20 mart 2019, Çərşənbə
Ana Səhifə - CƏMİYYƏT - 8 ayda 9877 boşanma - Qayınana müdaxiləsinin ACI SONLUĞU  
8 ayda 9877 boşanma - Qayınana müdaxiləsinin ACI SONLUĞU  
24.10.2018, 13:15

“Qırağına bax bezini al, anasına bax qızını al”... İllərdir yeni ailələrin qurulması ərəfəsində əsas meyar olan bu atalar sözü 21-ci əsrdə də öz aktuallığını qoruyub saxlayır və müasir dövrdə bəzi anaların öz qızlarının evinin dağılmasına vəsilə olması ilə bağlı daha çox uzlaşır. Bəli, son dövrlər Azərbaycanda ailələrin dağılma səbəblərindən biri kimi qız analarının yeni cütlüyün şəxsi məsələlərinə müdaxiləsini əsas göstərmək olar. Müdaxilələr isə ailənin yenicə qurulma ərəfəsindən start götürür: “Qızım filan firmanın gəlinliyini geyinməlidir”, “qızım filan salonda bəzənməlidir”, “filan birillantı taxmalıdır” və s. Toydan sonra isə şərtlər daha da qəlizləşir. Qız analarının hamiləlik vaxtı həkim seçimi, doğuş vaxtı xəstəxana seçimi, ayrı evə çıxmaq kimi tələbləri baş qaldırır. Zərbə isə çiçəyi burnunda olan cütlüyə dəyir və yenicə qurulan ailə dağılır.

Son vaxtlar Azərbaycanda boşanmaların sayı sürətlə artmaqdadır. Bunu rəsmi statistika da təsdiqləyir.

Ekspetlər ailələrin dağılmasında bir çox səbəbləri əsas göstərirlər. Səbəblər adi sözdən tutmuş, sosial, məişət problemlərinə qədər uzanır.

Bu ilin 8 ayında Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri tərəfindən 40235 nikah və 9877 boşanma halları qeydə alınıb. Əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı 6,2, boşanmaların sayı isə 1,5 olub. Rəsmi statistika göstərir ki, Azərbaycanda boşanmaların sayının artması tendensiyası 2004-cü ildən başlayıb. Həmin il cəmi 7 minə yaxın boşanma faktı qeydə alınıb, 2005-ci ildə boşanan ailələrin sayı 9 minə yaxınlaşıb. 2010-cu ildə Azərbaycanda 9061, 2011-ci ildə 10 747, 2012-ci ildə 11087, 2013-cü ildə 11730, 2014-cü ildə 12 088, 2015-ci ildə 12 764, 2016-cı ildə 13 114, 2017-ci ildə  14514 boşanma halı baş verib.

Ötən il daha çox 30-34 yaşlı kişilər və 25-29 yaşlı qadınlar nikah münasibətlərinə son qoyublar.

 

Ailələrimizdə hökmranlıq etmək trendi...

 

“Təmiz Dünya” İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova Modern.az-a bildirib ki, yeni qurulan ailələrə müdaxilə məsələsi çox ciddi problemdir:

“Fərq etmir bunu qız anası edir, yaxud oğlan anası edir. Təbii ki, qız anaları övladları üçün ideal mühit, rahatlıq istəyirlər. Bu rahatlığın içərisində təəssüflər olsun ki, dözümlülük, tolerantlıq, qarşılıqlı hislərin təbliği yox, hökmranlıq etmək üstünlük təşkil edir. Əslində  bizim ailə münasibətlərimizdə hökm etmək, birinci olmaq, söz keçirmək əsas prioritet kimi qəbul olunub. Bu isə yeni ailə quran gənclərin müstəqil qərar qəbul etməsinə maneçilik törədir”.

 

“Bəzi analar qızlarını yönləndirir”

 

Qızlarını yönləndirən analara gəldikdə, hüquq müdafiəçisi hesab edir ki, bir çox vaxt hallarda bu cür analar maddi baxımdan üstün olanlardır:

“Hansı ki, iqtisadi imkanlar onların əlindədir, oğlan evindən maddi cəhətdən daha üstündürlər. Təbii ki, reallıqda bu bir meyar deyil. Çünki ailələr gənclərin öz ayaqları üstündə durmalarına yardım edə bilərlər. Bu isə onların işinə müdaxilə etməyə səbəb olmamalıdır. Maddi üstünlük kiminsə üzərində hökmranlıq, onu mənəvi cəhətdən əzmək üçün əsas deyil. Əvvəllər oğlan evində, oğul anaları hökmranlıq gücünü nümayiş etdirirdi. Düşünürəm ki, bu cür “səlahiyyətlərin” oğlan analarından qız analarına ötürülməsi iqtisadi amillə bağlıdır. Çünki qız analarının  müdaxiləsi və idarəetmə həvəsini başqa cür əsaslandırmaq mümkün deyil. O ailələrdə ki, gənclərin maddi asılığı var, o evlərdə mütləq narazılıq baş qaldırır”.

 

Gənclərimizin “yox” deyə bilməmək stereotipi

 

M.Zeynalovanın sözlərinə görə, bəzi ailələrdə heç maddi asılılıq olmayanda belə, qızların aşırı dərəcədə analarına bağlılığı problem yaradır:

“Bu isə anaların özünü təqdimetməsilə bağlıdır. Mahiyyətcə hər iki halda qız və oğlan anasının ailəyə müdaxiləsi gənclərin müstəqil olmamasından xəbər verir və gənclərin münasibətlərini bərkitməmiş ailə qurmasının göstəricisidir. Bir də gənclərimizin valideyn müdaxiləsinə “yox” deyə bilməmək stereotipləri var. Bizə illərdir aşılayırlar ki, valideyn dediyi qanundur və bu qanundan kənara çıxmaq olmaz. Böyüklərin sözünə qulaq asmaq baxımından bunu müsbət qiymətləndirmək olar. Amma valideynin neqativ müdaxiləsi, ailənin dağıdıcı qüvvəsinə çevrilməsi zamanı buna göz yummaq və etiraz etməmək gənclərin xarakterinin formalaşmaması və şəxsiyyət kimi müstəqil olmamasından xəbər verir”.

 

“İnsanın geyiminə qarışmaq onu aşağılamaqdır”

 

M.Zeynalova bildirir ki, bəzi gənclər ailə qurarkən tələsik qərar verirlər:

“Gənclər ailə qurmazdan əvvəl bir-birilərini olduğu kimi tanımaq və olduqları kimi qəbul etmək bacarığına malik olmurlar. Ənənəvi olaraq onların yerinə başqaları qərar qəbul edir. “Qızım bu salonda bəzənməlidir”, “qızıma bu qızıllar alınmalıdır”, yaxud “qızına filan cehizləri verməlisən” kimi cılız şərtlər yeni ailənin bünövrəsinin sağlam olmamasına gətirib çıxarır. Ailə də dövlət kimidir. Təsəvvür edin, yeni bir dövlət qurularkən kənardan hərə bir şərt irəli sürür. Əgər yetkin şəxs kimi müstəqil olmaq istəyirsənsə, gələcəkdə öz ailəndə doğulacaq uşaq barədə öz qərarların olmalıdır. Əks təqdirdə bu, həmin ailədə doğulacaq uşaqların təlim-tərbiyəsinə də öz təsirini göstərəcək. Problem  bilirsiniz nədədir? Valideynlər övladlarının tərəflər arasında nüfuz qazanmasına imkan vermirlər. Nəticədə şəxsi və psixoloji olaraq insanların aşağılanması və qüruruna toxunulması təsiri bağışlayır ki, bu da ailənin dağılmasına gətirib çıxarır. Bunun qarşısının alınması isə gənclərin müstəqil qərar vermələrindən çox asılıdır. Mən demirəm ki, ata-ana sözü eşidilməsin. Əsla! Sadəcə, ortaq məxrəci tapmaq lazımdır ki, tərəflərə qırıcı təsir göstərməsin. Mən hesab edirəm ki, ananın öz qızının ailə qurması zamanı geyiminə, makiyajına müdaxiləsi çox biabırçı sterotipdir. Ümumiyyətlə, bunu intellektsiz, səviyyəsiz bir şey kimi qiymətləndirirəm. Demək ki, “mənim qızım filan salonda bəzənməlidir”, bu sadəcə düşüklükdür. Xüsusən də geyim məsələsində. Qoy buna gənclər özü qərar versin. Düzdür, bəzi hallarda kişilər də qadınlara qadağalar qoyur ki, “belə geyinmək olmaz, elə geyinmək olmaz” və s. Bu gün “yalnız mən istədiyim kimi geyinməlisən” deyən kişilərin olması heç kimə sirr deyil. Bunun özü də absurddur. Mən demirəm qadın açıq-saçıq geyinib özünü çöldə qoysun. Amma qadını çox zövqsüz geyinməyə vadar etmək də doğru deyil. Şəxs öz geyimini özü seçməlidir. Yoxsa bəzi kişilər qadını eybəcər formaya salır ki, “mən belə istəyirəm”. Halbuki, bu insanın şəxsiyyətinin alçaldılmasıdır. Eləcə də oğlan anaları var ki, gəlinin geyiminə qarışır.

21-ci əsrdə bu cür xırda, cılız məsələlərlə ailə münasibətlərinə müdaxilə etmək, geridəqalmışlıqdan başqa bir şey deyil.  Gənclər hər şeydə müstəqil qərar verməlidirlər. Qoy onlar problemin nə olduğunu və onun necə həll olunacağını bilsinlər. Bu gün ərin də arvadın da nüfuzu məsələsi önəmli olmalıdır. Boşanmaların əksər səbəbi qadın və kişinin, ər və arvadın bir-biri qarşısında nüfuzunun aşağılanması və yoxa çıxarılması dərəcəsinə çatdırılmasıdır”.


Gülşən RAUFQIZI
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib
20.03.2019, 09:09

Rezidentura təhsilində ixtisasların sayı artırılıb, bəzilərinin adı dəyişdirilib

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü
20.03.2019, 00:46

Ölkəyə daxili orqanında narkotik keçirən Lənkəran sakini öldü

20.03.2019, 00:25

"Azərpoçt" bayram günlərində də işləyəcək

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur
20.03.2019, 00:07

Bu gün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir
19.03.2019, 23:57

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik  etdi: Sizin sevginiz ən böyük güc və ilham mənbəyimizdir

Azərbaycan nefti bahalaşıb
19.03.2019, 23:42

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı
19.03.2019, 23:29

Bakı sakini özünü 8-ci mərtəbədən atdı

Sərnişin təyyarəsində yanğın
19.03.2019, 23:12

Sərnişin təyyarəsində yanğın

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı
19.03.2019, 22:55

Türkiyədə Koroğluya abidə ucaldıldı

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi
19.03.2019, 22:36

Nursultan Nazarbayev istefasını Putinlə müzakirə etdi

Bayramlaşma...
19.03.2019, 22:35

Bayramlaşma...

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb
19.03.2019, 22:24

Bərdədə idarəetmədən çıxan avtomobil su kanalına düşüb

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi
19.03.2019, 22:07

Zurabişvili azərbaycanlıların kəndinə gəldi

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO
19.03.2019, 21:51

Səfir Azərbaycan xalqını belə təbrik etdi - VİDEO

Şəkidə itkin düşən şəxs Bakıda tapıldı
19.03.2019, 21:34

Şəkidə itkin düşən şəxs Bakıda tapıldı

İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”
19.03.2019, 21:19

İlham Əliyev: “Bizim tariximiz qorunur, tarixi abidələr bərpa olunur”

Bakıda yataqxanada yanğın: Sakinlər təxliyyə olundu
19.03.2019, 21:05

Bakıda yataqxanada yanğın: Sakinlər təxliyyə olundu

Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb
19.03.2019, 20:51

Ölkəyə qanunsuz yolla spirtli içki gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb

“BMW”dən Türk dili qadağası
19.03.2019, 20:33

“BMW”dən Türk dili qadağası

“Azərbaycanla Aİ arasında məsləhətləşmələr ayın sonunda keçiriləcək” - Mahmud Məmmədquliyev
19.03.2019, 20:16

“Azərbaycanla Aİ arasında məsləhətləşmələr ayın sonunda keçiriləcək” - Mahmud Məmmədquliyev

Nazir sosial sığınacağındakı Novruz şənliyində
19.03.2019, 20:03

Nazir sosial sığınacağındakı Novruz şənliyində

BDU tələbələri İlaxır çərşənbədə “Yallı” getdilər - FOTO
19.03.2019, 19:48

BDU tələbələri İlaxır çərşənbədə “Yallı” getdilər - FOTO

Bakıda "bomj" yol kənarında öldü
19.03.2019, 19:34

Bakıda "bomj" yol kənarında öldü

Doqquz ölkənin səfirliyi birgə novruz şənliyi keçirib
19.03.2019, 19:21

Doqquz ölkənin səfirliyi birgə novruz şənliyi keçirib

Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmədən azadlığa buraxıldı
19.03.2019, 19:09

Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı məhkəmədən azadlığa buraxıldı

Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib
19.03.2019, 18:48

Məcburi köçkün qəsəbələrində Novruz şənlikləri keçirilib

1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib
19.03.2019, 18:41

1928 şəhid vərəsəsinə bayrama qədər birdəfəlik ödəmə verilib

BDU tələbələrinə Koreya səfirliyinin sertifikatları təqdim edildi
19.03.2019, 18:36

BDU tələbələrinə Koreya səfirliyinin sertifikatları təqdim edildi

Mart ayı üzrə bütün pensiyaların ödənişi başa çatdırıldı
19.03.2019, 18:25

Mart ayı üzrə bütün pensiyaların ödənişi başa çatdırıldı

Efiopiyada terror – 5 nəfər öldü
19.03.2019, 18:05

Efiopiyada terror – 5 nəfər öldü

Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı
19.03.2019, 17:54

Əli Əhmədov nazir və deputatları qocalar evinə apardı

Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi – Qarabağla bağlı da məqam var
19.03.2019, 17:48

Buxarestdə bəyannamə qəbul edildi – Qarabağla bağlı da məqam var

Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı
19.03.2019, 17:45

Avropa Parlamentində ermənilərin daha bir cəhdi boşa çıxdı

Prezident daha bir publik hüquqi şəxs yaratdı
19.03.2019, 17:40

Prezident daha bir publik hüquqi şəxs yaratdı

110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR
19.03.2019, 17:31

110 kiloqramdan artıq heroin keçirmək istəyənlərin qarşısı alındı - FOTOLAR

Amerika İlham Əliyevin əfv sərəncamını alqışladı   
19.03.2019, 17:24

Amerika İlham Əliyevin əfv sərəncamını alqışladı  

Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat
19.03.2019, 17:14

Ermənistana keçən Azərbaycan vətəndaşı ilə bağlı daha bir rəsmi məlumat

Nursultan Nazarbayev istefa verdi
19.03.2019, 17:12

Nursultan Nazarbayev istefa verdi

Manat və dolların martın 27-nə olan məzənnəsi
19.03.2019, 17:04

Manat və dolların martın 27-nə olan məzənnəsi

Bayram günləri işləyən bankların SİYAHISI
19.03.2019, 16:51

Bayram günləri işləyən bankların SİYAHISI

Heydər Əliyev Fondu kimsəsiz uşaqlara Novruz şənliyi keçirdi
19.03.2019, 16:40

Heydər Əliyev Fondu kimsəsiz uşaqlara Novruz şənliyi keçirdi

“ASAN Xidmət”ə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE
19.03.2019, 16:27

ASAN Xidmətə yeni sədr müavini təyin edildi - DOSYE

Bakıda Çanaqqala zəfərinin ildönümü anıldı
19.03.2019, 16:27

Bakıda Çanaqqala zəfərinin ildönümü anıldı

Azərbaycanlı tələbələr Avropa Parlamentində erməniləri susdurdular
19.03.2019, 16:20

Azərbaycanlı tələbələr Avropa Parlamentində erməniləri susdurdular

Türkiyə ABŞ-a hesabat vermək fikrində deyil
19.03.2019, 16:19

Türkiyə ABŞ-a hesabat vermək fikrində deyil

Niyazi Bayramov vətəndaşların şikayətlərini dinlədi
19.03.2019, 16:14

Niyazi Bayramov vətəndaşların şikayətlərini dinlədi

Vasif Talıbov 7 nəfəri əfv etdi
19.03.2019, 16:07

Vasif Talıbov 7 nəfəri əfv etdi

100 yaşlı BDU “DOST Xonçası”na 100 xonça ilə qoşuldu
19.03.2019, 16:07

100 yaşlı BDU “DOST Xonçası”na 100 xonça ilə qoşuldu

Binəqədidə Novruz şənliyi
19.03.2019, 15:51

Binəqədidə Novruz şənliyi

Əli Əhmədov: “Əli İnsanov əfv edilib, amma islah olunmayıb”
19.03.2019, 15:41

Əli Əhmədov: “Əli İnsanov əfv edilib, amma islah olunmayıb”

ARXİV