Arxiv
28 Sentyabr 2019, 12:57 | REPORTAJ
Səfalət yağan, üzü müharibələr görmüş “iki adaxlılı” şəhərdən REPORTAJ

Fələstin barədə illərdir ki, televiziya ekranlarından, xəbər saytlarından ancaq bombalama, müharibə, qan, göz yaşı  xəbərlərini izləyirdim. Odur ki, bu ölkəyə getməzdən öncə bir az tərəddüd də etdim. İndiyədək səyahət etdiyim heç bir yerə bənzəməyəcəkdi Fələstin. Müharibənin və onun izlərinin Fələstinin hər qarışında qarşıma çıxacağını düşünürdüm. Amma İsrailə qədər gəlmişkən qonşu Fələstinə baş çəkməmək olmazdı.

Modern.az-ın “Adama gəzmək qalır” layihəsində bu dəfə başı bəlalardan əskik olmayan Fələstin səyahətimdən danışacam.

 
Göydən bombalar yox, səfalət yağır

Fələstinin başından bəla, qan, göz yaşı əskik olmasa da, mənim başıma heç bir bəla gəlmədi. Tam təhlükəsiz olan küçələrdə gördüyüm tək bəla, tək neqativ hal səfalət, çirklilik oldu. Müharibə ölkəsi olduğu sanki boynuna biçilmişdi. İnsanların sifətində o çarəsizliyi, o kədəri görməyə bilmirsən.

Tam təhlükəsizdir desəm də, təbii ki, bu “təhlükəsizlik” anlayışı Fələstinin bütün şəhərlərinə aid deyil. Fələstin bir-birinə qonşu olmayan iki hissədən ibarətdir. Aralarında isə İsrail yerləşir. Səbəb İsrailin tarixi Fələstin torpaqlarını öz ərazisinə qatmasıdır. Fələstinin bir hissəsi bombalardan uzaq Qərbi Şəria bölgəsidir. Digər hissəsi isə Misir sərhədində yerləşən Qəzza zolağı. Zaman-zaman bombaların partladığı, avtomatların susmadığı Qəzza...

 
Nə qlamur yerlər, nə də bəh-bəhli restoranlar var!


Səyahər üçün Qəzza bölgəsi uğurlu seçim olmasa da, Qərbi Şəria şəhərləri gəlməyə və görülməyə dəyər! Düşünməyin ki, burada sizi təmiz küçələr, qlamur yerlər, bəh-bəhli kafe-restoranlar gözləyəcək. Olduğum yerlərdə əyləncəli və rahat istirahət üçün heç nə görmədim.  Hətta küçələrin çirkindən, natəmizliyindən sonra buralarda dilimə sudan başqa heç nə dəyməsə belə, tarixin ən qədim torpaqlarını, başı bəlalar çəkmiş Fələstini, müharibənin ağrı-acısını yaşamış bir ölkənin simasını görmək üçün Fələstinə gəlməkdə çox doğru qərar verdiyimə bir daha əmin oldum.

 
İsa Peyğəmbərin doğulduğu şəhər

İlk istiqamətim Betlehem (Büytül-ləhim) oldu. Qüdsdən avtobusla Fələstinin Betlehem şəhərinə gəlib çatmağım 30-ca dəqiqə çəkdi. 30 dəqiqəyə başqa şəhərdə, başqa ölkədəsən və ən əsası, heç bir pasport nəzarəti yoxdur! Möhür yoxdur! Yerli əhalinin dediyinə görə, İsrail və Fələstin vətəndaşlarının bir-birinin ərazisinə gedib gəlməsi problem olur. Amma turistlərlə heç bir işləri yoxdur. Kimsə sənə gözün üstə qaşın var demir.

Betlehem həm də İsa peyğəmbərin doğulduğu şəhərdir. Onun doğulduğu yerdə bu gün kilsə var. Elə o səbəbdən Fələstin küçələrində avropalı turistləri görmək normal haldır. Mənim bu kilsəyə daxil ola bilməyim isə xeyli məşəqqətli oldu. Səbəb ermənilərin İsa Məsihin doğulduğu Doğuş kilsəsində tədbir keçirmələri idi. Belə demək mümkünsə, kilsəni “bağlatmışdılar”. Odur ki, ermənilərdən başqa, bütün turistlər düz bir saat boyunca onların tədbirlərinin bitməsini gözləməli oldular.

 
Süd daşı ağartdı, sonsuz qadınlar ana oldu?!

Deyilənə görə, bu torpaqların hökmdarı Heroda bir oğlan uşağının doğulduğunu və onu taxtdan salacağını söyləyirlər. Herod da çarəni Betlehemdəki bütün yeni doğulan oğlan uşaqlarının öldürülməsi əmrini verməkdə görür. Məryəm Ana da körpə İsa ilə bir mağaraya sığınır. Burada İsaya süd verərkən yerə bir damla süd düşür. Süd düşdüyü yeri, daşı ağardır. Sonralar həmin yerdə şapel tikilir, adı da olur “Süd mağarası” şapeli. İnanca görə, övladı olmayan qadınlar bu şapelə gəlib ziyarət edir və sonrasında ana olurlar. 

 
Bir şəhərin iki “adaxlısı” olarsa...

Növbəti istiqamətimiz yəhudi və fələstinlilərin ortaq şəhəri olan Hebrona oldu. Başqa adla desəm, Əl-Halil şəhərinə. 210 min fələstinli, 1000 yəhudinin yaşadığı kiçik bir şəhərdir Hebron. Nəsimisayağı "məndə sığar iki millət, mən bu cahana sığmazam" deyən Hebrona iki dövlət sığıb.

İbrahim Peyğəmbərin məzarı da bu şəhərdə yerləşir. Müsəlmanlar üçün Məkkə, Mədinə və Qüdsdən sonra 4-cü ən önəmli şəhərdir Hebron. İbrahim Peyğəmbərin məzarının olduğu məşhur Əl-Halil məscidində 1994-cü ildə çox dəhşətli hadisələr cərəyan edir. Bir yəhudi fanatik gənc məscidə hücum edərək qətliam törədir, 30-dan çox insan öldürür. O vaxtlar məscid ibadətə bağlanır. Sonra isə ərazisinin 3-də ikisi sinaqoqa çevrilir və yəhudilərin ixtiyarına verilir. Ona görə də bu gün yalnız Hebron şəhəri iki hissədən ibarət deyil, elə şəhərin ən müqəddəs sayılan məscid-sinaqoqu da ikiyə bölünmüş bir durumdadır. Onu da deyim ki, müsəlmanların yəhudi sinaqoqu hissəsinə daxil olması, yəhudilərin isə məscid hissəsinə daxil olması qadağandır.

İsrail səfərimdən sonra getdiyim Fələstində qiymətlər yəhudi dövlətindən qat-qat ucuz idi. Küçələrin təmizliyi də elə İsraildən qat-qat aşağı idi. Bir şəhərin ruhunu duymaq üçün bazarları, bazarlarındakı insanlarla söhbətləşmək də əsasdır. Hebronda gördüyüm bazar heç bir yerin bazarına bənzəmirdi. Əşyalarla birlikdə kədər də satırdılar sanki. İnsanlar əllərinə keçəni satıb bir tikə çörək qazanmağa çalışırdılar. Ət və pal-paltarın qonşu piştaxtalarda satıldığını da ilk dəfə bu şəhərin bazarında gördüm.

Fələstinin müharibə bölgəsindən uzaq bu şəhərləri kədəri, səfaləti ilə yaddaşıma həkk olundu... Ölkənin üzü müharibələr görmüş digər şəhərlərini təsəvvür belə edə bilmirdim o an... 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Türkiyədə sel dörd nəfərin həyatına son qoyub 14 İyul 2020, 00:44 “Ermənistan törətdiyi bütün qanunsuz əməllərin cavabını verəcəkdir” - XİN 14 İyul 2020, 00:31 Naftalanda ağır qəza: ölənlər var 14 İyul 2020, 00:19 Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsindən 51 il ötür 14 İyul 2020, 00:13 “Ermənistan regionda gərginliyi artırmağa çalışır” - Hikmət Hacıyev 13 İyul 2020, 23:59 “Ermənistanın təcavüzünü pisləyirik” - İranlı sabiq deputat 13 İyul 2020, 23:42 Nazir Avropa İttifaqını cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumatlandırdı 13 İyul 2020, 23:18 356 COVİD-19 xəstəsinin vəziyyəti ağırdır - FOTO 13 İyul 2020, 22:52 Şəmkirdə yağışın yaratdığı fəsadlar aradan qaldırılır 13 İyul 2020, 22:39 Çindən  ABŞ rəsmilərinə qarşı sanksiya 13 İyul 2020, 22:29 "Ölü" doğulan körpə basdırılarkən ağladı 13 İyul 2020, 22:14 Ukraynadan erməni təxribatına REAKSİYA 13 İyul 2020, 22:02 “Can Azərbaycana canımız fəda” - Mövlud Çavuşoğlu 13 İyul 2020, 21:51 Koronavirus Türkiyədə daha 19 can aldı 13 İyul 2020, 21:36 İranlı deputat koronavirusdan öldü 13 İyul 2020, 21:24 Ermənilərin 20-dən çox hərbçisi və texnikası məhv edildi - VİDEO 13 İyul 2020, 21:11 Cəlilabadda baş həkimin evi yandı 13 İyul 2020, 21:00 Quba-Xınalıq yolu BAĞLANDI 13 İyul 2020, 20:50 Elmar Məmmədyarov türkiyəli həmkarı ilə telefonla DANIŞDI 13 İyul 2020, 20:34 Gürcüstanın XİN başçısı azərbaycanlı həmkarına zəng etdi 13 İyul 2020, 20:29 Ermənilərin atdığı top mərmisi bu evə düşdü - VİDEO 13 İyul 2020, 20:18 Mətbuat Şurası cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı 13 İyul 2020, 20:09 Leysan yağışlar bu rayonlarda sel yaratdı -FAKTİKİ HAVA 13 İyul 2020, 20:00 Həmsədrlər cəbhədəki gərginliklə bağlı BƏYANAT yaydılar 13 İyul 2020, 19:50 Xarici işlər nazirlərinin üçtərəfli görüşü keçirildi 13 İyul 2020, 19:44 Spiker: “Azərbaycan əsgəri düşmənin istənilən həmləsinin qarşısını almağa qadirdir” 13 İyul 2020, 19:25 Gürcüstan prezidenti sərhəddəki gərginliklə bağlı bəyanat yaydı 13 İyul 2020, 19:17 Dərsliklərə yeni mövzular salınacaq - Təhsil Nazirliyi 13 İyul 2020, 19:00 Buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə bağlı Apellyasiya komissiyası yaradıldı 13 İyul 2020, 18:50 Ermənistan ordusu Tovuzun Dondar Quşçu kəndini toplardan atəşə tutub 13 İyul 2020, 18:40 İdeyalarını reallaşdırmaq istəyənlər üçün fürsət: “EduHack” hakatonu   13 İyul 2020, 18:33 Müdafiə Nazirliyi Erministan tərəfinin iddialarını YALANLADI 13 İyul 2020, 18:25 ABŞ-da virusdan ölənlərin sayı 140 minə YAXINLAŞIR 13 İyul 2020, 18:21 Şəhid oğullarımızın qanı yerdə qalmayacaq - Bəyanat 13 İyul 2020, 18:17 Qarabağ həqiqətlərinin dünyada təbliği müzakirə olundu 13 İyul 2020, 18:12