18 oktyabr 2017, Çərşənbə axşamı
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”
Aşıq Ədalətin çəkildiyi və saz çaldığı filmlər - “Çal, aşıq, komsomolun canı...”
20.09.2017, 23:26

Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi,  əməkdar incəsənət xadimi, Prezident təqaüdçüsü Ədalət Nəsibov ötən həftə 78 yaşında dünyasını dəyişdi.

El sənətkarı vəsiyyətinə uyğun olaraq, ata-baba yurdu Qazaxda dəfn olundu.

 

Qeyd edək ki, “Ruhani”, “Yanıq Kərəm”, “”Qaraçı”, “Naxçıvani”, “Ürfani”, “Divani” və s. kimi xeyli sayda saz havalarının möhtəşəm ifaçısı olan Aşıq Ədalət nəinki Azərbaycanda, eləcə də bütün türk dünyasında sevilir.

 

Aşıq Ədalət sağlığında bir çox ölkələrdə Azərbaycanı layiqincə təmsil edib. Amma təəssüf ki, bizim kinomatoqrafiya qeyri-adi ifası olan bu virtuoz  sənətkardan lazımınca bəhrələnə bilmədi. Amma Ədalətin sazı istər tarixi, istərsə də milli ruhumuzun əksi olan filmlərimizə əlavə rəng qatardı. Amma inanırıq ki, bundan sonra çəkiləcək və peşəkarlığına görə daha da seçiləcək filmlərdə ustad aşığın lent yazılarından istifadə ediləcək.

 

Amma bu o demək deyil ki, Aşıq Ədalət heç bir rejissorun yadına düşmədi. Aşıq Ədaləti elə böyük ekrandakı ilk addımlarından biri də kino ilə bağlıdır. Rejissor Tofiq Tağızadə 1970-ci ildə çəkdiyi “Yeddi oğul istərəm” filmində Gəray bərin Cəlalı öldürdüyü səhnəsində Aşıq Ədalətə və onun saz ifasına ayrıca yer verdi. Bu epizod sonradan filmin ən maraqlı kadrlarından birinə çevrildi. Hətta filmə baxan tamaşaçılar bihudə yerə olsa da, Aşıq Ədaləti qınayırmışlar. Ona “cavan bir oğlan güllələndiyi yerdə sən necə saz çala bildin?” sualı tez-tez verilirdi. Amma Gəray bəyin “çal, aşıq, çal! Komsomolun canı it canıymış” əmri ilə ifa edən Aşıq Ədalət kifayət qədər səmimi insan olduğundan onlara bütün filmin mətbəxini açıb-tökürmüş. Sən demə, filmin ssenarisinə uyğun olaraq, aşıq sazla ifa edir, bu zaman Gəray bəy sonuncu öldürücü gülləni ona çaxandan sonra aşıq çox pərt olur və sazını qayaya çırparaq sındırır. Aşıq Ədalətə obrazın məhz bu xüsusiyyəti zövq verdiyindən çəkilişə razı olmuşdu. Moskva isə aşığın sazı sındırması səhnəsini filmdən kəsmişdi....

 

Aşıq Ədalətin bu ifası həm onu, həm də “Yanıq Kərəm” saz havasını daha da sevdirdi. Bundan sonra bir neçə yarı bədii, yarı sənədli, bioqrafik filmlərə dəvət aldı.

Onların arasında təəssüf ki, ekranlarda demək olar ki, nümayiş etdirilməyən “Aşıq Ələsgər” filmi də var.  Film “Yeddi oğul istərəm”dən cəmi 2 il sonra-1972-ci ildə çəkilib. Böyük el sənətkarı, irfan aşığı Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 150 illiyinə həsr edilib. Film bütöv xarakterə malik, barışmaz, kökləri xalqa möhkəm bağlı, vətənini qızğın məhəbbətlə sevən, öz qoşmaları və telli sazı ilə onu tərənnüm edən el aşığı Ələsgərə ithafən lentə alınıb. Filmdə doğma təbiətdə aşıq Ələsgərin poeziyası bir-birini tamamlayır. Müəlliflər sənətkarın zəngin yaradıcılığına müraciət edirlər. Onlar burada eyni zamanda söz sənətindən, yaradıcılıq və sənətkarlıq məsələlərindən danışmış, folklor ədəbiyyatı tariximizi vərəqləyir, "Dədə Qorqud" dan başlayaraq, bugünki aşıq yaradıcılığına qədər olan dövrdən bəhs edirlər. Nə yaxşı ki, Aşıq Ələsgərə aid bütün saz ifalarını məhz Aşıq Ədalətə həvalə edirlər. Ədalətin ifası Aşıq Ələsgəri sanki yenidən canlandırır.

 

1992-ci ildə çəkilən daha bir bioqrafik “Prima” filmində Aşıq Ədalət kadrlarda yer alır. Bədii elementlərlə zəngin olan film məşhur rəqqasə Əminə Dilbaziyə həsr olunub. Tofiq İsmayılovun çəkdiyi filmdə Aşıq Ədalət “Ruhani” havası ifa edir. Artıq yaşlaşmış Əminə xanım da kadrlarda görünür və bu gözəl ifaya, gözəl aşıq havasına nəvəsi ilə birlikdə rəqs edir. Aşıq Ədalətin “Ruhani” ifası məhz bu filmdə zirvə nöqtəsinə çatır.

Aşıq Ədalətin sonuncu ekran işi isə ustad aşıq Aşıq Əli Quliyevə həsr olunan “Tanrı payım,  telli sazım” sənədli filmidir. Burada o kadrlarda görünmür, lakin kadrarxası bütün möhtəşəm ifalar ona məxsusdur.

 

Bu mövzudan danışarkən bir filmi mütləq qeyd etməliyik. Bu, 1971-ci ildə çəkilən “Ədalət” filmidir. Adından da göründüyü kimi ustad aşığın özünə ithaf olunub. O zaman hələ Ədalət Nəsibov cavan idi. “Yeddi oğul istərəm”dən cəmi bir il keçmişdi. Amma Nazim Abbasın çəkdiyi sənədli filmin əsas özəlliyi odur ki, burada təkcə Ədalət yox, onun timsalında bütün el və onun saflığı tərənnüm olunur. Filmin süjet xəttini aşığın həyat və yaradıcılığı təşkil etmir. Burada qəhrəman elin və təbiətin saflığıdır.

 

N.Nihad


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Azərbaycanda ailə dayanıqlığı: problemlər və qlobal çağırışlar
18.10.2017, 13:27

Azərbaycanda ailə dayanıqlığı: problemlər və qlobal çağırışlar

Ukraynanın daxili işlər naziri Saakaşviliyə qarşı təxribat hazırlaya bilər – MÜSAHİBƏ
18.10.2017, 13:25

Ukraynanın daxili işlər naziri Saakaşviliyə qarşı təxribat hazırlaya bilər – MÜSAHİBƏ

“Azərsu” 200-dən çox obyektin sökülməsini istəyir
18.10.2017, 13:23

“Azərsu” 200-dən çox obyektin sökülməsini istəyir

“Ermənistan imitasiya ilə məşğul olacaqsa, cəbhədə gərginlik, hərbi təzyiq artacaq”   
18.10.2017, 13:19

“Ermənistan imitasiya ilə məşğul olacaqsa, cəbhədə gərginlik, hərbi təzyiq artacaq”  

“Razılaşdırılmamış yürüşün keçirilməsinə imkan verilməyəcək” - Müsavata XƏBƏRDARLIQ
18.10.2017, 13:12

“Razılaşdırılmamış yürüşün keçirilməsinə imkan verilməyəcək” - Müsavata XƏBƏRDARLIQ

Azərbaycan Rusiya ilə danışıqlara başladı
18.10.2017, 13:03

Azərbaycan Rusiya ilə danışıqlara başladı

Türkmən və Türk Mən - Doğrudanmı gözləriniz kordur?..   
18.10.2017, 12:54

Türkmən və Türk Mən - Doğrudanmı gözləriniz kordur?..  

Dünya reytinqində Azərbaycanın ixtisaslaşmış universitetlərinin lideri
18.10.2017, 12:47

Dünya reytinqində Azərbaycanın ixtisaslaşmış universitetlərinin lideri

Azərbaycanda daha 390 nəfər dəhşətli virusa yoluxub   
18.10.2017, 12:47

Azərbaycanda daha 390 nəfər dəhşətli virusa yoluxub  

Sabah Bakıya yağış yağacaq – HAVA PROQNOZU
18.10.2017, 12:47

Sabah Bakıya yağış yağacaq – HAVA PROQNOZU

Meydan mitinqlərinin ilk aparıcısı: “Müstəqilliyə səs verməyənlər kreslolarından qorxurdular”  
18.10.2017, 12:40

Meydan mitinqlərinin ilk aparıcısı: “Müstəqilliyə səs verməyənlər kreslolarından qorxurdular”  

Madər Musayev Müstəqillik Aktına niyə imza atmayıb? - AÇIQLAMA
18.10.2017, 12:23

Madər Musayev Müstəqillik Aktına niyə imza atmayıb? - AÇIQLAMA

Qırğızıstan prezidenti Nazarbayev haqda dediklərindən peşman olub
18.10.2017, 12:14

Qırğızıstan prezidenti Nazarbayev haqda dediklərindən peşman olub

Arzu Əliyevanın filmi Londonda nümayiş etdirildi
18.10.2017, 12:11

Arzu Əliyevanın filmi Londonda nümayiş etdirildi

Nazir müavini: "Hotellərin nikah kağızı tələb etməsi qanunsuzdur”
18.10.2017, 12:05

Nazir müavini: "Hotellərin nikah kağızı tələb etməsi qanunsuzdur”

Dövlət büdcəsindən dotasiya almayan Sumqayıtın xərcləri hardan qarşılanır...   
18.10.2017, 12:02

Dövlət büdcəsindən dotasiya almayan Sumqayıtın xərcləri hardan qarşılanır...  

Radiotezliklərə MÜDAXİLƏ – hökumətə ÇAĞIRIŞ edildi
18.10.2017, 11:49

Radiotezliklərə MÜDAXİLƏ – hökumətə ÇAĞIRIŞ edildi

“SSRİ-nin əleyhinə səs verən “İstiqlalçı deputatlar” hələ ki öz haqlarını almayıblar” - Vahid Əhmədov   
18.10.2017, 11:46

“SSRİ-nin əleyhinə səs verən “İstiqlalçı deputatlar” hələ ki öz haqlarını almayıblar” - Vahid Əhmədov  

Bakıdakı məşhur restoran rus ailəsinin toyundan imtina etdi – Məhərrəmliyə görə
18.10.2017, 11:44

Bakıdakı məşhur restoran rus ailəsinin toyundan imtina etdi – Məhərrəmliyə görə

Qarabağ separatçılarının sponsoru öldü
18.10.2017, 11:38

Qarabağ separatçılarının sponsoru öldü

Gədəbəydə 38 yaşlı hamilə qadın sirkə turşusu içdi
18.10.2017, 11:31

Gədəbəydə 38 yaşlı hamilə qadın sirkə turşusu içdi

Kapital Bank beynəlxalq tədbirlərdə
18.10.2017, 11:23

Kapital Bank beynəlxalq tədbirlərdə

Medvedev Avropa Birliyinə görə Yerevana gedir
18.10.2017, 11:22

Medvedev Avropa Birliyinə görə Yerevana gedir

Prezident Polşanın xarici işlər nazirini qəbul edib
18.10.2017, 11:14

Prezident Polşanın xarici işlər nazirini qəbul edib

Oğluna adı qoyulan ŞƏHİDİN sonuncu zəngi: “Özünüzdən muğayat olun, gələ bilməyəcəm” - FOTO   
18.10.2017, 11:08

Oğluna adı qoyulan ŞƏHİDİN sonuncu zəngi: “Özünüzdən muğayat olun, gələ bilməyəcəm” - FOTO  

Pakistanda partlayış: 7 polis öldü
18.10.2017, 11:00

Pakistanda partlayış: 7 polis öldü

İlham Əliyev baş katibi qəbul etdi
18.10.2017, 10:51

İlham Əliyev baş katibi qəbul etdi

Ermənistan atəşkəsi 122 dəfə pozdu
18.10.2017, 09:54

Ermənistan atəşkəsi 122 dəfə pozdu

Qiyas İbrahimovla atasının məhkəməsi keçiriləcək   
18.10.2017, 09:51

Qiyas İbrahimovla atasının məhkəməsi keçiriləcək  

Balakəndə atalığın zorladığı 12 yaşlı qız hələ də sığınacaqdadır
18.10.2017, 09:48

Balakəndə atalığın zorladığı 12 yaşlı qız hələ də sığınacaqdadır

Türkiyəli deputat Azərbaycanı təbrik etdi
18.10.2017, 09:47

Türkiyəli deputat Azərbaycanı təbrik etdi

Saakaşvilinin tərəfdarları deputatı döyüb, üzünə tüpürdülər - VİDEO 
18.10.2017, 09:40

Saakaşvilinin tərəfdarları deputatı döyüb, üzünə tüpürdülər - VİDEO 

Ermənistan əhalisinin sayı 2.5 milyon nəfərə qədər azala bilər
18.10.2017, 09:26

Ermənistan əhalisinin sayı 2.5 milyon nəfərə qədər azala bilər

Müstəqillik Aktına şahidlik etmiş məşhur fotoqraf: “Uşaq kimi bayrağın dalınca qaçırdım” - MÜSAHİBƏ
18.10.2017, 09:22

Müstəqillik Aktına şahidlik etmiş məşhur fotoqraf: “Uşaq kimi bayrağın dalınca qaçırdım” - MÜSAHİBƏ

Bank olmayan kredit təşkilatları – onun özəllikləri nədir?
18.10.2017, 09:11

Bank olmayan kredit təşkilatları – onun özəllikləri nədir?

ARXİV
SORĞU
Hansı kommunal xidmətin işindən razısınız?
“Azəriqaz”(5.19%)
“Azərişıq”(29.2%)
“Azərsu”(9.74%)
“Azəristiliktəchizat”(3.24%)
Heç biri(52.5%)