24 yanvar 2019, Cümə axşamı
Ana Səhifə - MEDİA - Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ...
Qaramanlıların Hüseyn Əfəndisi! - Mərhum jurnalist haqda BİLMƏDİKLƏRİNİZ... +
18.12.2017, 12:15

Hüseyn Əfəndi! Kimiydi, nəçiydi o? Bu imzanı  tanımayana, şeirlərini, hekayələrini, publisist yazılarını oxumayan  birinə onu necə tanıtmalı? Çətin ki, bu işdə internet karımıza gələ, çünki  onun haqqında  yetərli bilgi yoxdu. Çox qəribə, hətta, ağrılı olsa da. Elə təkcə bu fakt bəsdi ki, dünyanın, insanların üzüdönüklüyünə  lənət oxuyasan, sonra da ürəyin ağrıya-ağrıya ömür  yoldaşı Bikə xanımın “Hüseyn öz həyatını yaşamadı, ömrünü başqaları üçün əritdi...” dediyini xatırlayasan.  Öz dərdini içinə atıb başqalarının halına yanan, ailəsi kirayə mənzillərə, yataqxanalara sığınanda özgələri üçün ev savaşına çıxan, az qala hər yazısında, hekayəsində Qarabağ ağrısını yaşayan, onu sözə çevirməyin əzabına qatlaşan, sevgi, mərhəmət dolu bir insan bu qədərmi unuduldu? Bax bunu içimə sindirə bilmədim, onun haqqında yazmaq qərarına gəldim, o kişinin ruhu qarşısında mənəvi borc olaraq...    


“Domino” adlı ilk kitabının arxasında özü haqqında belə yazıb: “1955-ci il fevralın 15-də, Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndində anadan olmuşam. Bu, pasport yazısıdır, alın yazımda isə belədir; Qazaxıstan Respublikasının Çu rayonunda doğulmuşam, 1956-cı ilin tərəzisiyəm, gün məlum deyil...  ”.
 

Modern.az saytı tanınmış jurnalist, publisist Hüseyn Əfəndinin ömür yolundan bəhs edən yazını təqdim edir.

Onun Qazaxıstanda doğulması təsadüf idimi? 1937-ci ildə Hüseyn Əfəndinin babası Məhəmməd kişi ailəsi, qohum-əqrabalasıyla Qazaxıstana sürgün edilmişdi. Sonra onu doğmalarından ayırıb Sibirə göndərirlər. Ailə qarlı-şaxtalı günlərdə  min bir əziyyət çəkir, at tövləsində yaşayır. Uşaqlı, böyüklü  ağır işlərdə işləyirlər. Sürgün həyatı  21 il uzanır. Nəhayət, 1958-ci ildə  doğma yurda -Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndinə qayıdırlar.


Məhəmməd kişi məşhur Çələbilər nəslindəniydi. Türkiyədə dini tehsil almışdı,  Allaha yaxın insanıydı. Dərdi olanlar, çətinliyə düşənlər onun qapısına gedərdi. O da ulu babası Hacı Qaraman kimi camaata əl tutar, böyüklük eləyərdi. Hacı Qaraman (tarixi mənbələrdə göstərilir ki, onlar Cəbrayıla VI-VII əsrlərdə köçüblər) mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı.  “Cələbilər” kəndində məscid-mədrəsə tikdirmişdi. Burda dünyəvi, dini elmlər öyrədilirdi. Hacı Qaraman dünyasını dəyişəndən sonrasa onun “Çələbilər” kəndindəki qəbri müqəddəs ocaq sayılır, camaatın zəyarətgahına çevrilir...  


Hüseyn Əfəndi həmin nəslin övladıydı.  Bütün varlığıyla əfəndi bir insanıydı: təmkinli, sadə, təmənnasız... Üz-gözündə həmişə işıq, ürəyində sevgi vardı.  Dünyanın pislikləri, çirkinlikləri ondan o qədər uzaqdaydı ki!  Elə şeirlərindən də:   


Qoru ürəyində yeddinci qatı...
Bacarsan, qat ona məni də qoru..!



Ədəbi yaradıcılğa jurnalistikadan öncə başlamışdı. Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində qiyabi təhsil alırdı. O vaxtdan  şeirləri  “Ulduz”, “Azərbaycan”, “Elm və Həyat”, “Literaturnıy Azerbaydjan” kimi  qəzetlərdə, jurnallarda çap olunurdu.  Ədəbi mühitə yaxın olsun deyə, ailəsiylə birlikdə Bakıya köçmüşdü.  Sonra jurnalist həyatı başladı... 1988-ci ildə  Məmməd İsmayılın baş redaktoru olduğu “Gənclik-Molodost” jurnalında texniki işçi kimi işə götürüldü.   Amma  qısa zamanda istedadını, jurnalist bacarığını  sübut eləyə bildi. Bikə xanım deyir ki,  “Gənclik”də işləyəndən sonra şeir yazmağa vaxtı olmurdu. “Jurnalın ünvanına çoxlu şikayət məktubları gəlirdi. Heç kəsin probleminə laqeyd qala bilmirdi, məktubların iziylə rayonlara gedirdi. O, həmişə haqlının yanındaydı. Qəza vəziyyətinə düşən bina sahiblərinin yeni mənzil almasına yardım etmişdi. Yetim, yoxsul uşaqlara maddi kömək  olsun deyə,  jurnalda müsabiqə keçirmişdi. Qalib olanlara öz əlləriylə diplom, pul mükafatı vermişdi. O belə işlərdən zövq alırdı, kiminsə üzü güləndə özü də xoşbəxt olurdu.  


Jurnalın əməkdaşı kimi Qazağıstana ezam olunmuşdu, ordakı həmyerlilərimizin güzəranını araşdırıb  “Sürgün ” adlı məqalə  yazmışdı.  Sonra Məshəti türklərinin həyatından bəhs edən  “Sürgün” ssenarisini qələmə aldı...

 
 “Gənclik” yurnalındakı  fəaliyyətinə görə  1990-cı ildə Azərbaycan Lenin Komsomolu Mükafatı Laureatı diplomu, nişanı ilə təltif olundu. Üstəlik, iki otaqlı ev də verdilər. Amma sonradan o evə başqaları sahib durdu”.

 
Hüseyn Əfəndi  latın qrafikasıyla çap olunan ilk “Əlifba”, “Oxu” kitablarının redaktoru idi. Əlifba təzə dəyişmişdi, dərsliksə hələ yoxuydu.  O, təlabatı nəzərə alıb “Gənclik” jurnalında rəngli şəkillərlə yeni “Əlifba” kitabını çap etdirir. Bu olur 1992-ci ildə.  Kitabın 10 min nüsxəsi Güney Azərbaycana göndərilir.  “Oxu” kitabısa 100 min tirajla dərc edilir. “Kitabların satışı küllü miqdarda pul gətirirdi. Hər gün dovlət bankına ağır pul çantaları daşınırdı.  Amma o kitabların əziyyətini çəkənlər heç nə qazanmadı. Hətta, kitabın satışıyla məşğul olanların maaşını illər sonra Hüseyn Əfəndi öz puluyla  ödədi”.    



...1992-95-ci illərdə “Gənclik” jurnalı əvəzinə “P.S. Gənclik” qəzeti çap olunur. Hüseyn Əfəndi qəzetdə baş redaktor kimi çalışır...


Hüseyn müəllimlə bir kənddə böyüsək də, onunla ilk görüşüm elə o qəzetin redaksiyasında olmuşdu. Amma imzasını daha öncə-“Gənclik” jurnalından tanıyırdım,  yazılarını oxumuşdum. 9-cu sinifdə oxuyanda redaksiyaya-onun adına məktub  yazıb göndərmişdim. Məktubum jurnalda çap olunmuşdu. Hətta, poçtla qonorar da yollamışdılar. Onunla görüşəndəsə tələbəydim, 1-ci kursda oxuyurdum. Üz-üzə oturub söhbət elədik,  qəzet üçün yazdığım məqaləyə baxdı, məsləhətlərini verdi.  İlk yazılarımın sevincini, həyacanını  o qəzetdə yaşadım. Jurnalist kimi işə o qəzetdən başladım.  İndi –aradan 24 il keçəndən sonra onunla ilk görüşümü, söhbətlərimizi yada saldıqca Hüseyn Əfəndinin kim olduğunu, dəyərini daha doğru-dürüst anlayıram. İşıqlı üzü gözümün önünə, səsi qulağıma gəlir...


Onun “İrəvan qatarı” hekayəsində bir epizod var: üz-üzə oturub söhbətləşdiyi ağ saçlı qadının üzündəki nuru,  doğmalığı o qədər gözəl  təsvir edir ki!  Məncə, oxuyacağınız  bu sətirlər “Hüseyn Əfəndi kimiydi?” sualının ən gözəl cavabıdı:  “...başa düşdüm ki, beləcə üz-üzə oturub, səsini könlün eşidəcək qədər qısıb “Səni sevirəm...” demək olar vətənə-sevgilinə dediyin kimi. Təki onun yalnız torpaq, dağ, daş, ev-eşik olmadığını andıra biləcək bir üz dayansın gözünün qabağında, söz alsın qulağın...”  Mənə görə, o üz Hüseyn müəllimin üzüydü, o sözü Hüseyn müəllimdən eşitmişdim. Hüseyn Əfəndi  bütün varlığıyla Vətən demək idi!


***



1995-ci il. Maddı sıxıntılar  “P.S. Gənclik” qəzetinin bağlanmasına səbəb olur. Hüseyn Əfəndi bir müddət işsiz qalır. 1996-97-ci illərdə  “Xalq qəzeti”ndə informasiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.  Sonralar “Şans” qəzetində işləyir. Bu qəzet də bağlanır. İşsizlik, ehtiyac kirayədə yaşayan 6 nəfərlik ailəyə ağır günlər göstərir. Bikə xanım o günləri belə xatırlayır: “Sıxıntılar onun ürəyini xəstə eləmişdi. Birinci dəfə o vaxt infarkt keçirdi. Evdə pul yoxuydu, dostlarının köməyilə Hüseyni Sabunçu xəstəxanasına yerləşdirdik.  Müalicədən sonra bir müddət istirahər eləməliydi. Amma vəziyyətimiz çox ağırıydı, nə qədər borc yığılmışdı, ehtiyac üzündən uşaqlar məktəbə gedə bilmirdi. Bu ağır günlərdə “Ulus” qəzetindən ona iş təklifi gəldi. Sevinirdik ki, ən azı evimizdə çörək olacaq. Amma onun maaşı ehtiyaclarımızı ödəmirdi.  Bir yandan da xəstəlik... İkinci dəfə  onu xəstəxanaya qoyduq. Bu dəfə müalicənin bütün xərcini xəstəxana öz üzərinə götürdü...”


Beynəlxalq Avrasiya və Mətbuat fonduna işə düzələndəsə hər şeyin yaxşı olacağına yenidən inanırdı. Xəstəlik də bir az dinşəmişdi, elə bil...


Fondda əvvəlcə ərazilərin minadan təmizlənməsi üzrə təlimatçı işləyirdi. Sonra minadan zərərçəkənlərin ehtiyaclarının ödənilməsi layihəsi üzrə tədqiqatçı kimi çalışdı. O özünü bütünlükdə işə vermişdi. Aylarla sərhəd rayonlarında, ermənilərlə üzbəüz işləyirdi, isti yataq, ev üzünə həsrətiydi...  


***


Şeirlərini oxuyuram... Payızı heç sevməzmiş:

 

Qışdan baxdıq, yazdan baxdıq payıza,
Çox görmüşdük, təzdən baxdıq payıza.
Kimin taxtı, kimin baxtı payıza...
Bizim baxtın yollarını çən tutur...


2004-cü ilin payızı da uğursuz gəlir. Onu yenidən  xəstəxanaya yerləşdirirlər. Həkim üçüncü infarkt risqinin olduğunu deyir. “O, vaxtının bitdiyini hiss eləyirdi,  bədbin şeirlər yazırdı. Çapa hazırladığı “Domino” kitabına görə çox nigaranıydı. Deyirdi, xəstəxanadan çıxan kimi birinci işim bu olacaq.  Sözünün üstündə durdu. “Domino”nu çapa verdi. “Səni yaşayıram ömür yerinə” adlı şeir kitabını da çapa hazırladı. Üçüncü kitabı isə Böyük Mərcanlı kəndinin şəhidləri haqqında olmalıydı...”



Noyabrda mənzil probleminə də, axır ki,  çözüm tapmışdı - Əmircandan yarıtikili həyət evi alıb ailəsini ora köçürmüşdü. 50 yaşını dostlarıyla qeyd etməyi düşünürdü, hətta, məclis üçün yer də seçmişdi. Tələsirdi, içində  ölüm xofu, gecikmək qorxusu vardı:


Ürəyim sabaha can atıb elə...

“Sabahlar o qədər”...

Bunu kim deyib?!

O qədər sabahlar vermişəm yelə,

Ölüm-sabahların cəmidi...

Heyf!

Di çıx ürəyimdən,

Di çıx canımdan!

Bir nəfəs qorxusu, bir can qorxusu!



2004-cü il, dekabrın 21- də bu qorxudan birdəfəlik qurtuldu... Hələ qara suvaq içində olan evində  cəmi  39 gün yaşadı, qırxıncı səhər açılmadı... Kitablarını görə bilmədi: “Domino” ölümündən iki gün sonra çapdan çıxdı, ailəsinə göz dağı kimi... Evinə köçəndə xanımına “bundan sonra uşaqlarım  üçün yaşayacam”-deyibmiş.  Olmadı. Heç özü üçün də yaşaya bilmədi. Mesajınısa çoxdan vermişdi:  


...Aç qapını,

Dəysin üzünə

Boş otağın havası.

Aç qapını,

Yoxam daha,

Bir qızıl güldü

Ömrümün bahası,

Tapşırdım onu

Sənə və Allaha...

                    

Səfurə Çərkəzqızı                                                       


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Hadi Rəcəbli: “Deputatların gördüyü müsbət işlər yaddan çıxır”
24.01.2019, 12:09

Hadi Rəcəbli: “Deputatların gördüyü müsbət işlər yaddan çıxır”

Deputatlar nazirliyi İTTİHAM ETDİLƏR
24.01.2019, 12:00

Deputatlar nazirliyi İTTİHAM ETDİLƏR

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi Türkiyəyə soğan satanlara müraciət etdi
24.01.2019, 11:53

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi Türkiyəyə soğan satanlara müraciət etdi

Azərbaycanda tələbələrin köçürülməsi başlanır
24.01.2019, 11:53

Azərbaycanda tələbələrin köçürülməsi başlanır

Hadi Rəcəbli bəzi jurnalistləri QINADI: “Çox təəssüf”
24.01.2019, 11:41

Hadi Rəcəbli bəzi jurnalistləri QINADI: “Çox təəssüf”

Milli Məclis Azay Quliyevin hazırladığı sənədləri dəyərləndirdi   
24.01.2019, 11:36

Milli Məclis Azay Quliyevin hazırladığı sənədləri dəyərləndirdi  

Villası müsadirə olunan deputat telefonları qapadıb   
24.01.2019, 11:30

Villası müsadirə olunan deputat telefonları qapadıb  

Bakıda itkin düşən şəxs tapıldı
24.01.2019, 11:24

Bakıda itkin düşən şəxs tapıldı

“Azərbaycan intibah dövrünü yaşayır” – Hadi Rəcəbli
24.01.2019, 11:15

“Azərbaycan intibah dövrünü yaşayır” – Hadi Rəcəbli

Amerikalı konqresmenlərin azərbaycanlı dostu - Cavid Hüseynov kimdir?   
24.01.2019, 11:11

Amerikalı konqresmenlərin azərbaycanlı dostu - Cavid Hüseynov kimdir?  

Qənirə Paşayeva Avropa təşkilatlarını ittiham etdi
24.01.2019, 11:09

Qənirə Paşayeva Avropa təşkilatlarını ittiham etdi

Kamal Abdullanın “Sehrbazlar dərəsi” ikinci dəfə nəşr olunub
24.01.2019, 11:04

Kamal Abdullanın “Sehrbazlar dərəsi” ikinci dəfə nəşr olunub

Ağcabədidə dəhşətli QƏTL - Polis açıqlama yaydı
24.01.2019, 11:02

Ağcabədidə dəhşətli QƏTL - Polis açıqlama yaydı

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da əlillərlə bağlı çağırış etdi
24.01.2019, 11:00

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da əlillərlə bağlı çağırış etdi

Prezident Tərəvəzçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun açılışında 
24.01.2019, 10:51

Prezident Tərəvəzçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun açılışında 

MİDA sabah 174 güzəştli mənzili satışa çıxarır - Müraciət edənlərin 98 faizi ala bilməyəcək
24.01.2019, 10:50

MİDA sabah 174 güzəştli mənzili satışa çıxarır - Müraciət edənlərin 98 faizi ala bilməyəcək

Gəncədə külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı
24.01.2019, 10:44

Gəncədə külli miqdarda narkotik dövriyyədən çıxarıldı

Bakı Ali Neft Məktəbində “Yeni nəsil və Yeni təhsil dünyası” adlı təlim
24.01.2019, 10:39

Bakı Ali Neft Məktəbində “Yeni nəsil və Yeni təhsil dünyası” adlı təlim

““Nəsimi ili” humanizm ideyalarının yaşadılmasına bir çağırışdır”
24.01.2019, 10:35

“Nəsimi ili” humanizm ideyalarının yaşadılmasına bir çağırışdır

İsrail postsovet ölkələrinin diplomlarını tanımayacaq
24.01.2019, 10:31

İsrail postsovet ölkələrinin diplomlarını tanımayacaq

Venesuelada ikihakimiyyətlilik davam edir – Ölənlərin sayı artır
24.01.2019, 10:14

Venesuelada ikihakimiyyətlilik davam edir – Ölənlərin sayı artır

Tramp NATO ölkələrini 100 milyard dollar xərcə salıb
24.01.2019, 10:02

Tramp NATO ölkələrini 100 milyard dollar xərcə salıb

Türkiyədə axtarışda olan azərbaycanlılar saxlanıldı - Rusiyaya verildi
24.01.2019, 09:53

Türkiyədə axtarışda olan azərbaycanlılar saxlanıldı - Rusiyaya verildi

Ötən gün Azərbaycan yollarında 2 nəfər öldü
24.01.2019, 09:45

Ötən gün Azərbaycan yollarında 2 nəfər öldü

“Tufan” xidməti-döyüş fəaliyyətinə baş­ladı - FOTO
24.01.2019, 09:40

“Tufan” xidməti-döyüş fəaliyyətinə baş­ladı - FOTO

Ərdoğan Maduronu dəstəklədi: “Yanındayıq!”  
24.01.2019, 09:32

Ərdoğan Maduronu dəstəklədi: “Yanındayıq!”  

Müdafiə Nazirliyi Qarabağ cəbhəsindəki təxribatla bağlı məlumat yaydı
24.01.2019, 09:19

Müdafiə Nazirliyi Qarabağ cəbhəsindəki təxribatla bağlı məlumat yaydı

Putin Venesueladakı çevrilişi dəstəkləmədi
24.01.2019, 09:19

Putin Venesueladakı çevrilişi dəstəkləmədi

Rusiya əhalisi son 10 ildə ilk dəfə azalıb - STATİSTİKA
24.01.2019, 09:06

Rusiya əhalisi son 10 ildə ilk dəfə azalıb - STATİSTİKA

2019-cu ilin trendləri - Bu işlərdən daha çox pul qazana biləcəksiniz   
24.01.2019, 08:43

2019-cu ilin trendləri - Bu işlərdən daha çox pul qazana biləcəksiniz  

İsveçə köçmüş jurnalist: “Ölkəni tərk etmişəm deyə, İsa Qəmbərə münasibətim dəyişməyəcək ki!” - MÜSAHİBƏ
24.01.2019, 08:29

İsveçə köçmüş jurnalist: “Ölkəni tərk etmişəm deyə, İsa Qəmbərə münasibətim dəyişməyəcək ki!” - MÜSAHİBƏ

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
24.01.2019, 08:13

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

AŞPA media xidmətinə dair qətnamə qəbul etdi
24.01.2019, 00:56

AŞPA media xidmətinə dair qətnamə qəbul etdi

Putin Ərdoğanla belə vidalaşdı
24.01.2019, 00:41

Putin Ərdoğanla belə vidalaşdı

Ali Məhkəmənin sabiq sədri həbs edildi
24.01.2019, 00:24

Ali Məhkəmənin sabiq sədri həbs edildi

İran Fars körfəzində yeni neft ehtiyatı aşkarlayıb
24.01.2019, 00:14

İran Fars körfəzində yeni neft ehtiyatı aşkarlayıb

Paşinyan İlham Əliyevlə görüşün detallarını açıqladı
23.01.2019, 23:56

Paşinyan İlham Əliyevlə görüşün detallarını açıqladı

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı
23.01.2019, 23:41

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı

Ağstafada qayınata kürəkən tərəfindən bıçaqlandı
23.01.2019, 23:27

Ağstafada qayınata kürəkən tərəfindən bıçaqlandı

İlham Əliyevin İsveçrəyə səfəri başa çatdı
23.01.2019, 23:11

İlham Əliyevin İsveçrəyə səfəri başa çatdı

Bakıda 13 yaşlı uşaq Əlillərin Bərpa Mərkəzindən itkin düşdü
23.01.2019, 22:54

Bakıda 13 yaşlı uşaq Əlillərin Bərpa Mərkəzindən itkin düşdü

Venesuelada hakimiyyət çevirilişi: ABŞ müxalifət liderini qanuni prezident kimi tanıdı 
23.01.2019, 22:43

Venesuelada hakimiyyət çevirilişi: ABŞ müxalifət liderini qanuni prezident kimi tanıdı 

İlham Əliyev İsveçrə Prezidenti ilə görüşdü - YENİLƏNİB
23.01.2019, 22:30

İlham Əliyev İsveçrə Prezidenti ilə görüşdü - YENİLƏNİB

Deputatın oğlu xizək qəzasında öldü - FACİƏ
23.01.2019, 22:13

Deputatın oğlu xizək qəzasında öldü - FACİƏ

Məhəmməd Salah sosial şəbəkə hesablarını bağladı
23.01.2019, 21:59

Məhəmməd Salah sosial şəbəkə hesablarını bağladı

“Hökumətlər süni intellektin bütün risk və təhdidlərini araşdırmalıdır” – Azərbaycanlı deputat
23.01.2019, 21:47

“Hökumətlər süni intellektin bütün risk və təhdidlərini araşdırmalıdır” – Azərbaycanlı deputat

“Qarabağ” yenə heç-heçəyə razılaşdı
23.01.2019, 21:31

“Qarabağ” yenə heç-heçəyə razılaşdı

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da internet idarəçiliyindən danışdı
23.01.2019, 21:18

Azərbaycanlı deputat AŞPA-da internet idarəçiliyindən danışdı

Dövlət orqanlarına verilən QHT layihələri ilə bağlı qiymətləndirmə aparılacaq
23.01.2019, 21:05

Dövlət orqanlarına verilən QHT layihələri ilə bağlı qiymətləndirmə aparılacaq

"Gazprom" Azərbaycanda nümayəndəlik açdı
23.01.2019, 20:51

"Gazprom" Azərbaycanda nümayəndəlik açdı

ARXİV