Arxiv
28 Sentyabr 2019, 12:57 | REPORTAJ
Səfalət yağan, üzü müharibələr görmüş “iki adaxlılı” şəhərdən REPORTAJ

Fələstin barədə illərdir ki, televiziya ekranlarından, xəbər saytlarından ancaq bombalama, müharibə, qan, göz yaşı  xəbərlərini izləyirdim. Odur ki, bu ölkəyə getməzdən öncə bir az tərəddüd də etdim. İndiyədək səyahət etdiyim heç bir yerə bənzəməyəcəkdi Fələstin. Müharibənin və onun izlərinin Fələstinin hər qarışında qarşıma çıxacağını düşünürdüm. Amma İsrailə qədər gəlmişkən qonşu Fələstinə baş çəkməmək olmazdı.

Modern.az-ın “Adama gəzmək qalır” layihəsində bu dəfə başı bəlalardan əskik olmayan Fələstin səyahətimdən danışacam.

 
Göydən bombalar yox, səfalət yağır

Fələstinin başından bəla, qan, göz yaşı əskik olmasa da, mənim başıma heç bir bəla gəlmədi. Tam təhlükəsiz olan küçələrdə gördüyüm tək bəla, tək neqativ hal səfalət, çirklilik oldu. Müharibə ölkəsi olduğu sanki boynuna biçilmişdi. İnsanların sifətində o çarəsizliyi, o kədəri görməyə bilmirsən.

Tam təhlükəsizdir desəm də, təbii ki, bu “təhlükəsizlik” anlayışı Fələstinin bütün şəhərlərinə aid deyil. Fələstin bir-birinə qonşu olmayan iki hissədən ibarətdir. Aralarında isə İsrail yerləşir. Səbəb İsrailin tarixi Fələstin torpaqlarını öz ərazisinə qatmasıdır. Fələstinin bir hissəsi bombalardan uzaq Qərbi Şəria bölgəsidir. Digər hissəsi isə Misir sərhədində yerləşən Qəzza zolağı. Zaman-zaman bombaların partladığı, avtomatların susmadığı Qəzza...

 
Nə qlamur yerlər, nə də bəh-bəhli restoranlar var!


Səyahər üçün Qəzza bölgəsi uğurlu seçim olmasa da, Qərbi Şəria şəhərləri gəlməyə və görülməyə dəyər! Düşünməyin ki, burada sizi təmiz küçələr, qlamur yerlər, bəh-bəhli kafe-restoranlar gözləyəcək. Olduğum yerlərdə əyləncəli və rahat istirahət üçün heç nə görmədim.  Hətta küçələrin çirkindən, natəmizliyindən sonra buralarda dilimə sudan başqa heç nə dəyməsə belə, tarixin ən qədim torpaqlarını, başı bəlalar çəkmiş Fələstini, müharibənin ağrı-acısını yaşamış bir ölkənin simasını görmək üçün Fələstinə gəlməkdə çox doğru qərar verdiyimə bir daha əmin oldum.

 
İsa Peyğəmbərin doğulduğu şəhər

İlk istiqamətim Betlehem (Büytül-ləhim) oldu. Qüdsdən avtobusla Fələstinin Betlehem şəhərinə gəlib çatmağım 30-ca dəqiqə çəkdi. 30 dəqiqəyə başqa şəhərdə, başqa ölkədəsən və ən əsası, heç bir pasport nəzarəti yoxdur! Möhür yoxdur! Yerli əhalinin dediyinə görə, İsrail və Fələstin vətəndaşlarının bir-birinin ərazisinə gedib gəlməsi problem olur. Amma turistlərlə heç bir işləri yoxdur. Kimsə sənə gözün üstə qaşın var demir.

Betlehem həm də İsa peyğəmbərin doğulduğu şəhərdir. Onun doğulduğu yerdə bu gün kilsə var. Elə o səbəbdən Fələstin küçələrində avropalı turistləri görmək normal haldır. Mənim bu kilsəyə daxil ola bilməyim isə xeyli məşəqqətli oldu. Səbəb ermənilərin İsa Məsihin doğulduğu Doğuş kilsəsində tədbir keçirmələri idi. Belə demək mümkünsə, kilsəni “bağlatmışdılar”. Odur ki, ermənilərdən başqa, bütün turistlər düz bir saat boyunca onların tədbirlərinin bitməsini gözləməli oldular.

 
Süd daşı ağartdı, sonsuz qadınlar ana oldu?!

Deyilənə görə, bu torpaqların hökmdarı Heroda bir oğlan uşağının doğulduğunu və onu taxtdan salacağını söyləyirlər. Herod da çarəni Betlehemdəki bütün yeni doğulan oğlan uşaqlarının öldürülməsi əmrini verməkdə görür. Məryəm Ana da körpə İsa ilə bir mağaraya sığınır. Burada İsaya süd verərkən yerə bir damla süd düşür. Süd düşdüyü yeri, daşı ağardır. Sonralar həmin yerdə şapel tikilir, adı da olur “Süd mağarası” şapeli. İnanca görə, övladı olmayan qadınlar bu şapelə gəlib ziyarət edir və sonrasında ana olurlar. 

 
Bir şəhərin iki “adaxlısı” olarsa...

Növbəti istiqamətimiz yəhudi və fələstinlilərin ortaq şəhəri olan Hebrona oldu. Başqa adla desəm, Əl-Halil şəhərinə. 210 min fələstinli, 1000 yəhudinin yaşadığı kiçik bir şəhərdir Hebron. Nəsimisayağı "məndə sığar iki millət, mən bu cahana sığmazam" deyən Hebrona iki dövlət sığıb.

İbrahim Peyğəmbərin məzarı da bu şəhərdə yerləşir. Müsəlmanlar üçün Məkkə, Mədinə və Qüdsdən sonra 4-cü ən önəmli şəhərdir Hebron. İbrahim Peyğəmbərin məzarının olduğu məşhur Əl-Halil məscidində 1994-cü ildə çox dəhşətli hadisələr cərəyan edir. Bir yəhudi fanatik gənc məscidə hücum edərək qətliam törədir, 30-dan çox insan öldürür. O vaxtlar məscid ibadətə bağlanır. Sonra isə ərazisinin 3-də ikisi sinaqoqa çevrilir və yəhudilərin ixtiyarına verilir. Ona görə də bu gün yalnız Hebron şəhəri iki hissədən ibarət deyil, elə şəhərin ən müqəddəs sayılan məscid-sinaqoqu da ikiyə bölünmüş bir durumdadır. Onu da deyim ki, müsəlmanların yəhudi sinaqoqu hissəsinə daxil olması, yəhudilərin isə məscid hissəsinə daxil olması qadağandır.

İsrail səfərimdən sonra getdiyim Fələstində qiymətlər yəhudi dövlətindən qat-qat ucuz idi. Küçələrin təmizliyi də elə İsraildən qat-qat aşağı idi. Bir şəhərin ruhunu duymaq üçün bazarları, bazarlarındakı insanlarla söhbətləşmək də əsasdır. Hebronda gördüyüm bazar heç bir yerin bazarına bənzəmirdi. Əşyalarla birlikdə kədər də satırdılar sanki. İnsanlar əllərinə keçəni satıb bir tikə çörək qazanmağa çalışırdılar. Ət və pal-paltarın qonşu piştaxtalarda satıldığını da ilk dəfə bu şəhərin bazarında gördüm.

Fələstinin müharibə bölgəsindən uzaq bu şəhərləri kədəri, səfaləti ilə yaddaşıma həkk olundu... Ölkənin üzü müharibələr görmüş digər şəhərlərini təsəvvür belə edə bilmirdim o an... 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Atası ilə ögey anası tərəfindən döyülən uşaqlarla bağlı - Rəsmi açıqlama 9 Dekabr 2019, 13:43 Azərbaycanlıların Koordinasiya Şurasının koordinatoru danışdı: Avropa İnstitutları, Avropa parlamenti, yerli qurumlar... 9 Dekabr 2019, 13:39 Dünya siyasətinin məşhur homoseksualları – SİYAHI+FOTOLAR 9 Dekabr 2019, 13:38 "Qızım İlkinin evində öldü" - Atası DANIŞDI 9 Dekabr 2019, 13:20 Sidikdə qanın görülməsi çox ciddi xəstəliklərə işarət edir - HƏKİM 9 Dekabr 2019, 13:12 Sabah bu ərazilər işıqsız qalacaq - "Azərişıq"dən XƏBƏRDARLIQ 9 Dekabr 2019, 13:05 Sabah da yağış yağacaq   9 Dekabr 2019, 13:01 Ali məktəb imtahanları ilə bağlı rektorlara göstəriş - Nazir əmr imzaladı 9 Dekabr 2019, 12:56 Putin Zelenski ilə nələri müzakirə edəcək? 9 Dekabr 2019, 12:55 Ermənilər Azərbaycanla sərhəddə doğulan hər körpəyə 1000 dollar ödəyəcək 9 Dekabr 2019, 12:48 Azərbaycan Kommunist Partiyasında QALMAQAL? - Sədr: “Bu bir oyundur” 9 Dekabr 2019, 12:44 Bələdiyyə üzvlüyünə qadın namizədlərlə görüş keçirilib - FOTO  9 Dekabr 2019, 12:27 Bakının yeni Baş Planının bəzi detalları açıqlandı 9 Dekabr 2019, 12:20 BAXCP növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak edəcək 9 Dekabr 2019, 12:13 “Keşlə” klubundan bacısı intihar edən futbolçu ilə bağlı AÇIQLAMA 9 Dekabr 2019, 12:09 V çağırışın fəal deputatlarının siyahısı: Mərhum Yevda Abramov qalib seçildi 9 Dekabr 2019, 12:07 Günəş tutulacaq - Bakıdan izləmək mümkün olacaq 9 Dekabr 2019, 12:01 Niyazi Bayramov sakinlərin problemləri ilə yerində maraqlanıb - FOTO 9 Dekabr 2019, 11:56 Təhsil naziri: “Gələn ildən ali məktəblərə qəbul yeni təsnifat əsasında aparılacaq 9 Dekabr 2019, 11:56 Riqada bir gün - FOTO 9 Dekabr 2019, 11:47 Xırdalanda yaşayış evində partlayış: ev sahibi ağır yaralanıb   9 Dekabr 2019, 11:43 İlham Əliyev rusiyalı naziri qəbul edib - FOTO 9 Dekabr 2019, 11:38 Azərbaycanda Fəal Yaşlanma İndeksi hazırlanacaq 9 Dekabr 2019, 11:35 “20 Yanvar”ın 30 illiyi necə qeyd olunacaq? 9 Dekabr 2019, 11:34 Dəm qazı ölümləri ilə bağlı cinayət işi açıldı 9 Dekabr 2019, 11:30 “Onlar bu cür xəstə təfəkkürlə çox da uzağa gedə bilməyəcəklər” - Deputat 9 Dekabr 2019, 11:21 SƏLİS-lə bağlı ATƏT PA-nın prezidentinə müraciət edildi 9 Dekabr 2019, 11:16 Vaxtından əvvəl və bağırsağı çöldə doğulan körpəni ATU həkimləri sağaltdı    9 Dekabr 2019, 11:12 Faktiki hava AÇIQLANDI 9 Dekabr 2019, 11:07 Bakıda futbolçunun bacısının intiharı ilə bağlı cinayət işi açıldı 9 Dekabr 2019, 11:06 Səudiyyə Ərəbistanının nümayəndələri BANM-a gəldilər 9 Dekabr 2019, 11:03 Əli Əliyevin partiyasından növbədənkənar seçki AÇIQLAMASI 9 Dekabr 2019, 10:55 Dadaş Dadaşlinski hamını geridə qoydu 9 Dekabr 2019, 10:52 Kapital Bank beynəlxalq “Baku DevFest 2019” tədbirinə dəstək göstərib 9 Dekabr 2019, 10:08 Ermənistan ordusu sərhəd rayonlarımızı atəşə tutub 9 Dekabr 2019, 09:55