19 yanvar 2018, Cümə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Cümhuriyyət nazirinin Nərimanovun həbsi barəsində sərəncamı - Arxiv faktı
Cümhuriyyət nazirinin Nərimanovun həbsi barəsində sərəncamı - Arxiv faktı
11.01.2018, 00:20

Modern.az Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illiyi və 2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti” ilə bağlı silsilə yazılarına davam edir. Bu yazılarda araşdırma, tarixi portretlərlə yanaşı, ADR dövründə yaşanan bəzi maraqlı faktları da təqdim edirik.

 

Belə faktların biri o zaman bütün ADR hakimiyyətində rezonansa səbəb olmuşdu:

 “Daxili İşlər naziri X.Xasməmmədovun Şuşa şəhərinin general-qubernatoruna N.Nərimanovun həbs edilməsi barədə” sərancamı...

8 aprel 1919-cu il.

Müvəqqəti general-qubernator doktor X. Sultanova

 

“Hərbi nazirin aldığı agentura məlumatına görə bolşevik Nərimanov Bakıya gəlib orada parlamentin “Hümmət’dən olan üzvləri, başlıcası isə Sanıyev və Qarayevlə görüşmüş, sonra isə Şuşa və Qazax qəzalarının əhalisi ilə görüşmək və imkan daxilində qoşun daxilində bolşevizmi təbliğ etmək məqsədilə həmin qəzalara getmişdir. Hərbi nazir təsdiq edir ki, belə təbliğatın nəticəsində orduya gənclərin axını xeyli azalmış və təhlükə doğuracaq həddə çatmışdır. Bu barədə Sizə məlumat verməklə mən əlahəzrətinizdən Sizin general-qubernatorluğun ərazisində göründüyü vaxt Nərimanovun tutulması üçün sərancam verməyinizi xahiş edirəm. Bu barədə tərəfimdən Gəncə qubernatoruna da teleqrafla bildirilmişdir. Daxili İşlər naziri Xasməmmədov”

(ARDA, f 1054; siy. 1, iş 4a, səh. 2).

 

Araşdırmaçı alim Lətif Şüküroğlu arxivdən əldə etdiyi bu fakt barəsində yazır:

 

“Bu xahişin nəticəsi barədə əlimizdə hər hansı arxiv sənədi yoxdur. Ancaq Xosrov bəyin vəzifə borcunu yerinə yetirmək üçün necə çətin bir durum qarşısında qaldığını güman edirik. O, neçə illər dostluq etdiyi bir şəxsi həbsə almalı, yaxud vəzifə borcuna əməl etməməli idi. Əsl həqiqətdə necə olduğunu isə yəqin gələcək  tədqiqatlar deyəcəkdir”.

 

N.Nərimanovun Azərbaycan tarixində hansı rolu oynaması barədə mübahisələrə qoşulmadan və bu böyük şəxsiyyətin xalqımız qarşısındakı danılmaz tarixi xidmətlərini azaltmadan yalnız onu deyə bilərik ki, Azərbaycan daxilində aparılan bolşevik təbliğatı nəticədə respublikanın dövlət müstəqilliyinin itirilməsinə, Rusiya imperiyasının yeni cilddə sərhədlərimizdə peyda olmasına və vətənimizi işğal edilməsinə gətirib çıxardı. Yerli xəyanətkarların əli ilə baş tutmuş həmin çevriliş aktından təqribən iki il sonra vaxtilə bolşevik təbliğatı aparan N.Nərimanov bir nömrəli bolşevik Leninə yazacıqdı: “Müstəqil Azərbaycan sözü məgər sizin dilinizdən çıxmamışdırmı”. Ancaq onun az qala acı fəryad kimi səslənən bu sualına yalnız 71 ildən sonra cavab veriləcəkdi.

 

E. Nihad


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Deputatlar AŞPA-ya gedir
19.01.2018, 17:11

Deputatlar AŞPA-ya gedir

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək
19.01.2018, 17:01

Sabah “ASAN xidmət” və “ASAN kommunal” işləməyəcək

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   
19.01.2018, 16:48

İzmirdə Xocalı soyqırımı parkı açılacaq   

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR
19.01.2018, 16:48

20 Yanvar tariximizə birlik və şərəf günü kimi yazılıb - FOTOLAR

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 
19.01.2018, 16:44

Azərbaycanda vərəmlə bağlı muzey yaradılacaq 

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK
19.01.2018, 16:44

Bakıda güzəştli mənzillər 2019-cu ildə TƏHVİL VERİLƏCƏK

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB
19.01.2018, 16:32

Azərbaycan əsgəri ŞƏHİD OLUB

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır
19.01.2018, 16:12

Suriya kürdləri Türkiyəyə ilə müharibəyə hazırlaşır

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq
19.01.2018, 16:07

Parlamentin yaz sessiyasının ilk komitə iclası bu tarixdə olacaq

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür   
19.01.2018, 16:06

AXCP mətbuatla işləməyə lüzum görmür  

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq
19.01.2018, 16:00

Dünya Azərbaycanlıları Moskvada toplaşacaq

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  
19.01.2018, 15:54

Deputat Cavanşir Paşazadə: “Onlar pislik etmək üçün yer axtarırlar” - MÜSAHİBƏ  

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq
19.01.2018, 15:52

Sabah bu kinoteatrda nümayişdə olan filmlər  dayandırılacaq

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi
19.01.2018, 15:42

Tacikistanda maliyyə naziri işdən azad edildi

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA
19.01.2018, 15:20

O, Ermənistanın prezidenti olarsa... - YAP-dan REAKSİYA

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi
19.01.2018, 15:12

Azərbaycanda kütləvi şəkildə at kəsiləcək - icazə verildi

Rusların 78%-i Putinə etibar edir
19.01.2018, 14:56

Rusların 78%-i Putinə etibar edir

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA
19.01.2018, 14:55

Quba məzarlığı ilə bağlı işlər tamamlanacaq – AÇIQLAMA

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR
19.01.2018, 14:53

Rektordan 20 Yanvarla bağlı gənclərə ÇAĞIRIŞ - FOTOLAR

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE
19.01.2018, 14:21

Ermənistanın başına keçməyə hazırlaşan namizəd kimdir? - DOSYE

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı
19.01.2018, 14:19

Kooperasiya Universitetində 20 Yanvar şəhidləri anıldı

Dönüş  nöqtəsi
19.01.2018, 14:18

Dönüş  nöqtəsi

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı
19.01.2018, 14:13

YAP gəlirlərini və xərclərini açıqladı

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib
19.01.2018, 14:12

Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edilib

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?   
19.01.2018, 13:58

Azərbaycanda hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, XEYRİYYƏÇİLİK EDİR?  

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK
19.01.2018, 13:48

Tibb dünyasında xərçənglə bağlı YENİLİK

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər
19.01.2018, 13:27

Almaniyada polisi girov saxlayan azərbaycanlı ailə - Onlar saxta pasportla gediblər

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi
19.01.2018, 13:04

Azərbaycan Basketbol Federasiyasının baş katibi vəfat etdi

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ
19.01.2018, 13:03

Sabahdan hava dəyişəcək - güclü külək əsəcək - PROQNOZ

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ
19.01.2018, 12:51

Ermənistan iqtidarı prezidentliyə namizədini ELAN ETDİ

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq
19.01.2018, 12:43

Bu gün Yerevanda etiraz mitinqi olacaq

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI   
19.01.2018, 12:38

Hacıbala Abutalıbovun Bakının yeni Baş Planı ilə bağlı iradları NƏZƏRƏ ALINDI  

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq
19.01.2018, 12:30

Azərbaycanda daha iki hərbi zavod açılacaq

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi
19.01.2018, 12:16

İlham Əliyev Özbəkistan Prezidentinə başsağlığı verdi

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?
19.01.2018, 12:11

REAL-ın prezidentliyə namizədi kim olacaq?

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(52.9%)
SOCAR(11.7%)
Azersun Holding(0%)
Azercell(5.88%)
Bakcell(23.5%)
Nar mobile(0%)
Gilan Holdinq(0%)
Nurgun Group(0%)
Paşa Holding(5.88%)
Akkord(0%)