Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի օկուպացված տարածքներում կատարված ավերածությունները մեր երկրին մեծ նյութական վնաս են հասցրել։ Օկուպացիայի ընթացքում ավերվել են բնակավայրեր, ենթակառուցվածքներ, տնտեսական օբյեկտներ, գյուղատնտեսական տարածքներ և այլ գույք, լուրջ վնաս է հասցվել տարածաշրջանի տնտեսական և ֆինանսական ներուժին։
Իսկ որքա՞ն է օկուպացված տարածքներում Ադրբեջանին հասցված նյութական վնասի մոտավոր ընդհանուր ծավալը։ Ինչպե՞ս է հաշվարկվել տնտեսական և ֆինանսական կորուստների արժեքը։
Թեմայի վերաբերյալ Գիտության և կրթության նախարարության Տնտեսագիտության ինստիտուտում գործող դոցենտ, տնտեսագետ-գիտնական Մահիր Զեյնալովը Modern.az-ին հայտարարություն է արել։
Նա նշել է, որ Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի դեմ ռազմական ագրեսիայի և մեր տարածքների օկուպացիայի հետևանքով հասցված վնասի հաշվարկման համար մշակվել է հատուկ մեթոդաբանություն։
«Մինչ օրս աշխարհում վնասի գնահատման մի քանի տարբեր մեթոդաբանություններ են կիրառվել, սակայն դրանցից ոչ մեկը բավարար չէ երկարաժամկետ, բազմամյա օկուպացիայի ընթացքում հասցված վնասը հաշվարկելու համար։ Այդ իսկ պատճառով Ադրբեջանում այս խնդրի լուծման համար կիրառվել է նոր մեթոդաբանական մոտեցում»։
Տնտեսագետը նշել է, որ 2023 թվականին Նախարարների կաբինետի որոշմամբ ստեղծվել է պետական հանձնաժողով՝ Հայաստանի կողմից օկուպացիայի հետևանքով Ադրբեջանին հասցված վնասը գնահատելու նպատակով։
Այդ ժամանակ ֆինանսների նախարար Սամիր Շարիֆովի գլխավորած հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվել են տարբեր նախարարությունների, պետական կոմիտեների և գործակալությունների ղեկավար անձինք։ Զեկույցի պատրաստմանը, հանձնաժողովին կից գործող աշխատանքային խմբի հետ մեկտեղ, մասնակցել է նաև Գիտության և կրթության նախարարության Տնտեսագիտության ինստիտուտի գլխավոր տնօրեն, պրոֆեսոր Նազիմ Մուզաֆարլիի կազմում ընդգրկված աշխատակիցների խումբը։
Մահիր Զեյնալովի խոսքով՝ մշակված մեթոդաբանության շրջանակներում մշակվել են համապատասխան մեթոդներ և գործիքներ՝ մարդկային կորուստների հետ կապված բարոյական վնասի, շարժական և անշարժ գույքին հասցված վնասի, տնտեսական կորուստների, տարածքների ականապատման, շրջակա միջավայրին հասցված վնասի և այլ բաղադրիչների հաշվարկման և գնահատման համար։
«Նոր մեթոդաբանության հիման վրա կատարված գնահատման համաձայն՝ Հայաստանի կողմից օկուպացիայի հետևանքով Ադրբեջանին հասցված վնասի ընդհանուր ծավալը կազմում է մոտ 250 միլիարդ մանաթ, այսինքն՝ 150 միլիարդ ԱՄՆ դոլար», – նշել է հետազոտողը։
Նիջաթ Ռուստամ
