Arxiv
28 Sentyabr 2019, 12:57 | REPORTAJ
Səfalət yağan, üzü müharibələr görmüş “iki adaxlılı” şəhərdən REPORTAJ

Fələstin barədə illərdir ki, televiziya ekranlarından, xəbər saytlarından ancaq bombalama, müharibə, qan, göz yaşı  xəbərlərini izləyirdim. Odur ki, bu ölkəyə getməzdən öncə bir az tərəddüd də etdim. İndiyədək səyahət etdiyim heç bir yerə bənzəməyəcəkdi Fələstin. Müharibənin və onun izlərinin Fələstinin hər qarışında qarşıma çıxacağını düşünürdüm. Amma İsrailə qədər gəlmişkən qonşu Fələstinə baş çəkməmək olmazdı.

Modern.az-ın “Adama gəzmək qalır” layihəsində bu dəfə başı bəlalardan əskik olmayan Fələstin səyahətimdən danışacam.

 
Göydən bombalar yox, səfalət yağır

Fələstinin başından bəla, qan, göz yaşı əskik olmasa da, mənim başıma heç bir bəla gəlmədi. Tam təhlükəsiz olan küçələrdə gördüyüm tək bəla, tək neqativ hal səfalət, çirklilik oldu. Müharibə ölkəsi olduğu sanki boynuna biçilmişdi. İnsanların sifətində o çarəsizliyi, o kədəri görməyə bilmirsən.

Tam təhlükəsizdir desəm də, təbii ki, bu “təhlükəsizlik” anlayışı Fələstinin bütün şəhərlərinə aid deyil. Fələstin bir-birinə qonşu olmayan iki hissədən ibarətdir. Aralarında isə İsrail yerləşir. Səbəb İsrailin tarixi Fələstin torpaqlarını öz ərazisinə qatmasıdır. Fələstinin bir hissəsi bombalardan uzaq Qərbi Şəria bölgəsidir. Digər hissəsi isə Misir sərhədində yerləşən Qəzza zolağı. Zaman-zaman bombaların partladığı, avtomatların susmadığı Qəzza...

 
Nə qlamur yerlər, nə də bəh-bəhli restoranlar var!


Səyahər üçün Qəzza bölgəsi uğurlu seçim olmasa da, Qərbi Şəria şəhərləri gəlməyə və görülməyə dəyər! Düşünməyin ki, burada sizi təmiz küçələr, qlamur yerlər, bəh-bəhli kafe-restoranlar gözləyəcək. Olduğum yerlərdə əyləncəli və rahat istirahət üçün heç nə görmədim.  Hətta küçələrin çirkindən, natəmizliyindən sonra buralarda dilimə sudan başqa heç nə dəyməsə belə, tarixin ən qədim torpaqlarını, başı bəlalar çəkmiş Fələstini, müharibənin ağrı-acısını yaşamış bir ölkənin simasını görmək üçün Fələstinə gəlməkdə çox doğru qərar verdiyimə bir daha əmin oldum.

 
İsa Peyğəmbərin doğulduğu şəhər

İlk istiqamətim Betlehem (Büytül-ləhim) oldu. Qüdsdən avtobusla Fələstinin Betlehem şəhərinə gəlib çatmağım 30-ca dəqiqə çəkdi. 30 dəqiqəyə başqa şəhərdə, başqa ölkədəsən və ən əsası, heç bir pasport nəzarəti yoxdur! Möhür yoxdur! Yerli əhalinin dediyinə görə, İsrail və Fələstin vətəndaşlarının bir-birinin ərazisinə gedib gəlməsi problem olur. Amma turistlərlə heç bir işləri yoxdur. Kimsə sənə gözün üstə qaşın var demir.

Betlehem həm də İsa peyğəmbərin doğulduğu şəhərdir. Onun doğulduğu yerdə bu gün kilsə var. Elə o səbəbdən Fələstin küçələrində avropalı turistləri görmək normal haldır. Mənim bu kilsəyə daxil ola bilməyim isə xeyli məşəqqətli oldu. Səbəb ermənilərin İsa Məsihin doğulduğu Doğuş kilsəsində tədbir keçirmələri idi. Belə demək mümkünsə, kilsəni “bağlatmışdılar”. Odur ki, ermənilərdən başqa, bütün turistlər düz bir saat boyunca onların tədbirlərinin bitməsini gözləməli oldular.

 
Süd daşı ağartdı, sonsuz qadınlar ana oldu?!

Deyilənə görə, bu torpaqların hökmdarı Heroda bir oğlan uşağının doğulduğunu və onu taxtdan salacağını söyləyirlər. Herod da çarəni Betlehemdəki bütün yeni doğulan oğlan uşaqlarının öldürülməsi əmrini verməkdə görür. Məryəm Ana da körpə İsa ilə bir mağaraya sığınır. Burada İsaya süd verərkən yerə bir damla süd düşür. Süd düşdüyü yeri, daşı ağardır. Sonralar həmin yerdə şapel tikilir, adı da olur “Süd mağarası” şapeli. İnanca görə, övladı olmayan qadınlar bu şapelə gəlib ziyarət edir və sonrasında ana olurlar. 

 
Bir şəhərin iki “adaxlısı” olarsa...

Növbəti istiqamətimiz yəhudi və fələstinlilərin ortaq şəhəri olan Hebrona oldu. Başqa adla desəm, Əl-Halil şəhərinə. 210 min fələstinli, 1000 yəhudinin yaşadığı kiçik bir şəhərdir Hebron. Nəsimisayağı "məndə sığar iki millət, mən bu cahana sığmazam" deyən Hebrona iki dövlət sığıb.

İbrahim Peyğəmbərin məzarı da bu şəhərdə yerləşir. Müsəlmanlar üçün Məkkə, Mədinə və Qüdsdən sonra 4-cü ən önəmli şəhərdir Hebron. İbrahim Peyğəmbərin məzarının olduğu məşhur Əl-Halil məscidində 1994-cü ildə çox dəhşətli hadisələr cərəyan edir. Bir yəhudi fanatik gənc məscidə hücum edərək qətliam törədir, 30-dan çox insan öldürür. O vaxtlar məscid ibadətə bağlanır. Sonra isə ərazisinin 3-də ikisi sinaqoqa çevrilir və yəhudilərin ixtiyarına verilir. Ona görə də bu gün yalnız Hebron şəhəri iki hissədən ibarət deyil, elə şəhərin ən müqəddəs sayılan məscid-sinaqoqu da ikiyə bölünmüş bir durumdadır. Onu da deyim ki, müsəlmanların yəhudi sinaqoqu hissəsinə daxil olması, yəhudilərin isə məscid hissəsinə daxil olması qadağandır.

İsrail səfərimdən sonra getdiyim Fələstində qiymətlər yəhudi dövlətindən qat-qat ucuz idi. Küçələrin təmizliyi də elə İsraildən qat-qat aşağı idi. Bir şəhərin ruhunu duymaq üçün bazarları, bazarlarındakı insanlarla söhbətləşmək də əsasdır. Hebronda gördüyüm bazar heç bir yerin bazarına bənzəmirdi. Əşyalarla birlikdə kədər də satırdılar sanki. İnsanlar əllərinə keçəni satıb bir tikə çörək qazanmağa çalışırdılar. Ət və pal-paltarın qonşu piştaxtalarda satıldığını da ilk dəfə bu şəhərin bazarında gördüm.

Fələstinin müharibə bölgəsindən uzaq bu şəhərləri kədəri, səfaləti ilə yaddaşıma həkk olundu... Ölkənin üzü müharibələr görmüş digər şəhərlərini təsəvvür belə edə bilmirdim o an... 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“Siz terrorçuların, yoxsa NATO üzvü olan Türkiyənin yanında olmalısınız?” - Ərdoğan 14 Oktyabr 2019, 14:21 Özbəkistan prezidenti Bakıya gəldi 14 Oktyabr 2019, 14:19 Türk qırıcıları terrorçuları havaya uçurdu - anbaan VİDEO 14 Oktyabr 2019, 14:12 Arif Hacılı: “Müsavatın rəhbərliyində yeni simalar olacaq” 14 Oktyabr 2019, 14:09 Nazir saxta yolla əlil statusu alanlardan DANIŞDI: “Onların kateqoriyası müxtəlifdir”   14 Oktyabr 2019, 14:08 Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçirilir 14 Oktyabr 2019, 13:52 “Prezident mübarizəni həm bizə, həm dünyaya, həm də ermənilərə göstərdi” 14 Oktyabr 2019, 13:41 Fərid Şəfiyev: “Gövhər ağa” məscidinin Fars mədəniyyət nümunəsi kimi təqdim edilməsi irsimizə qarşı terrordur” 14 Oktyabr 2019, 13:32 Çempionlar Liqasının finalına ev sahibliyi İstanbuldan geri alınır? 14 Oktyabr 2019, 13:28 Polşadakı Azərbaycan icması ilə görüşə Cəlil Məmmədquluzadənin nəticəsi də gəldi - FOTOLAR 14 Oktyabr 2019, 13:17 İlham Əliyev Ərdoğanla “Barış pınarı”nı müzakirə edəcək 14 Oktyabr 2019, 13:14 “İlham Əliyev Aşqabadda çıxışı ilə Ermənistanın iç üzünü bir daha ifşa etdi” 14 Oktyabr 2019, 13:10 Elmar Məmmədyarov Mevlüt Çavuşoğlu ilə müzakirə apardı 14 Oktyabr 2019, 13:07 Tural Gəncəliyev: “Bu,Dağlıq Qarabağ erməni icmasının yeganə çıxış yoludur” 14 Oktyabr 2019, 13:05 Bakı məktəblisi şahmat üzrə dünya çempionu oldu 14 Oktyabr 2019, 12:55 Uşaqların övladlığa verilməsində YENİLİK - Nazir AYDINLIQ GƏTİRDİ 14 Oktyabr 2019, 12:51 Ərdoğan Suriya məsələsində Putinlə razılaşıb 14 Oktyabr 2019, 12:47 Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək - PROQNOZ 14 Oktyabr 2019, 12:47 Ərdoğandan Azərbaycana səfəröncəsi açıqlama: "Bakıya çatan kimi..." 14 Oktyabr 2019, 12:45 Almaniyanın Azərbaycandakı səfiri ilə Ekologiya Nazirliyində olub 14 Oktyabr 2019, 12:41 Nazirdən müavinətlərlə bağlı yeni XƏBƏR: “Müraciətlərə ehtiyac olmayacaq” 14 Oktyabr 2019, 12:32 Kataloniya separatçılarına hökm oxundu   14 Oktyabr 2019, 12:32 Bakıda Məmmədyarov-Aydarbekov görüşü baş tutdu - FOTO 14 Oktyabr 2019, 12:18 Dövlət Əməyin Mühafizəsi Fondu işə başlayacaq 14 Oktyabr 2019, 12:13 Paşinyan burnunu qaşıyır, gözünü döyürdü… 14 Oktyabr 2019, 12:10 Türk Şurasına sədrlik Azərbaycana keçdi 14 Oktyabr 2019, 12:07 Evindən oğurluq edən Quba sakini saxlanıldı 14 Oktyabr 2019, 12:05 Bakıda Türk Şurası Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 7-ci iclası keçirilir 14 Oktyabr 2019, 12:00 Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində yeni TƏYİNAT - FOTO 14 Oktyabr 2019, 11:56 Ermənilər tanınmaz hala saldıqları Şuşa məscidinin açılışını edəcək 14 Oktyabr 2019, 11:54 Azərbaycanda da 4 günlük iş həftəsi tətbiq olunacaq? - Nazirdən AÇIQLAMA 14 Oktyabr 2019, 11:53 Məmmədyarov Türk Akademiyasının prezidenti ilə görüşdü - FOTO 14 Oktyabr 2019, 11:52 Yol polisi sürücülərə müraciət etdi – bu yol bağlandı 14 Oktyabr 2019, 11:42 “Paşinyan özünü necə itirdisə…” - Deputat Kamilə Əliyeva 14 Oktyabr 2019, 11:39 Bakı Ali Neft Məktəbində nüfuzlu  konfransı keçirilib 14 Oktyabr 2019, 11:35