Arxiv
9 Avqust 2022, 11:56 | ƏDƏBİYYAT
Erməni əsl Azərbaycan vətəndaşı ola bilərmi?
Erməni əsl Azərbaycan vətəndaşı ola bilərmi?

Mahir Qabiloğlu


Son vaxtlar artıq ermənilərin səsi çıxmağa, daha doğrusu səsi batmağa  başlayıb. Tülkülər “Həccə” getmək arzusunda bulunduqlarını dilə gətirirlər. Ki, etibara girib, güclənib, böyük himayədar tapan kimi yenidən hücuma keçsinlər.


Humanist olum? Qonşuyuq? Osmanlı imperiyasının “milləti-sadıka”sı olublar? Onları xarici qüvvələr yoldan çıxarıblar? Danışırsınız da... Sizlərdən bəzilərinizin bu cür fikirlərinizə hörmətlə yanaşıram. Çoxluq olsanız “palaza da bürünəcəyəm”. Amma bu məqamda 2013-cü ildə yazdığım, azərbaycanlı-erməni eşqindən bəhs edən “Ərmən – Şuşanikin sevgisi” adlı hekayəm yadıma düşür:
 

“Günlərin bir günü bir erməni deyir ki, bəs mən müsəlman olmaq istəyirəm. Gəlir məscidə mollaya yaxınlaşır. Molla bütün ayinləri ona başa salır. Erməni də ədəb-ərkanla bütün bunlara əməl edir. Mollanın bütün tapşırıqlarını yerinə yetirir. Dəllək gətizdirib bəh-bəhlə özünü sünnət də elətdirir. Vaxt çatır sonuncu ayinə. Molla məscidin həyətində qəbir qazdırır. Tabutu da yanında. Kəfənəbənzər ağ libası geyindirir erməniyə. Uzandırır tabuta və soruşur: “Ay Vazgen, müsəlman adın nə olsun?”. O da cavab verir ki, “Mamed”. Beləliklə dörd nəfər adam tabutu Vazgen qarışıq üç dəfə qəbirə salıb çıxarırlar. Hər dəfə də salıb çıxaranda molla deyir: “Vazgen getdi, Mamed gəldi. Vazgen getdi, Mamed gəldi. Vazgen getdi, Mamed gəldi”. Sonra da Vazgeni tabutdan çıxarıb deyir: “Vazgen, sən bu gündən artıq Mamedsən – müsəlmansan. Get dinimiz nə tələb edir, ona da əməl et”. Mamed də beləcə ömür sürməyə başlayır.
 

Günlərin bir günü onun könlünə kabab düşür. Ermənilər də kababı donuz ətindən çəkirlər. İslam dini də donuz ətini haram buyurub. Mamed də bunu bilirmiş. Ona görə də üzü qibləyə bir toğlu kəsir. Kabab çəkib yeyir. Amma ləzzət eləmir. On gündən sonra bir də kabab çəkir. Amma donuz ətinin ləzzətini ala bilmir. Nəfsini də basa bilmir. Qırıla-qırıla qalır ki, nə etsin. Axırda “tapdım” deyib başlayır həyətdə qəbirə bənzər çala qazmağa. “Çoşka”nı bir yeşiyə qoyur və üç dəfə qəbirə salıb çıxarır. Hər dəfə də təkrar edir: “Donuz getdi, qoyun gəldi. Donuz getdi, qoyun gəldi. Donuz getdi, qoyun gəldi”. Sonra da donuzu öldürüb, ətindən kabab çəkib yeyir.
Oğul, bu rəvayəti unutma. İstər adını dəyişsin, istər familiyasını, istərsə də dinini – erməni elə ermənidir. İndi necə istəyirsən elə də et. Qərar sənindir”.
 

Hekayəni bütöv danışmaq fikrim yoxdur. İstəsəniz bu linkdən oxuyun. Nəticəni açıqlayacağam.

Şuşalı Əhməd atasının bu öyüd-nəsihətinə  qulaq asmayıb hadrutlu Şuşaniklə evlənir. İki oğlanları olur. Şuşanikin – daha doğrusu “zaqs”dan sonra adını dəyişən, müsəlman dinini qəbul edən, hətta hicaba girən Süsən Məmmədovanın təkidiylə adlarını Ərmən və Ərsən qoyurlar. Rusiyaya gedəndə, sərhəd xidmətinin erməni əməkdaşı uşaqlara “Armen, Arsen” deyə müraciət edəndə Əhməd etiraz edir: “Armen, Arsen yox. Rusca Эрмен, Эрсен”. Erməni də nə cavab versə yaxşıdır? “Əşşi, nə fərqi var? Azərbaycanca Ərmən, Ərsən, Türkcə Ermen, Ersen, ermənicə, rusca Armen, Arsen”. Əhməd onda başa düşür ki, Şuşanik uşaqlarına öz atası Armenin və qardaşı Arsenin adlarını qoyubmuş.


Hekayə isə belə qurtarır: “Sərhədçi pasportuma möhür qoyur. Şuşaniklə mənim izdivacıma atamın qoyduğu “öyüd-nəsihət möhürü” yadıma düşür. Təkcə yadıma düşmür. Axır ki, anlayıram. Amma gecdir. Atamın sözlərini yaddan çıxarmaq üçün ürəyimdə balaca bir qəbir qazıram.  Öz-özümə üç dəfə təkrar edirəm: Şuşanik getdi, Süsən gəldi. Şuşanik getdi, Süsən gəldi. Şuşanik getdi, Süsən gəldi”.


İndi siz də humanizm göstərəndən sonra, gələcəkdə  küçədə qabağınıza Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edən bir erməni çıxsa, ya qonşu olsanız, heç nə deməyin. Sadəcə ürəyinizdə bir qəbir qazın və üç dəfə təkrar edin: “Vazgen getdi, Mamed gəldi. Vazgen getdi, Mamed gəldi. Vazgen getdi, Mamed gəldi”.

modern.az modern.az modern.az
İran od tutub yanır - Xalq üsyanı genişlənir
Qurban Qurbanovun aylıq maaşı MƏLUM OLDU  15:14, Bu gün BMU-nun tələbəsi Prezident təqaüdünə layiq görüldü 15:10, Bu gün Masallı xəstəxanasının direktoruna yeni vəzifə verildi 15:06, Bu gün İçərişəhərin Qala divarları vandalizm izlərindən təmizlənib 15:03, Bu gün Azərbaycan-İran sərhədində əməliyyat - FOTO 15:00, Bu gün Kolleclərin boş qalan yerlərinə qəbul nəticələri AÇIQLANDI 14:56, Bu gün Prezident təqaüdünə layiq görülənlərdən ikisi bacıdır 14:52, Bu gün Kürdəmirdə DƏHŞƏT - Ər arvadına 20 bıçaq vurdu 14:48, Bu gün 90 mindən çox uşaq məktəbəhazırlıq qruplarına cəlb olunub 14:44, Bu gün Ekspert nazirlə RAZILAŞMADI - "Qəbuldakı yüksək nəticə özəl sektorun hesabınadır" 14:40, Bu gün Əliyar Əliyevin şəhadət günü - Məzarı ziyarət olundu 14:36, Bu gün Elnur Məmmədli təltif edildi - SƏRƏNCAM 14:28, Bu gün Bakıda kibertəhlükəsizlik mövzusunda sammit keçirilib - FOTOLAR 14:24, Bu gün Böyük inkişafa aparan yolun başlanğıc tarixi 14:20, Bu gün Ömər Faiq Nemanzadənin yubileyi qeyd ediləcək 14:16, Bu gün Xanım jurnalistə AzTV-də vəzifə verildi 14:12, Bu gün Prezident onları TƏLTİF ETDİ 14:08, Bu gün ÜST Azərbaycanı “malyariyadan azad” ölkə kimi sertifikatlaşdıracaq 14:04, Bu gün “Böyük Qayıdış” Cəbrayıldan başlayıb 14:00, Bu gün “Müəllimlər sinif otaqlarını icarəyə götürür” - Deputat 13:56, Bu gün Ukraynada 239 uşaq itkin düşüb 13:52, Bu gün Bakı İrəvandan bunları tələb edir - Paşinyanın arvadının qəzeti 5 tələbi DƏRC ETDİ 13:48, Bu gün AFFA sabah millimizin baş məşqçisi ilə bağlı qərar verəcək 13:44, Bu gün Öldüyü deyilən Xamenei açılışda - FOTO 13:40, Bu gün İnam Kərimov Neftçalada vətəndaşları qəbul edəcək 13:36, Bu gün 80 minədək Rusiya vətəndaşı Gürcüstana qaçıb 13:33, Bu gün PKK liderlərindən biri məhv edildi 13:30, Bu gün Bu sahələr üzrə Nobel mükafatı qaliblərinin adları açıqlandı 13:27, Bu gün “Qızıl Xaç”ın nümayəndəsi Azərbaycandakı ermənilərdən danışdı 13:24, Bu gün Azad edilmiş ərazilərdə daha 2442 mina aşklarlandı 13:20, Bu gün Azərbaycan XİN-dən Almaniyaya təbrik 13:18, Bu gün Rusiya səfiri Finlandiya XİN-ə çağırıldı 13:16, Bu gün Bakıda məktəbəhazırlıq qruplarında oxuyan şagirdlərin SAYI 13:12, Bu gün Əfsanəvi aktrisa haqqında serial çəkiləcək 13:08, Bu gün Sabah 32 dərəcə İSTİ olacaq 13:04, Bu gün Azərbaycanın dünyada nüfuzu daha da güclənir 13:00, Bu gün Kadırov 3 oğlunu müharibəyə GÖNDƏRİR 12:56, Bu gün “Oskar” mükafatından imtina edən aktrisa ÖLDÜ 12:52, Bu gün Rusiyada əcnəbilərin hərbi xidmətə götürülməsi üçün məntəqələr açıldı 12:48, Bu gün