Azərbaycanın korrupsiya göstəricisinə görə dünyadakı yeri açıqlandı - ÖLKƏLƏRİN SİYAHISI

Ölkə

5 Dekabr 2012, 10:41

Transparency International təşkilatının Azərbaycan milli bölməsi 2012-ci il Korrupsiya Qavrama İndeksini təqdim edib. Qurumdan Modern.az-a bildirlib ki, bu il indeksdə Azərbaycan 27 balla, 176 ölkə arasında 139-cu sırada yer alıb. Bu ildən etibarən İndeks yeni qaydada hazırlanır. Əgər əvvəlki illərdə xallar 10 bal (çox yaxşı), 0 bal (çox korrupsiyalaşmış) nisbətində müəyyənləşdirilirdisə, bu ildən 100 bal (çox yaxşı), 0 bal (çox korrupsiyalaşmış) nisbətində müəyyən edilir.

Ötən il Azərbaycan 2.4 balla, 183 ölkə arasında 143-cü sırada göstərilmişdi. Metodologiyada dəyişikliklər edildiyindən bu il açıqlanan İndeksi, ötən illərin hesabatı ilə müqayisə etmək mümkün deyil.

Əvvəlki illərdə indeks hazırlanarkən ölkənin mövqeyini müəyyənləşdirmək üçün onun bir sıra digər hesabatlarda tutduğu mövqe (sıralama) nəzərə alınırdısa, bu ildən etibarən ölkənin digər hesabatlarda topladığı ballar nəzərə alınır. Bu isə o deməkdir ki, bundan sonra ölkənin digər hesabatlarda aldığı qiymətlər bu indeksdə verilən qiymətə birbaşa təsir göstərəcək və ölkələrin nəticələri digər ölklərin göstəricilərindən asılı olmayacaq.

Digər fərq isə hesabat hazırlanan zaman istinad edilən mənbələr ilə bağlıdır. Belə ki, əgər əvvəlki illərdə ölkə ilə bağlı son iki il ərzində hazırlanan hesabatlar nəzərə alınırdısa, bu ildən etibarən iki ildən gec olmayan müddət ərzində ölkə haqqında dərc olunan ən son hesabatın göstəriciləri əsas götürülür.
2012-ci il Korrupsiya Qavrama İndeksininin hazırlanmasında ümumilikdə 13 fərqli hesabatın göstəriciləri nəzərə alınıb. Azərbaycanla bağlı isə 6 mənbənin məlumatlarından istifadə olunub.

KQİ Transparency International təşkilatının 1995-ci ildən etibarən dərc etdiyi ən başlıca hesabatlardan biridir və ötən dövr ərzində qarşıya çıxan bir çox yeniliklər və dəyişikliklər, hesabatın hazırlanmasında yeni metodologiyanın tətbiqini zəruri edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, KQİ dövlət sektorunda mövcud olan korrupsiya haqqında təsəvvürlərə əsasən hazırlanır və bu indeks heç bir halda ölkədə korrupsiyanın tam səviyyəsini müəyyən etmir.

Qurum bildirib ki, Azərbaycanda cari il ərzində korrupsiyaya qarşı mübarizə istiqamətində bir sıra mühüm addımlar atılıb, xüsusən antikorrupsiya qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi və mövcud beynəlxalq konvensiyaların müddəalarına uyğunlaşdırılması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilib.
Açıq Hökumətin təşviqinə və Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012–2015–ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin təsis edilməsi də müsbət qiymətləndirilməli məqamlar sırasındadır. Dövlət orqanlarının elektron xidmətlər göstərməsinin təşkili sahəsində bəzi tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı və Nazirlər Kabinetinin "Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən konkret sahələr üzrə elektron xidmətlər göstərilməsi Qaydaları"nın və "Elektron xidmət növlərinin Siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında" qərarı da mütərəqqi addımlardan biridir.

“Amma qəbul edilməlidir ki, ötən dövr ərzində elektron xidmətin göstərilməsi ilə bağlı ictimaiyyətin gözləntiləri özünü tam mənada doğrultmayıb.

Korrupsiyaya qarşı mübarizə davamlı olmalı və kampaniya şəklində aparılmamalıdır. Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsinin son vaxtlar korrupsioner məmurlarla bağlı apardığı siyasət, korrupsionerlərin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmaları təqdirəlayiqdir, amma haqqlarında cinayət işi açılan məmurların əksəriyyəti kiçik və orta çinli məmurlardır ki, bu da mübarizənin effektiv nəticələr verməsinə mane olur, prosesin ümumi inkişafına kölgə salır. Lakin korrupsiyaya qarşı mübarizə yalnız onun nəticələrinə qarşı aparılmamalı, korrupsiyanı yaradan şəraiti aradan qaldırmalıdır”-deyə Transparency International təşkilatının Azərbaycan milli bölməsindən bildirilib.

Korrupsiya Qavrama İndeksi (KQİ) nədir?
Transparency International təşkilatının tərtib etdiyi Korrupsiya Qavrama İndeksi (KQİ), dövlət sektorunda mövcud olan korrupsiya haqqında təsəvvürlərin dərəcəsindən asılı olaraq, dövlətlərin sıralanmasını müəyyən edir. İndeks hazırlanarkən, bir sıra nüfuzlu beynəlxalq institutların korrupsiya ilə bağlı apardığı sorğulara, qiymətləndirmələrə istinad olunur. KQİ inzibati və siyasi korrupsiyanın qavrayışının qiymətləndirməsidir, bu bütövlükdə dövlətin və ya cəmiyyətin korrupsiyaya uğraması kimi qiymətləndirilməməlidir.
Bu ildən indeks yeni qaydada hazırlanır. Əvvəlki illərdə xallar 10 bal (çox yaxşı), 0 bal (çox korrupsiyalaşmış) nisbətində müəyyənləşdirilirdisə, bu ildən 100 bal (çox yaxşı), 0 bal (çox korrupsiyalaşmış) nisbəti əsas götürülüb.

KQİ 2012-də Azərbaycanın topladığı bal nə qədərdir?

Bu il indeksdə Azərbaycan 27 balla, 176 ölkə arasında 139-cu sırada yer alıb. Ötən il Azərbaycan 2.4 balla, 183 ölkə arasında 143-cü sırada göstərilmişdi. Verilən xallardan da, göründüyü kimi, bu ildən etibarən İndeks yeni qaydada hazırlanır, məhz bu səbəbdən, bu il açıqlanan İndeksi ötən illərin nəticəsi ilə müqayisə etmək mümkün deyil.

Region ölkələrinin KQİ-də göstəriciləri necədir?

Regionda ən yaxşı göstərici Gürcüstana məxsusudur. 52 balla qiymətləndirilən Gürcüstan ümumi sıralamada 51-cı sıradadır. Ötən illərlə müqayisədə ən çox irəliləyişin qeydə alındığı ölkələrdən biri isə Moldovadır. Bu ölkə, 36 xalla 94-cü sırada yer alıb. Ermənistan isə 34 balla 105-ci yerdədir. Belarus 31 balla, 123-cü, Rusiya ilə Qazaxıstan isə 28 xalla, 133-cü mövqedədirlər. Digər ölkələrin göstəriciləri isə aşağıdakı kimidir.

Transparency International
Korrupsiya Qavrama İndeksi (KQİ) 2012
1	Danimarka	90
1	Finlandiya	90
1	Yeni Zelandiya	90
4	İsveç	88
5	Sinqapur	87
6	İsveçrə	86
7	Avstraliya	85
7	Norveç	85
9	Kanada	84
9	Niderland	84
11	Islandiya	82
12	Luksemburq	80
13	Almaniya	79
14	Honq Konq	77
15	Barbados	76
16	Belçika	75
17	Yaponiya	74
17	Birləşmiş Krallıq	74
19	ABŞ	73
20	Çili	72
20	Uruqvay	72
22	Baham adaları	71
22	Fransa	71
22	Santa Lucia	71
25	Avstriya	69
25	Irlandiya	69
27	Qətər	68
27	Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri	68
29	Kipr	66
30	Botsvana	65
30	İspaniya	65
32	Estoniya	64
33	Butan	63
33	Portuqaliya	63
33	Puerto Riko	63
36	Sant Vinsent və Qrenadin adaları	62
37	Sloveniya	61
37	Tayvan	61
39	Kapo Verde	60
39	Israil	60
41	Dominika	58
41	Polşa	58
43	Malta	57
43	Mavritaniya	57
45	Korea Respublikası	56
46	Bruney	55
46	Macarıstan	55
48	Kosta Rika	54
48	Litva	54
50	Ruanda	53
51	Gürcüstan	52
51	Seyşel adaları	52
53	Bəhreyn	51
54	Çex Respublikası	49
54	Latviya	49
54	Malayziya	49
54	Türkiyə	49
58	Kuba	48
58	İordaniya	48
58	Namibiya	48
61	Oman	47
62	Xorvatiya	46
62	Slovakiya	46
64	Qana	45
64	Lesoto	45
66	Kuveyt	44
66	Rumıniya	44
66	Səudiyyə Ərəbistanı	44
69	Braziliya	43
69	Makedoniya	43
69	CAR	43
72	Bosniya and Herseqovina	42
72	Italiya	42
72	Sao Tome and Principe	42
75	Bolqariya	41
75	Liberiya	41
75	Monteneqro	41
75	Tunis	41
79	Şri Lanka	40
80	Çın	39
80	Serbiya	39
80	Trinidad Tobago	39
83	Burkina Faso	38
83	Salvador	38
83	Yamayka	38
83	Panama	38
83	Peru	38
88	Malavi	37
88	Mərakeş	37
88	Surinam	37
88	Svazilend	37
88	Tayland	37
88	Zambiya	37
94	Benin	36
94	Kolumbiya	36
94	Cibuti	36
94	Yunanıstan	36
94	Hindistan	36
94	Maldova	36
94	Monqolustan	36
94	Seneqal	36
102	Argentina	35
102	Qabon	35
102	Tanzaniya	35
105	Əlcəzair	34
105	Ermənistan	34
105	Boliviya	34
105	Qambiya	34
105	Kosova	34
105	Mali	34
105	Meksika	34
105	Filippin	34
113	Albaniya	33
113	Efiopiya	33
113	Gvatemala	33
113	Niger	33
113	Timor-Leste	33
118	Dominikan Respublikası	32
118	Ekvador	32
118	Misir	32
118	Indoneziya	32
118	Madaqaskar	32
123	Belarusiya	31
123	Mavritaniya	31
123	Mozambik	31
123	Sierre Leone	31
123	Vyetnam	31
128	Livan	30
128	Toqo	30
130	Kotdivuar	29
130	Nikaraqua	29
130	Uqanda	29
133	Komoros	28
133	Gayana	28
133	Honduras	28
133	Iran	28
133	Qazaxıstan	28
133	Rusiya	28
139	Azərbaycan	27
139	Keniya	27
139	Nepal	27
139	Nigeriya	27
139	Pakistan	27
144	Banqladeş	26
144	Kamerun	26
144	Mərkəzi Afrika Respublikası	26
144	Konqo Respublikası	26
144	Suriya	26
144	Ukrayna	26
150	Eritreya	25
150	Gvineya-Bissau	25
150	Papua yeni Qvineya	25
150	Paraqvay	25
154	Qvineya	24
154	Qırğızıstan	24
156	Yəmən	23
157	Anqola	22
157	Kamboca	22
157	Tacikistan	22
160	Konqo Demokratik Respublikası	21
160	Laos	21
160	Liviya	21
163	Eqvatorial Qvineya	20
163	Zimbabve	20
165	Burundi	19
165	Çad	19
165	Haiti	19
165	Venesuela	19
169	Iraq	18
170	Türkmənistan	17
170	Özbəkistan	17
172	Myanma	15
173	Sudan	13
174	Əfqanıstan	8
174	Şimali Korea	8
174	Somali	8