18 iyul 2018, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Kövrək Murad: “Ovaxtkı aşıqlar bir-birinin sənətinə münasibətdə çox ədalətli  idilər” - MÜSAHİBƏ
Kövrək Murad: “Ovaxtkı aşıqlar bir-birinin sənətinə münasibətdə çox ədalətli  idilər” - MÜSAHİBƏ
05.04.2018, 15:52

Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin üzvü, el sənətkarı, aşıq-sazbənd Kövrək Murad 1952-ci il iyulun 7-də Borçalı mahalının Aran-Dəllər kəndində doğulub. Tanınmış aşıq-sazbənd Kövrək Murad (Sarıyev Murad Əli oğlu) Türk dünyasının azman ozanı Hüseyn Saraclının sonuncu şagirdidir. 5 il aşıq Hüseyn Saraclıya qulluq edib. Bir sıra dövlət tədbirlərində iştirak edib, festivallara qatılıb. 


Xalqımızın ən qədim sənəti olan aşıq sənəti əsrlər, qərinələr keçdikcə özünün varlığını qorumuş və tarixin bu gününə kimi uzun bir dövr keçmişdir. Aşıq sənəti uzun müddət xalqın hafizəsində yaşayaraq şifahi şəkildə nəsillərdən-nəsillərə ötürülmüş və özünün qüdrətli əzəmətini qoruyub saxlamışdır. Sənətin inkişafında və nəsillərə çatdırılmasında, şübhəsiz ki, ustad aşıqların rolu danılmazdır. Onların sənət qarşısında həyata keçirdikləri misilsiz əməyin nəticəsidir ki, aşıq sənətində xalqımızın dahi söz sərrəfları yetişib. Ustad aşıqlar xalqın yaddaşında qorunaraq günümüzə kimi gəlib çatıblar. Bu isə sənətin böyüklüyü ilə yanaşı, xalqımızın milli sənətin qorunmasında göstərdiyi fədakar əməyin təsdiqidir.


Bakıda yaşayan və Borçalı aşıq məktəbinin tanınan simalarından biri Aşıq Kövrək Muradın qonağı olduq. Aşıq sənəti haqqında Kövrək Muradla maraqlı söhbətimiz baş tutdu. Onun sənət haqqında olan bilikləri bizi çox sevindirdi. Murad müəllimin özünün saz emalatxanasında baş tutan görüşümüz isə olduqca maraqlı alındı.

           

Modern.az-da aşıq Kövrək Muradla müsahibəni təqdim edirik: 

           
- Kövrək Murad, ustad aşıqlar sənətin inkişafında misilsiz xidmətlər göstərirlər və onların yaradıcılıq fəaliyyəti bütün sənətsevərlər tərəfindən maraqla, rəğbətlə qarşılanır. Bu baxımdan, sağlığında gördüyünüz ustad aşıqlardan söhbət açardınız.

           
- Mən Borçalı aşıq mühitinin çox görkəmli nümayəndələri başda olmaqla dövrümün görkəmli sənətkarlarının, ustadlarının əksəriyyətini görmüşəm, söhbət etmişəm. Ustadların hərəsi bir dünya idi desəm, yanılmaram. Onların şəxsiyyəti, sənəti o qədər uca idi ki, bu gün də onlar yaşayır. Böyük ustadların, demək olar ki, bir çoxu ifaçı, dastançı aşıq olmaqla yanaşı, həm də yaradıcı aşıqlar olub. Bəzi ustadlar havacatlar bəstələyib, əksəriyyəti ölməz şeirlər yaradıb. Aşıqların şeirləri çox qüvvətli idi. Bu gün də o şeirlər müasir aşıqların ifasında özünə yer tutur. Ustad sözü bütün dövrdə qüvvədədir. Ustadın dediyi söz, kəlam nəsillərin yaddaşında qalmalıdır. Mənim gördüyüm yaradıcı aşıqlardan biri Azaflı Mikayıl idi ki, onun da yaratdığı havacatlar, yazdığı dəyərli şeirlər bu gün də yaşayır, mütləq mənada sabah da yaşayacaq. Mikayıl Azaflı gözəl şeirlər yazırdı, oxuyurdu, həm də maraqlı söhbətlər edirdi. Xüsusilə də başına gələn əhvalatları danışırdı. O, böyük saz-söz təbliğatçısı idi. Bir məsələni də deyim ki, ovaxtkı aşıqlar bir-birinin sənətinə münasibətdə çox ədalətli, obyektiv idilər. Yəni onlar bir-birinin sənətini, sənətkarlığını, biliyini, ustadlığını inkar etmirdilər. Ola bilsin, kimlərinsə bir-biri ilə münasibəti yaxşı deyildi, ancaq onlar bunu sənətə gətirmirdilər. Şəxsi münasibətlər sənətdən aşağıda dururdu. Mikayıl Azaflının şeirlərini dövrünün aşıqları da oxuyurdu. Ustadım Hüseyn Saraclı da Azaflı Mikayılın bir neçə sözünü oxuyurdu. Deyim ki, aşıq Ələsgər də, ondan əvvəlki və sonrakı yaradıcı aşıqların yaratdığı şeirlər aşıqların vasitəsilə el-obaya yayılıb, dilə-ağıza düşüb. Mikayıl Azaflının da şeirlərini aşıqlar sazın köməyi ilə el-oba arasında yayırdılar. Yaradıcı aşıqların şeirləri sazdan doğulmuşdu deyə, daha doğma idi. Ümumiyyətlə, bütün dövrlərdə xalqın yaratdıqlarını, ozanların söylədiklərini sazdan yaxşı təbliğ edən ikinci bir məfhum olmayıb. Aşıqlar yeni şeirləri məclislərdə oxuyub, onları xalqın yaddaşına yazırdılar. O dövrdə də insanlar saza həddən artıq pərəstiş edir, aşıqlara qarşı tələbkar münasibət göstərirdilər. Sizə Hüseyn Saraclıdan da danışa bilərəm. Aşıq Hüseyn Saraclı olduqca  böyük sənətkar idi. Ümumiyyətlə, deyim ki, hər ustadın öz izi, öz yolu, öz ifası, öz şirinliyi olub. Hüseyn Saraclı Tovuz aşıq və şairlərin yaradıcılığından çox oxuyardı. Hüseyn Saraclı Mikayıl Azaflı ilə çox yaxın dost idi və Mikayıl Azaflının sözlərini, hətta vala salmışdır.

           
- Dövrümüzdə ustad aşıqların yetişməməsi haqqında hər kəs danışır. Cəmiyyət ötən əsrdə olan ustad aşıqların yoxluğundan narazılıq edir. Maraqlıdır ki, ötən əsrdə olan ustad aşıqlar indi yetişirmi?

           
- İnanın, ötən əsrdə yetişmiş ustad aşıqlara bərabər aşıqların adını çəkmək çətin olur. İndiki aşıqların əksəriyyəti bir-birinə baxır. Alçaq dağdan nə qədər duman qalxar?  Gözəl barmaq, istedad və şeirlər var. Amma bunlardan aşıqlar istifadə edib, gözəl ifalar bəstələyə bilmirlər. Hazırkı aşıqlar əvvəlkiləri təkrar edirlər. Əgər bunların istedadı varsa, yeni nəsə oxuya bilərlər. Bunların başlıca səbəbləri aşıqların ustada qulluq etməməsidir. Çox arzu edərdim ki, gənc aşıqlar ustada qulluq etsinlər. Ustaddın verdiyini saz məktəbləri gənc aşıqlara qazandırmır. Yaxşı aşıq olmaq istəyən zəhmət çəkib gecə-gündüz öyrənməlidir. Mənə hansı gənc müraciət edirsə, kömək göstərirəm. 

           

- Müasir sazın hazırkı pərdələrinin yaradıcısı kimdir? Bunları kim sahmana salıb?

           
- Hazırkı sazdakı pərdələri Aşıq Əmrah Gülməmmədov tərtib edib. Aşıq Əmrah Gülməmmədov XX əsrdə saza yeni nəfəs gətirdi. O, saz sənətində böyük islahatlar həyata keçirdi. Sadıqcan tarın inkişafında, mükəmməlləşməsində hansı dərəcədə rol oynayıbsa, Əmrah dayı da sazın inkişafında o cür rol oynayıb. Əvvəllər pərdələrin sayı az olub, sonra isə ustad Əmrah Gülməmmədov pərdələrin sayını artırıb. Əmrah Gülmməmədova qədər saz 11 simli olmayıb, sazı o 11 simli edib. Bugünkü 11 simli saz ənənəsi ondan miras qalıb.

           
- Bəs Dədə Ədalətin sazla bağlı yenilikləri nələr olub?

           
- Dədə Ədalət sazı gözəlləşdirdi və öz ifaçılıq yolunu yaratdı. O, sazın inkişafında böyük rol oynayan ustadlardan biridir. Ədalət qağam saza özünəməxsus yeni nəfəs verdi. Onun “Yeddi oğul istərəm” filmində ifa etdiyi “Yanıq Kərəmi” havası əvəzsiz bir çalğıdır. Bu gün o ifanı təkrarlayan yoxdur. Bu, Ədalətin barmağından, ürəyindən, ruhundan qopan bir ifadır. Allah qağama rəhmət eləsin.

İndiki dövrdə müəllim (yəni ustad) nə bilirsə, şagirdə də onu öyrədir. Hazırda ustadın kim olduğuna diqqət yetirmək lazımdır. Ustad kimdir, görək Hüseyn Saraclı kimi bir ustaddır, yoxsa gənc bir aşıqdır?


- Cənubi Azərbaycan aşıqları haqqında fikirləriniz də bizim üçün maraqlıdır. Orada kimlər var?

           
- Cənubi Azərbaycan aşıqları da eyni şeyləri təkrar edirlər. Çünki vaxtilə onlar da özlərində olan ustad aşıqları görməyiblər. Aşıqlığın beşiyi Cənubi Azərbaycandır. Orada Abbas Tufarqanlı, Xəstə Qasım və s. kimi dövrünün görkəmli aşıqları olub. Amma zamanla bu ənənələr itib. Bu da orada uzun illər sazın qadağan olunması ilə bağlı idi. Bu üzdən də cənub aşıqları məcbur olublar ki, bizim aşıqları təkrar etsinlər. Cavan olarkən bizim televizorlara, radiolara qulaq asıblar və beləcə, öyrəniblər.

           

- Cəmiyyətdə aşıqları toylara az aparırlar. Əvvəlki kimi, aşıqları toy məclislərində az görürük. Sizcə, bunun başlıca səbəbləri nələrdir?

           
- Aşıqların özlərinin heç bir yaradıcılğı yoxdur. Buna görə də onları toylara az dəvət edirlər. Məcbur olub xanəndə havalarına keçirlər ki, vaxtı öldürsünlər.

            Mənim ustadım toylara gedərkən pul danışmırdı. Toy yiyəsi ustadım Hüseyn Saraclıya deyirdi:

            - Ay Hüseyn əmi, filan yerdə toyumuz var.

            - Allah mübarək eləsin.

            - Bizdən toy üçün nə alacaqsınız?

            - Nə versən min bərəkət.

İndiki aşıqlar isə toya getməmişdən pul danışırlar. Buna görə də bu aşıqlara deyirəm ki, sizlər ac qalacaqsız və toya gedərkən pul danışmayın.

           

           

Söhbəti qələmə aldı:
Mahmud Əyyublu
AAB-nin üzvü


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
UNEC-in gənc startapçıları yay düşərgəsində - FOTO
18.07.2018, 20:14

UNEC-in gənc startapçıları yay düşərgəsində - FOTO

“Torpaqlarımız işğaldan azad edildikdə ANAMA-nın üzərinə böyük iş düşəcək” – Fuad Ələsgərov
18.07.2018, 20:02

“Torpaqlarımız işğaldan azad edildikdə ANAMA-nın üzərinə böyük iş düşəcək” – Fuad Ələsgərov

Şimali Kipr sahillərində gəmi-bərə batdı-16 ölü, 30 itkin
18.07.2018, 19:58

Şimali Kipr sahillərində gəmi-bərə batdı-16 ölü, 30 itkin

Zakir Həsənov ATƏT sədrinin şəxsi nümayəndəsi ilə görüşdü
18.07.2018, 19:48

Zakir Həsənov ATƏT sədrinin şəxsi nümayəndəsi ilə görüşdü

Bu il Azərbaycanda 16 dini icma dövlət qeydiyyatına alınıb
18.07.2018, 19:38

Bu il Azərbaycanda 16 dini icma dövlət qeydiyyatına alınıb

“Barselona”nın futbolçusu məscid tikdirəcək
18.07.2018, 19:27

“Barselona”nın futbolçusu məscid tikdirəcək

Vətəndaşlıq Məsələləri Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib
18.07.2018, 19:16

Vətəndaşlıq Məsələləri Komissiyasının tərkibi dəyişdirilib

“Avroviziya”ya ilkin razılıq verən ölkələr müəyyənləşdi
18.07.2018, 19:06

“Avroviziya”ya ilkin razılıq verən ölkələr müəyyənləşdi

Trampın istəyi: Daha bir ölkə hərbi xərclərini artırır
18.07.2018, 19:00

Trampın istəyi: Daha bir ölkə hərbi xərclərini artırır

Aleksis Sançes ABŞ-a buraxılmadı
18.07.2018, 18:49

Aleksis Sançes ABŞ-a buraxılmadı

Xəzərdə 58 yaşlı kişi boğulub
18.07.2018, 18:42

Xəzərdə 58 yaşlı kişi boğulub

ANAMA 20 il ərzində 53 min ha ərazini minalardan təmizləyib
18.07.2018, 18:30

ANAMA 20 il ərzində 53 min ha ərazini minalardan təmizləyib

İlham Əliyev: "Azərbaycan öz sənaye potensialını müasirləşdirir, gücləndirir"
18.07.2018, 18:20

İlham Əliyev: "Azərbaycan öz sənaye potensialını müasirləşdirir, gücləndirir"

Məmmədyarov italiyalı həmkarı ilə görüşüb          
18.07.2018, 18:10

Məmmədyarov italiyalı həmkarı ilə görüşüb      

“Asan nömrə”lərin aylıq ödənişi niyə artırıldı? - Azercell AYDINLIQ GƏTİRDİ
18.07.2018, 18:01

“Asan nömrə”lərin aylıq ödənişi niyə artırıldı? - Azercell AYDINLIQ GƏTİRDİ

Saakaşvilinin appelyasiya şikayəti qəbul olunmadı
18.07.2018, 17:55

Saakaşvilinin appelyasiya şikayəti qəbul olunmadı

Bu il Bakıda 40 min piyada cərimələnib
18.07.2018, 17:47

Bu il Bakıda 40 min piyada cərimələnib

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ
18.07.2018, 17:34

Manat və dolların bugünkü MƏZƏNNƏSİ

Nazpəri Dostəliyeva fəlsəfə doktoru oldu
18.07.2018, 17:30

Nazpəri Dostəliyeva fəlsəfə doktoru oldu

İtaliya prezidentinin Bakı səfəri Azərbaycana nə verə bilər? - ŞƏRH  
18.07.2018, 17:04

İtaliya prezidentinin Bakı səfəri Azərbaycana nə verə bilər? - ŞƏRH  

Bakıda daha bir ərəb turist oteldə öldü - FOTOLAR
18.07.2018, 16:52

Bakıda daha bir ərəb turist oteldə öldü - FOTOLAR

Yol Polisindən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ: “Radarlar heç kimə fərq qoymayacaq”
18.07.2018, 16:52

Yol Polisindən sürücülərə XƏBƏRDARLIQ: “Radarlar heç kimə fərq qoymayacaq”

Bölgələrimizdə yerli və xarici turistləri “soyurlar”
18.07.2018, 16:47

Bölgələrimizdə yerli və xarici turistləri “soyurlar”

Azərbaycanda monopoliya əleyhinə yeni tədbirlər görülür - RƏSMİ   
18.07.2018, 16:01

Azərbaycanda monopoliya əleyhinə yeni tədbirlər görülür - RƏSMİ  

Rusiyalı hərbçilər erməni kəndinə tankla hücum etdilər
18.07.2018, 15:53

Rusiyalı hərbçilər erməni kəndinə tankla hücum etdilər

“Diasporun Dostları Klubu” yaradılıb
18.07.2018, 15:52

“Diasporun Dostları Klubu” yaradılıb

Bakıda tuneli bağlayıb əylənən gənclər saxlanıldı - VİDEO
18.07.2018, 15:51

Bakıda tuneli bağlayıb əylənən gənclər saxlanıldı - VİDEO

Qarpız-yemiş niyə ucuzlaşmır? - Araşdırmaçı jurnalist SƏBƏBLƏRİ açıqladı
18.07.2018, 15:39

Qarpız-yemiş niyə ucuzlaşmır? - Araşdırmaçı jurnalist SƏBƏBLƏRİ açıqladı

Nəsimi rayon İcra Hakimiyyəti jurnalistləri mükafatlandırdı - FOTOLAR
18.07.2018, 15:32

Nəsimi rayon İcra Hakimiyyəti jurnalistləri mükafatlandırdı - FOTOLAR

İki nazirlik cərimələrin məbləğini AÇIQLADI
18.07.2018, 15:31

İki nazirlik cərimələrin məbləğini AÇIQLADI

Jurnalist təşkilatları Mətbuat Gününə nə hazırlayıblar? - Sədrlər CAVAB VERDİ   
18.07.2018, 15:25

Jurnalist təşkilatları Mətbuat Gününə nə hazırlayıblar? - Sədrlər CAVAB VERDİ  

Kılıçdaroğluna qarşı araşdırma başlanıldı
18.07.2018, 15:20

Kılıçdaroğluna qarşı araşdırma başlanıldı

Azərbaycanda ən çox tutulan narkotik vasitə bunlardır  
18.07.2018, 15:13

Azərbaycanda ən çox tutulan narkotik vasitə bunlardır  

“Google” 4,3 milyard avro CƏRİMƏLƏNDİ
18.07.2018, 15:06

“Google” 4,3 milyard avro CƏRİMƏLƏNDİ

Azərbaycan və İtaliya prezidentləri Sumqayıtda birgə açılış etdilər
18.07.2018, 15:02

Azərbaycan və İtaliya prezidentləri Sumqayıtda birgə açılış etdilər

ARXİV