39 gün yaşadı, qırxıncı səhər açılmadı... Kitablarını görə bilmədi: “Domino” ölümündən iki gün sonra çapdan çıxdı, ailəsinə göz dağı kimi... Evinə köçəndə xanımına “bundan sonra uşaqlarım  üçün yaşayacam”-deyibmiş.  Olmadı. Heç özü üçün də yaşaya bilmədi. Mesajınısa çoxdan vermişdi:  


...Aç qapını,

Dəysin üzünə

Boş otağın havası.

Aç qapını,

Yoxam daha,

Bir qızıl güldü

Ömrümün bahası,

Tapşırdım onu

Sənə və Allaha...

                    

Səfurə Çərkəzqızı                                                       


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək
17.10.2018, 00:22

Bakıda IV Küçə yeməyi festivalı keçiriləcək

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin
17.10.2018, 00:10

Uşaqlarınızı zəngin olması üçün öyrətməyin

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi
16.10.2018, 23:57

Jurnalistin ölümündə şübhəli bilinən baş konsul İstanbulu tərk etdi

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı
16.10.2018, 23:34

Mingəçevirli gənc bıçaqlandı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
16.10.2018, 23:23

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib
16.10.2018, 23:08

Azərbaycanın U-21 yığması Norveçlə oyunda qələbəni əldən verib

İranın neft ixracı kəskin azalıb
16.10.2018, 22:53

İranın neft ixracı kəskin azalıb

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi
16.10.2018, 22:40

Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul etdi

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq
16.10.2018, 22:21

Gürcüstanda prezidentlik uğrunda 25 namizəd mübarizə aparacaq

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN
16.10.2018, 22:04

“Camal Kaşıkçı öldürülüb və parçalara ayrılıb” - CNN

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib
16.10.2018, 21:52

Nyu-Yorkda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının 27 illiyi qeyd edilib

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb
16.10.2018, 21:41

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının Adyunkturasına qəbul başlayıb

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!
16.10.2018, 21:31

ABŞ-da təhsil almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ!

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi
16.10.2018, 21:14

“Azərbaycanlı qızları müdafiə edin!” adlı aksiya keçirildi

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı
16.10.2018, 20:57

4 universitetdə FETÖ əməliyyatı

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib
16.10.2018, 20:44

Elektron növbə sistemi layihəsinin təqdimatı keçirilib

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü
16.10.2018, 20:27

Ukraynada təyyarə qəzası: 2 əsgər öldü

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb
16.10.2018, 20:14

Əhalinin banklarda əmanəti 8 milyard manatı ötüb

Nikol Paşinyan istefa verdi
16.10.2018, 20:09

Nikol Paşinyan istefa verdi

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 20:00

Prezident Xanlar Vəliyevin oğluna yüksək vəzifə verdi - SƏRƏNCAM

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 19:41

Üç nəfərə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb
16.10.2018, 19:32

DTX-nın rəsmi “facebook” səhifəsi, “twitter” və “youtube” kanalları fəaliyyətə başlayıb

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI
16.10.2018, 19:23

Dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri AÇIQLANDI

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA
16.10.2018, 19:14

Badamdarda xırda uçqunlar və torpaq qopmaları baş verir - Qərargahdan AÇIQLAMA

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB
16.10.2018, 19:05

Nazirlikdən narazı şəhid ailələrinin birdəfəlik ödəmə ilə bağlı iddialarına CAVAB

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR
16.10.2018, 18:56

Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının əməkdaşları təltif edilib - ADLAR

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI
16.10.2018, 18:46

Dövlət başçısı onları mükafatlandırdı - SİYAHI

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi
16.10.2018, 18:35

Xəzər Gəncəliyə “Əməkdar artist” fəxri adı verildi

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 
16.10.2018, 18:31

Prezident Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının əməkdaşlarını təltif etdi - SİYAHI 

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi
16.10.2018, 18:23

Azərbaycanın Poltava şəhərində fəxri konsulu təyin edildi

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM
16.10.2018, 18:21

Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri dəyişdirildi - SƏRƏNCAM

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR   
16.10.2018, 18:16

Azərbaycanın Avropa Şurası və NATO yanında yeni nümayəndələri təyin edildi - ADLAR  

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO
16.10.2018, 18:07

Heydər Əliyev Fondu Sankt-Peterburqdakı Nizami bağında bərpa işləri aparıb - FOTO

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı
16.10.2018, 17:50

Prezident büdcədən 15,1 milyon manat ayırdı

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO
16.10.2018, 17:40

QHT Şurasının 10 illiyi ilə bağlı ictimai müzakirə keçirilib - FOTO

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı   
16.10.2018, 17:34

Deputat Adil Əliyev Avropada mükafatlandırıldı  

Komitə sədrləri Çinə gedirlər
16.10.2018, 17:29

Komitə sədrləri Çinə gedirlər

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək
16.10.2018, 17:27

Bakcell 400-ə yaxın yeni 4G (LTE) baza stansiyası istifadəyə verəcək

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR
16.10.2018, 17:20

Etimad Əsədov dəfn olundu - FOTOLAR

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ
16.10.2018, 17:10

ABŞ-ın Yerevandakı səfiri Azərbaycan ərazilərinin işğal oluduğunu ETİRAF ETDİ

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb
16.10.2018, 17:03

Bu günədək 126 min tondan çox pambıq yığılıb

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ
16.10.2018, 17:01

Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu
16.10.2018, 16:49

Bağça müdirinə cinayət işi açıldı - Müavini həbs olundu

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT    
16.10.2018, 16:43

Eldar Əzizovdan Bakı Meriyasının Mətbuat xidmətinə yeni TƏYİNAT  

169 əcnəbi saxlanıldı 
16.10.2018, 16:40

169 əcnəbi saxlanıldı 

ADU-da konsert keçirilib - FOTO
16.10.2018, 16:34

ADU-da konsert keçirilib - FOTO

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib
16.10.2018, 16:27

Məcburi köçkünlərin növbəti qəbulu keçirilib

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı
16.10.2018, 15:55

“Formula-1”in biletləri satışa çıxarıldı

Abel Məhərrəmov “50+50” qrant proqramının qalibləri ilə görüşdü
16.10.2018, 15:49

Abel Məhərrəmov “50+50” qrant proqramının qalibləri ilə görüşdü

Türkiyə telekanalında İlham Əliyevin prezidentliyinin 15 illiyi ilə bağlı süjet - VİDEO
16.10.2018, 15:25

Türkiyə telekanalında İlham Əliyevin prezidentliyinin 15 illiyi ilə bağlı süjet - VİDEO

ARXİV