16 fevral 2019, Şənbə
Ana Səhifə - MƏDƏNİYYƏT - Lahıc sənətkarları giley-güzar etdilər - REPORTAJ - FOTOLAR  
Lahıc sənətkarları giley-güzar etdilər - REPORTAJ - FOTOLAR   +
29.01.2019, 14:20

Yolumuz Böyük Qafqazın ətəyində, Girdiman çayının sahilində yerləşən, Babadağ və Niyaldağ silsilələri ilə əhatə olunmuş Lahıca idi.  1500 illik tarixi özündə əks etdirən bu qəsəbə, təbiiliyini qoruyub saxlayıb.  Çay daşından olan yolları, göz oxşayan tarixi evləri, gözəl mənzərəsi və mehriban insanları Lahıcı başqa yerlərdən fərqləndirir.


Tarixə səhnə olan  Lahıc 1980-ci ildən muzey-qoruğa çevrilib. Bu qəsəbəni fərqləndirən digər cəhət özünəməxsus dilinin olmasıdır.

Modern.az-ın əməkdaşı Lahıcda qısa müddətə olmağı fürsət bilib bu tarix qoruğundan reportaj hazırlamağı qərara alıb. Bakıda qar, buz görməsək də Lahıcın küçələri buz bağlamışdı. Yayda qoruq ərazisində turistlərin çoxluğu müşahidə olunsa da, qışda bura səyahət edənlərin sayında ciddi azalma olur.


Misgərlik

Lahıc qəsəbəsi həm də misgərləriyin vətənidir desək, yanılmarıq. XIX əsrin ortalarında Lahıcda 200-dən artıq sənətkar emalatxanası fəaliyyət göstərib, 127 növ peşə sahəsi mövcud olub. Hal- hazırda davam etdirilən misgərlik, dabbaqlıq, çəkməçilik, papaqçılıq, sərraclıq, dəmirçilik, həkkaklıq, qalayçılıq, dulusçuluq, dərzilik, zərgərlik, xalçaçılıq, toxuculuq və s. peşələr  bunlardan yalnız bir neçəsidir


Misgər İlqar İsmayılovun əl işlərindən ibarət mağazasında sərgilənən əşyalar göz oxşayırdı.

 

 

12 yaşından bu sənətdə olduğunu vurğulayan sənətkar, misdən qazanlar, qablar və bəzək əşyaları hazırladığını deyir:

“Bizdən alveri əsasən bilən adamlar edir. Misdən olan qazanlar, su qabları sağlamlıq üçün çox önəmldidir. Həmin qazanda bişən yeməklər insana xeyirdir. Həkimlər gəlib bizə sifariş verirlər.

Burada yaşı 170-180 il olan qablar var. Misdən hazırlanan məhsullar elədir ki, əsrlər boyu qalsa da, xarab olmur. Hər qiymətə əl işlərimiz var. Hazırda ən bahalı işimiz 700 manata olan qabdır”.

 

İ.İsmayılov deyir ki, Lahıca yay aylarında gələnlər da çox olur:

“Ən çox müştərilərimiz yay aylarında olur. Həmin vaxt burda adam əlindən yer olmur. Yayda müştərilərimizin arasında daha çox xariciləri görərsiniz. Yerli müştərilər də maraq göstərir, amma xaricilərlə müqayisə edəndə azdır. Burda olan bəzi əl işlərini bizdən istəsələr də, qədimi olduğu üçün satmamışıq. Lahıcda hazırlanan bir çox əl işi Rusiyada Ermitaj muzeyində saxlanılır. Misgərliyin paytaxtı Lahıcdı. Digər bölgələrdə olan ustaların çoxu Lahıcdan getmədirlər. Bizdə mis qablardan çox istifadə olunur. Ona görə də uzunömürlü olurlar”.

 

Gənclərin bu sahəyə maraq göstərməməsindən gileylənən misgər deyir ki, misgərlik 1-2 ildə öyrəniləsi sənət deyil:

“Bu sahədə professional olmaq istəyirsənsə, illərlə əziyyət çəkməlisən. İndi gəncləri də qınamaq olmur, bəziləri universitetə qəbul olunur, digərləri ailəsini dolandırmaq üçün başqa sahələrə maraq göstərir. Başqa sənəti 1-2 ildə öyrənmək olur, amma bu sənəti öyrənmək üçün 5-6 il lazımdır. Hazırda bizlər sənəti yaşadırıq. Biz həm bu sahəni yaşadırıq, həm də pulumuzu qazanırıq. Ölkə başçısının sərəncamı ilə biz vergi də vermirik, əziyyət çəkirik və qarşılığını da görürük”.

 

Sənətkarla sağollaşıb, küçəboyu gedirik və başqa bir misgər - Rza Əliyevlə qarşılaşırıq. Bizi emalatxanasına dəvət edən misgər, bu sənətin ona ata-babalarından miras qaldığını deyir:

 

“Biz 10 uşağıq – 6 qardaş, 4 bacı. 6 qardaşın hamısı bu sənətdə işləyir. Demək olar ki, 7-ci  nəsilik ki, bu sənəti ötürə-ötürə gətirib çıxarmışıq indiyə. Misgərlik çox yaxşı sənətdir, amma hazırda maraq azalıb. Ustaların sayı getdikcə azalır. Çox istərdik ki, peşə məktəbləri olsun, uşaqlar öyrənsin. Heyifdi bu sənət, bizdən sonrakı nəsillərə çatdırılmalıdır. Qəsəbənin uşaqlarının çoxu ali təhsil dalınca çıxıb gedir. Bu sevindirici haldır. Elə uşaqlar var ki, onlar əsgərliyə gedib-gələndən sonra bu sahəyə maraq göstərir, onun üçün bir az dəstək vermək lazımdır. Material bahadı, öyrənmək üçün çox vaxtını sərf etməlisən. Nəzərə almaq lazımdır ki, həmin gənc bu müddət ərzində ailəsinə baxmalıdır”.

 

R.Əliyev deyir ki, getdikcə Lahıcda dəmirçilik sənəti yoxa çıxır:

“90-cı illərdə Lahıcda 15 dəmirçi var idi, indi isə demək olar yoxdu. Nalbənd, mıxkəsən var, ancaq dəmirçilik getdikcə yoxa çıxır. İnsanlar gəlir bizdən bıçaq istəyir, hər yer dəmirdi də. Onu döymək, suya salmaq, üzərində işləmək lazımdır. Mənim  bir babam dəmirçi olub, bir babam da misgər. Mən xəncər düzəldim, bıçaq düzəldim, hansını edim? Adam bir sənətə yaxşı yiyələnməlidir. Peşə məktəbi olsa, biz onlara həm dəmirçiliyi, həm də misgərliyi öyrədərik. Mən arada bıçaq da düzəldirəm, elə bıçaq olur qiyməti 200, 500 manat olur. Çəkdiyim əziyyətin qarşılığını görürəm. Amma mən bunların hamısını etməyə vaxt çatdıra bilmirəm. Düzəltdiyim məhsullardan qiyməti 2500, 3000 manata və daha baha olanları var. Elə məhsullar var ki, 2, 3 hətta 5 ay üzərində işləyirəm. Qışda bura gələnlərin sayı az olsa da, yayda adam əlindən tərpənmək olmur. Əl işindən başı çıxanlar bizim sənətə yüksək qiymət verir”.

Misgərin yanından ayrılıb qəsəbəni gəzməyə davam edirik. Evinin qarşısında özlərinin toxuduğu əl işləri və dağlardan topladıqları şəfalı otlarıın satışı ilə məşğul olan  Gülsüm Dəmirova, satdığı otların bütün xəstəliklərə dərman olduğunu deyir.

 

“50 ildir ticarətlə məşğulam. Öz ailə üzvlərimizin hazırladığı əl işlərini burada satıram. 70 yaşım var, burada doğulmuşam, elə 70 ildir də burada yaşamışam. Gedib dağlardan şəfalı otlar yığıb satırıq. Satdığım bu otlardan istifadə edənlər sağlam olur. İndi müştərimiz az olur, amma yayda həm turistlər, həm də yerli əhali çox olur. Gəlib bu şəfalı otlardan, əl işlərindən alırlar”.

 

Lahıc kitabxanası

Məşhur kəlamda deyildiyi kimi: Kitabsız yaşamaq; kor, kar, dilsiz yaşamaqdır.


Bu tarixi qəsəbənin zəngin kitabxanası da diqqətimiz çəkir.  Suallarımızı cavablandıran kitabxanaçı Şəlalə Əliyeva Lahıc əhalisinin kitaba çox maraq göstərdiyini deyir:


“Əvvəl məktəbdə müəllim işləmişəm, 2 ildir ki, kitabxanada çalışıram. Bu işi çox sevirəm. Lahıc əhalisi oxumağa meyllidir. Şagirdlər də, təqaüdçülər də tez-tez gəlib kitab götürürlər. Uşaqlar daha çox uşaq ədəbiyyatına, uşaq ensiklopediyalarına, böyüklər isə daha çox dedektiv janrında kitab oxuyur. Kitabxanamızda 16 mindən çox kitab var. Onlar bir neçə dildədir. Yeni kitablara ehtiyacımız var, uşaqlar demək olar ki, bütün uşaq ədəbiyyatını oxuyublar, yenilərini istəyirlər. Yerli əhali ilə yanaşı, turistlər də kitabxanaya çox maraq göstərir, gəlib burada kitab oxuyurlar. Lahıcda kitabxananın tarixi 100 ildən artıqdır, amma bu bina 1943-cü ildən kitabxana olaraq fəaliyyət göstərir”.

Lahıcın girişində suvenir satan Gülmirə İsgəndərova alverin zəiflədiyini bildirir:

“Həm Lahıcda hazırlanan əl işlərini, həm də kənardan gətirdiyimiz əl işlərini satırıq. Əvvəllər müştəri çox olurdu, indi isə azalıb. Səbirsizliklə yayın gəlməsini gözləyirik, onda bəlkə alver artar”.


Lahıcda gəzməli-görməli yerlər, yazmalı şeylər çoxdur...Vaxt məhdudiyyəti üzündən bu dəfə yazıya burda nöqtə qoyuruq. Gerisi növbəti səfərə qalsın...

 

 

Qafar Ağayev

Nəzrin Rüstəmova

Bakı-Lahıc-Bakı


Qafar Ağayev
Xəbərin müəllifi
xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Gimnastımız Dünya Kubokunun finalına çıxdı
16.02.2019, 12:48

Gimnastımız Dünya Kubokunun finalına çıx

ATƏT-in baş katibi: "Rusiya Cənubi Qafqazda münaqişələrin həllində mühüm rol oynayır"
16.02.2019, 12:35

ATƏT-in baş katibi: "Rusiya Cənubi Qafqazda münaqişələrin həllində mühüm rol oynayır"

İsmayıllıda 16 min 500 manatlıq oğurluq edənlər tutuldu
16.02.2019, 12:15

İsmayıllıda 16 min 500 manatlıq oğurluq edənlər tutuldu

Vida günü deyə bilmədiklərim...
16.02.2019, 12:00

Vida günü deyə bilmədiklərim...

Baş redaktora ağır itki üz verdi
16.02.2019, 11:41

Baş redaktora ağır itki üz verdi

Azərbaycana xeyli qızıl gətirilməsinin qarşısı alındı
16.02.2019, 11:28

Azərbaycana xeyli qızıl gətirilməsinin qarşısı alındı

İsmayıllıda marşrut avtobusu 25 yaşlı qızı vurub öldürdü
16.02.2019, 11:12

İsmayıllıda marşrut avtobusu 25 yaşlı qızı vurub öldürdü

Axtarışda olan 29 nəfər saxlanıldı
16.02.2019, 11:10

Axtarışda olan 29 nəfər saxlanıldı

Çeçenistanın naziri Əli Həsənovun açıqlamasına cavab verdi
16.02.2019, 10:44

Çeçenistanın naziri Əli Həsənovun açıqlamasına cavab verdi

Bizimkilər - Ceyhun Əli: “Mənə “Səndə bu alınmayacaq” söyləyənlər də olmuşdu” - FOTOLAR
16.02.2019, 10:25

Bizimkilər - Ceyhun Əli: “Mənə “Səndə bu alınmayacaq” söyləyənlər də olmuşdu” - FOTOLAR

Baytarlıq Xidməti xəstəliklərə görə toplandı
16.02.2019, 10:21

Baytarlıq Xidməti xəstəliklərə görə toplandı

Qərbi Kaspi Universiteti Türkiyənin daha bir universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır
16.02.2019, 10:19

Qərbi Kaspi Universiteti Türkiyənin daha bir universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır

Cəbhədə erməni təxribatı - kəndlərimi atəşə tutuldu
16.02.2019, 09:55

Cəbhədə erməni təxribatı - kəndlərimi atəşə tutuldu

Azərbaycan çaylarında son durum...
16.02.2019, 09:25

Azərbaycan çaylarında son durum...

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi
16.02.2019, 09:14

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO
16.02.2019, 00:54

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı
16.02.2019, 00:36

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü
16.02.2019, 00:16

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü
15.02.2019, 23:57

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü

Azərbaycan nefti bahalaşıb
15.02.2019, 23:46

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakıda gənc qız itkin düşdü
15.02.2019, 23:31

Bakıda gənc qız itkin düşdü

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR
15.02.2019, 23:20

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab    
15.02.2019, 23:04

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab  

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu
15.02.2019, 22:50

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi
15.02.2019, 22:37

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO
15.02.2019, 22:20

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü
15.02.2019, 22:06

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü

Özünü asan qızı polislər xilas etdi
15.02.2019, 21:49

Özünü asan qızı polislər xilas etdi

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi
15.02.2019, 21:36

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı
15.02.2019, 21:23

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir
15.02.2019, 21:11

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR
15.02.2019, 20:57

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı
15.02.2019, 20:43

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı

Almaniya müdafiə xərclərini artırır
15.02.2019, 20:29

Almaniya müdafiə xərclərini artırır

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR
15.02.2019, 20:16

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar
15.02.2019, 20:01

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək
15.02.2019, 19:58

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq
15.02.2019, 19:49

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb
15.02.2019, 19:38

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib
15.02.2019, 19:27

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları
15.02.2019, 19:16

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək
15.02.2019, 19:09

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb
15.02.2019, 19:01

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu
15.02.2019, 18:50

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb
15.02.2019, 18:39

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi
15.02.2019, 18:24

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi

Sendviç oğurlayan deputat mandatından imtina etdi
15.02.2019, 18:17

Sendviç oğurlayan deputat mandatından imtina etdi

Məmmədyarov və Mnatsakanyan Münhendə görüşə bilər
15.02.2019, 18:06

Məmmədyarov və Mnatsakanyan Münhendə görüşə bilər

Rüstəm Xəlilov seçicilərlə görüşləri davam etdirir - FOTOLAR
15.02.2019, 17:52

Rüstəm Xəlilov seçicilərlə görüşləri davam etdirir - FOTOLAR

İstirahət günlərinin hava PROQNOZU
15.02.2019, 17:51

İstirahət günlərinin hava PROQNOZU

ARXİV