22 yanvar 2018, Bazar ertəsi
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Toy və yas məclislərinin xoşagəlməz qonaqları - QARINQULULAR
Toy və yas məclislərinin xoşagəlməz qonaqları - QARINQULULAR
18.03.2017, 11:42

Bir müddət əvvəl toy və yas mərasimlərində israfçılığın qarşısının alınması üçün hamı “səfərbər” oldu. Hamı asdı-kəsdi, tövsiyələr, bəyanatlar verdi. Amma çiyafda... Deyir, “dəyirman öz işindədir, çax-çax baş ağrıdır”. Pafoslu çıxışlara rəğmən, yenə də ehsan süfrələrində “stoliçni” salatdan tutmuş, “quş südü”nə qədər hər təamı dadmaq imkanına malikik. Toylar da ki, öz yerində...
Bu dəfə toxunmaq istədiyim məsələ, mərasimin sahibi yox, qonaqları ilə bağlıdır. Məclis sahibi süfrəni geninə-boluna açanda, istər toya, istərsə də yasa gələnlərin böyük çoxluğunu yalnız bir məsələ düşündürür: qarnını doyurmaq. Nə ölü yiyəsinin dərdinə şərik çıxırlar, nə də toy yiyəsinin sevincinə...

 

“Din çox yeməyi haram sayır”

 

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu məsələ ilə bağlı Moden.az-a deyib ki, ilk baxışdan sadə görünən bu mövzunun arxasında ciddi problemlər var:

 

“Hər bir sosial sistemin davranışındakı xüsusiyyətlər onun daxilindəki problemlərdən xəbər verir.  İndi bizdə çox yayılan bu qarınqululuq xüsusiyyəti necə qiymətləndirilə bilər? Hansı tərəfdən  baxsaq, ancaq mənfi bir xüsusiyyətdir. Elə ilk olaraq onu qeyd etmək lazımdır ki, islam dininin özü qarınqululuğa çox tənqidi münasibət bəsləyir. İslamda çox yemək haram sayılır. Yəni məsləhət görülür ki, yemək yedikdə, süfrədən bir az ac olaraq əl çəkilsin. Qarınqululuq isə  nəinki bir az ac olmaq, həm də qədərindən artıq yeməkdir. Bu mənada bütün qarınqulu adamlar haram işlə məşğuldur. Ümumiyyətlə, İslamda istənilən israfçılıq haram sayılır. Məlumdur ki, İslamda yalnız o şeylər haram sayılır ki, onlardan ziyan, insan üçün təhlükə gəlir. Bu, işin dini tərəfi”.

 

Qarınqululuq bir çox xəstəliklərin əsasını qoyur

 

Ə.Qəşəmoğlu bildirib ki, bir çox xəstəliklərin mənbəyi də qarınqululuqdur:

 

“Qarınqululuq əksər halda şişmanlıq, artıq çəki yaradır ki, bu da müxtəlif xəstəliklərin riskini xeyli artırır. Ümumiyyətlə ta qədimdən,  mədəni insanlar arasında qarınqululuq bir mədəniyyətsizlik sayılır. Bir yadınıza salın, hətta toyda belə süfrə arxasındakılardan biri qarınululuq edəndə ətrafdakılar ona bir qədər rişxəndlə baxırlar. Qarınqululuq eyni zamanda iradəsizlik əlamətidir. Bütün Şərq müdrikliyi, o cümlədən bütün dinlər, eləcə də Nəsrəddin Tusinin “Əxlaqi - Nasiri” bizə öyrədir ki, o insan gözəl əxlaqlı, mədənidir ki, o öz nəfsini tərbiyə edə bilir. Qarınqulu adam kənardan hər kəsə deyir ki, bu adam öz qidalanmaq nəfsini tərbiyə edə bilmir. O zaman onun başqa nəfslərini idarə edə bilməməsi ehtimalı da yaranır. Qarınqululuq israfçılıq olduğu üçün ciddi iqtisadi ziyan da vurur. Estetik cəhətdən eybəcərlik yaradır. Beləliklə, hansı cəhətdən yanaşsaq, qarınqululuq istər fərd, istərsə də cəmiyyət üçün mənfi göstəricidir”.

 

“Mərasimlər yeyib-içmək məclisinə çevrilib”

 

Sosioloq hələ də camaat arasında “yeyib-içən oğlan olmaq”ın bir tərif kimi səslənməkdə olduğunu təəssüflə qeyd edib:

 

“Bu baxımdan indi bizim toylarımız, bəzi yas mərasimlərimiz cəmiyyətimizin çox tənqid olunan göstəricəlirinə çevrilib. Ayıb sayılacaq bir haldır.  Neyləməli? Qarınqululuq bir davranış formasıdır. Hər bir davranış formasını da formalaşdıran konkret amillər var. Bu amillər əsasən aşağıdakılardır:

1) mühit, cəmiyyət;
2) informasiya, maariflənmə dərəcəsi;
3) fərdin, sosial qrupun üstünlük verdiyi dəyərlər.

Deməli, konkret olaraq aşağıdakı işlər görülməlidir. Bu toy mafiyası nə qədər müqavimət göstərsə də, indiki toy qaydaları tezliklə aradan götürülməlidir. Hər bir müasir toy süfrəsi xalqımız üçün antireklamdır. İctimai-iaşə yerlərində aşırı qidalanma qınaq obyektinə çevrilməlidir. Qarınqululuğun fəsadları ilə bağlı ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalı, mənfi davranış forması kimi ciddi tənqid obyekti sayılmalıdır. Sağlam qidalanma davranışı bizim mədəniyyət sistemimizə dərindən daxil olmalıdır.

Təəsüf ki, indiki vaxtda xeyir, şər məclislərimiz öz mahiyyətinə, fəlsəfəsinə görə təşkil olunmur. Xüsusilə toy məclisləri yeyib-içmək məclislərinə çevrilib. Əslində toya getməlidirlər ki, toy sahibinin sevincinə şərik olmağa. İndi nə baş verir? Toy sahibi əsasən qonaqları dəvət edir ki, toy xərclərini çıxara bilsin. Qonaq yaxın günlərdə bir neçə toya çağrıldığı üçün bir qədər gərgin halda toya gəlir. Toy sahibinin sevincinə şərik olmaq əvəzinə ancaq yeyib-içməklə məşğul olur. Masa üzərində əndazədən çıxmış sayda lazımlı və lazımsız yeməklər qalaqlanır. Təbii ki, həmin yeməklərdən növbəti gün şadlıq sarayında keçiriləcək toy üçün də saxlanılır”.

 

Gülşən RAUFQIZI


Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bara silahlı hücum: 7 ölü
22.01.2018, 18:56

Bara silahlı hücum: 7 ölü

14 mindən çox borclunun Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulub
22.01.2018, 18:42

14 mindən çox borclunun Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulub

Gürcüstanda Qış Olimpiya Oyunları keçirilə bilər
22.01.2018, 18:36

Gürcüstanda Qış Olimpiya Oyunları keçirilə bilər

Əməliyyat Qərargahı alpinistlərlə bağlı yeni MƏLUMAT YAYDI
22.01.2018, 18:32

Əməliyyat Qərargahı alpinistlərlə bağlı yeni MƏLUMAT YAYDI

Tillerson: “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq”
22.01.2018, 18:21

Tillerson: “Türkiyənin terrorla mübarizə hüququnu tanıyırıq”

3 türk əsgəri yaralandı
22.01.2018, 18:10

3 türk əsgəri yaralandı

Kürdlər Moskvanın Afrinlə bağlı gizli təklifini AÇIQLADI
22.01.2018, 17:49

Kürdlər Moskvanın Afrinlə bağlı gizli təklifini AÇIQLADI

Çevik Polis Alayında MÜŞAVİRƏ - Nazir ayıq-sayıq olmağa ÇAĞIRDI   
22.01.2018, 17:39

Çevik Polis Alayında MÜŞAVİRƏ - Nazir ayıq-sayıq olmağa ÇAĞIRDI  

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi
22.01.2018, 17:35

Manat və dolların sabahkı məzənnəsi

Yerevandakı Göy məscid YUNESKO-nun siyahısına salına bilər
22.01.2018, 17:28

Yerevandakı Göy məscid YUNESKO-nun siyahısına salına bilər

İlhamə Quliyevanın adına şərabı kim hazırlatdırıb: biri “özü” deyir, qohumunun isə bundan xəbəri yoxdur
22.01.2018, 17:24

İlhamə Quliyevanın adına şərabı kim hazırlatdırıb: biri “özü” deyir, qohumunun isə bundan xəbəri yoxdur

Azərbaycanda qanunsuz miqrasiya kanalı təşkil edənlər saxlanıldı
22.01.2018, 17:23

Azərbaycanda qanunsuz miqrasiya kanalı təşkil edənlər saxlanıldı

Dünya çempionatının kuboku Bakıya gətiriləcək
22.01.2018, 17:09

Dünya çempionatının kuboku Bakıya gətiriləcək

Ələt Azad İqtisadi Zonasının hüquqları müəyyənləşib - SİYAHI
22.01.2018, 17:08

Ələt Azad İqtisadi Zonasının hüquqları müəyyənləşib - SİYAHI

İsa Qəmbər müalicəsinə xaricdə davam edəcək? -  Aida Qəmbər CAVAB VERDİ   
22.01.2018, 17:03

İsa Qəmbər müalicəsinə xaricdə davam edəcək? -  Aida Qəmbər CAVAB VERDİ  

NATO-dakı Rusiya nümayəndəsi geri çağırıldı
22.01.2018, 16:54

NATO-dakı Rusiya nümayəndəsi geri çağırıldı

Mətbuat Şurası Türkiyə səfirliyi ilə «Cümhuriyyət ili»nin birgə tədbirlərini müzakirə etdi   
22.01.2018, 16:46

Mətbuat Şurası Türkiyə səfirliyi ilə «Cümhuriyyət ili»nin birgə tədbirlərini müzakirə etdi  

Bakıda yanğın - azyaşlı öldü
22.01.2018, 16:44

Bakıda yanğın - azyaşlı öldü

DİN-dən Milli Şuranın iddialarına CAVAB
22.01.2018, 16:39

DİN-dən Milli Şuranın iddialarına CAVAB

Siyasi partiyaların seçki fəallığı nə vaxt başlayacaq...  
22.01.2018, 16:36

Siyasi partiyaların seçki fəallığı nə vaxt başlayacaq...  

Barama-dan Startuplar üçün uğurlu təqdimat və PR təlimi
22.01.2018, 16:35

Barama-dan Startuplar üçün uğurlu təqdimat və PR təlimi

“Ali təhsil ocaqları imtahanların təşkilini ictimaiyyət üçün açıq elan etməlidir”
22.01.2018, 16:29

“Ali təhsil ocaqları imtahanların təşkilini ictimaiyyət üçün açıq elan etməlidir”

Azad İqtisadi Zonaya daxil olan mallar gömrük rüsumundan azad ediləcək   
22.01.2018, 16:26

Azad İqtisadi Zonaya daxil olan mallar gömrük rüsumundan azad ediləcək  

Ucqar kəndin gənc müəllimi - Magistraturanı bitirib fransız dilini öyrədən müəllim - FOTOLAR
22.01.2018, 16:26

Ucqar kəndin gənc müəllimi - Magistraturanı bitirib fransız dilini öyrədən müəllim - FOTOLAR

AŞPA-nın yeni sədri kimdir? – DOSYE
22.01.2018, 16:22

AŞPA-nın yeni sədri kimdir? – DOSYE

Bakıda marşrut avtobusu minik maşını ilə toqquşdu
22.01.2018, 16:20

Bakıda marşrut avtobusu minik maşını ilə toqquşdu

Azərbaycanda bir ildə 53 min mənzil dövlət reyestrinə alınıb
22.01.2018, 15:58

Azərbaycanda bir ildə 53 min mənzil dövlət reyestrinə alınıb

Kərə yağına görə gömrük rüsumunun azalması monopolistlərin xeyrinə işləyir
22.01.2018, 15:55

Kərə yağına görə gömrük rüsumunun azalması monopolistlərin xeyrinə işləyir

Əbülfəs Qarayev Davosda mədəniyyət nazirlərinin konfransına qatılıb
22.01.2018, 15:47

Əbülfəs Qarayev Davosda mədəniyyət nazirlərinin konfransına qatılıb

AŞPA-ya yeni sədr seçildi
22.01.2018, 15:47

AŞPA-ya yeni sədr seçildi

Səməd Seyidov AŞPA-nın vitse-prezidenti oldu
22.01.2018, 15:46

Səməd Seyidov AŞPA-nın vitse-prezidenti oldu

Fəzail Ağamalı: “Zərdüşt Əlizadə allahsızlıq edir”
22.01.2018, 15:26

Fəzail Ağamalı: “Zərdüşt Əlizadə allahsızlıq edir”

“Sinema Güzeli” layihəsinin Azərbaycan seçimi başa çatdı – Qaliblərin adları
22.01.2018, 15:19

“Sinema Güzeli” layihəsinin Azərbaycan seçimi başa çatdı – Qaliblərin adları

Tanınmış alim vəfat etdi
22.01.2018, 15:12

Tanınmış alim vəfat etdi

Kremldən Afrin əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA
22.01.2018, 15:07

Kremldən Afrin əməliyyatı ilə bağlı AÇIQLAMA

ARXİV
SORĞU
Hansı şirkətlər sosial layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik edir?
BP Azərbaycan(41.8%)
SOCAR(13.9%)
Azersun Holding(11.6%)
Azercell(2.32%)
Bakcell(9.30%)
Nar mobile(2.32%)
Gilan Holdinq(4.65%)
Nurgun Group(2.32%)
Paşa Holding(2.32%)
Akkord(9.30%)