"Prezident İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin VIII Zirvə toplantısında videobağlantı formatında etdiyi çıxış təkcə Azərbaycanın xarici siyasət prioritetlərinin təqdimatı deyil, həm də Cənubi Qafqazda formalaşmaqda olan yeni geosiyasi reallığın beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması baxımından mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilməlidir. Qeyd edim ki, “Avropa Siyasi Birliyi”nin növbəti Zirvə görüşlərindən birinin 2028-ci ildə Azərbaycanda keçirilməsi təşəbbüsünün qəbul olunması və bu namizədliyin Ermənistan tərəfindən də dəstəklənməsi xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyır. Bu fakt, ilk növbədə, regionda qarşıdurma mərhələsinin tədricən arxada qalmasının və yeni münasibətlər sisteminin formalaşmasının göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər".
Modern.az xəbər verir ki, bu fikirləri Milli Məclisin deputatı Azər Kərimli deyib.
Millət vəkili bildirib ki, Azərbaycanın namizədliyini dəstəkləməsi rəsmi Bakının uzun müddətdir irəli sürdüyü sülh gündəliyinin artıq beynəlxalq siyasi platformalarda da qəbul edildiyini nümayiş etdirir:
"Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı “biz cəmi doqquz aydır ki, sülh şəraitindəyik və sülhdə yaşamağı öyrənirik” ifadəsi əslində postmünaqişə dövrünün mürəkkəb siyasi və psixoloji xüsusiyyətlərini özündə ehtiva edir. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan sülhü yalnız siyasi bəyanat kimi deyil, qarşılıqlı etimad və praktik əməkdaşlıq üzərində qurulan uzunmüddətli strateji model kimi görür.
Məhz bu siyasətin nəticəsi olaraq, Azərbaycanın Ermənistan üçün tətbiq etdiyi tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırması və ölkə ərazisi vasitəsilə artıq 28 min ton yükün daşınmasına şərait yaratması mühüm regional hadisədir. Bu addım bir tərəfdən iqtisadi kommunikasiyaların açılması baxımından əhəmiyyətlidirsə, digər tərəfdən Azərbaycanın revanşizm deyil, regional inteqrasiya siyasəti yürütməsinin praktiki sübutudur. Daha diqqətçəkən məqam isə Azərbaycanın ilk dəfə olaraq Ermənistana neft məhsulları – benzin və dizel ixrac etməyə başlamasıdır. 12 min ton neft məhsulunun Ermənistana çatdırılması onu göstərir ki, Bakı postmüharibə mərhələsində iqtisadi əməkdaşlığı siyasi sabitliyin əsas alətlərindən biri kimi nəzərdən keçirir.
Vaşinqtonda Ağ Evdə imzalanmış Birgə Bəyannamə və sülh sazişi mətninin paraflanması isə regionda yeni təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdığını təsdiqləyən mühüm diplomatik hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Bu sənədlər yalnız Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasına deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın beynəlxalq nəqliyyat və enerji sistemində yeni rol qazanmasına zəmin yaradır".
Deputat həmçinin vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi diqqət yetirdiyi məsələlərdən biri də “Trampın Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” layihəsi oldu:
"Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək və eyni zamanda Orta Dəhlizin tərkib hissəsinə çevriləcək bu marşrut regionun geoiqtisadi xəritəsini dəyişdirə biləcək strateji layihə hesab olunur. Bu təşəbbüs təkcə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə deyil, Avropa ilə Asiya arasında alternativ logistika marşrutlarının inkişafına da ciddi təsir göstərə bilər. Beləliklə, sülh prosesi artıq yalnız siyasi deyil, həm də iqtisadi məzmun qazanır.
Bununla yanaşı, Prezident İlham Əliyev Avropanın bəzi institutlarının nümayiş etdirdiyi qərəzli münasibəti də sərt şəkildə tənqid etdi. Dövlət başçısının Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasına yönəlmiş iradları faktlara və konkret siyasi hadisələrə əsaslanır. Azərbaycanın 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağda separatizmə son qoyaraq BMT Təhlükəsizlik Şurasının 30 il ərzində icra edilməyən qətnamələrini həyata keçirməsi beynəlxalq hüququn bərpası idi. Lakin bunun ardınca AŞPA tərəfindən Azərbaycan nümayəndə heyətinə qarşı sanksiyaların tətbiqi bəzi Avropa təsisatlarının və siyasi dairələrinin selektiv yanaşmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın ərazi bütövlüyü istənilən digər ölkənin ərazi bütövlüyü qədər eyni dəyərə malikdir” fikri beynəlxalq hüququn universallığı prinsipinə əsaslanan ciddi siyasi mesajdır. Bu yanaşma bir daha göstərir ki, rəsmi Bakı beynəlxalq münasibətlər sistemində ikili standartların qəbuledilməz olduğunu açıq şəkildə bəyan edir və öz mövqeyini prinsipial şəkildə qorumağı bacarır".
Azər Kərimli eyni zamanda bildirib ki, Avropa Parlamentinə yönəlmiş tənqidlər isə daha geniş siyasi kontekstdə qiymətləndirilməlidir:
"Beş il ərzində Azərbaycan əleyhinə 14 qətnamənin qəbul olunması, xüsusilə də sonuncu sənədin Zirvə görüşü ərəfəsində qəbul edilməsi Bakıda təsadüfi addım kimi deyil, məqsədli siyasi təzyiq cəhdi kimi qəbul olunur. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Avropa Parlamenti bu gün Avropanın üzləşdiyi ksenofobiya, islamofobiya, antisemitizm, miqrasiya böhranı, sosial bərabərsizlik və rəqabət qabiliyyətinin zəifləməsi kimi fundamental problemlərin həllinə fokuslanmaq əvəzinə, Azərbaycana qarşı siyasi kampaniya aparır.
Azərbaycan parlamentinin Avropa Parlamenti ilə əməkdaşlığın dayandırılması barədə qərarı da məhz bu qərəzli münasibətə verilmiş siyasi cavabdır. Bu addım Bakının artıq öz milli maraqlarını müdafiə etməkdə daha sərt və prinsipial xətt seçdiyini göstərir. Eyni zamanda bu qərar onu nümayiş etdirir ki, Azərbaycan beynəlxalq tərəfdaşlıq münasibətlərini yalnız qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurmağa hazırdır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının yekun hissəsində səsləndirdiyi mesaj isə bütövlükdə Azərbaycanın strateji xəttini ifadə edir. Bütün təxribatlara və sülh prosesinə mane olmaq istəyən qüvvələrin cəhdlərinə baxmayaraq, Bakı sülh gündəliyinə sadiq qalır. Baş nazir Nikol Paşinyanın Ermənistanda keçirilən Zirvə toplantısı münasibətilə təbrik olunması və onun çıxışlarına istinad edilməsi də göstərir ki, Azərbaycan regional münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində siyasi iradəsini qoruyur.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin VIII Zirvə toplantısındakı çıxışı Azərbaycanın postmünaqişə mərhələsində formalaşdırdığı yeni siyasi konsepsiyanın beynəlxalq təqdimatı kimi dəyərləndirilə bilər. Bu konsepsiyanın əsasını suverenliyin tam bərpası, beynəlxalq hüquqa söykənən prinsipial mövqe, regional əməkdaşlıq, iqtisadi inteqrasiya və davamlı sülh təşkil edir. Azərbaycanın bu gün ortaya qoyduğu siyasi model göstərir ki, regionda yeni reallıqları müəyyən edən əsas aktor artıq qalib və suveren dövlət kimi çıxış edən Azərbaycandır".
