Ermenistan'da bir sonraki siyasi süreçler yaklaştıkça, bölge ülkelerinin dikkati yeniden Erivan'a çevriliyor. Özellikle İran için Ermenistan artık sadece komşu bir devlet değil, aynı zamanda Güney Kafkasya'da jeopolitik dengenin temel unsurlarından biridir. İşte bu yüzden Tahran'ın Nikol Paşinyan'ın yeniden iktidarda kalmasına sıcak bakmadığı yönündeki görüşler son dönemde daha çok tartışılıyor.
Bunun temel nedeni, Paşinyan iktidarı döneminde Ermenistan'ın kademeli olarak Batı'ya yaklaşmasıdır. Son yıllarda Erivan'ın Avrupa Birliği ile ilişkileri genişlemiş, Ermenistan Avrupa Siyasi Birliği zirvelerine daha aktif katılmaya başlamıştır. Paralel olarak ABD ile ortak askeri tatbikatların yapılması, güvenlik ve savunma alanındaki ilişkilerin genişlemesi Tahran'da ciddi endişe yaratmaktadır.
İran özellikle Avrupa Birliği gözlem misyonunun Ermenistan topraklarındaki faaliyetini stratejik bir tehdit olarak değerlendirmektedir. Tahran, misyonun gelecekte daha uzun vadeli ve kurumsal bir forma dönüşmesinin bölgede Batı'nın konumlarını güçlendirebileceğini düşünmektedir. İranlı yetkililer bunu sadece diplomatik bir mesele olarak değil, aynı zamanda bir güvenlik sorunu olarak da görmektedirler.
Tahran'ın endişe duyduğu diğer bir konu ise Ermenistan'ın Batı için bir istihbarat ve gözlem platformuna dönüşme ihtimalidir. İran medyasında ve uzman çevrelerinde sık sık, Ermenistan toprakları aracılığıyla İran'ın kuzey bölgeleri, askeri tesisleri ve iletişim hatları hakkında bilgi toplamanın mümkün olduğu iddia edilmektedir. Özellikle İran'ın ABD ve İsrail ile gergin ilişkileri fonunda bu konu Tahran için daha hassas bir nitelik kazanmıştır.
Son ABD-İsrail çatışmaları ve bölgedeki gerginlikler İran'ın askeri-siyasi kaynaklarını zayıflatmış olsa da, Tahran Ermenistan yönünü göz ardı etmemektedir. Aksine, İran, Güney Kafkasya'da konumlarını kaybetmesinin gelecekte bölgesel etki imkanlarını daha da azaltabileceğini düşünmektedir.
_nİran açıkça Ermenistan'ın iç siyasetine müdahale görüntüsü yaratmamaya çalışmaktadır. Resmi açıklamalarda dengeli ve ihtiyatlı bir retorik korunmaktadır. Ancak bölgesel gözlemciler, Tahran'ın perde arkasında Rusya yanlısı güçlere siyasi ve bilgi desteği verdiğini ve süreçleri çok yakından izlediğini düşünmektedir.
Tahran için temel korkulardan biri de Zengezur koridoru meselesidir. İran, bu projenin gerçekleşmesinin bölgenin jeopolitik haritasını değiştirebileceğini ve İran'ın Ermenistan üzerinden Avrasya yönündeki rolünü zayıflatabileceğini düşünmektedir. Ayrıca Tahran, koridorun Türkiye ve Azerbaycan'ın bölgedeki etkisini artıracağından endişe etmektedir.
İşte bu yüzden İran'ın Ermenistan'da daha çok Rusya yanlısı siyasi güçlerin iktidara gelmesinde çıkarı olduğu belirtilmektedir. Tahran için Moskova ile koordineli siyaset yürüten figürler daha güvenli bir seçenek olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda iş adamı Samvel Karapetyan, eski cumhurbaşkanı Robert Koçaryan ve iş adamı Gagik Tsarukyan gibi figürlerin adı daha çok geçmektedir. Özellikle Robert Koçaryan'ın cumhurbaşkanlığı döneminde (1998-2008) İran-Ermenistan ilişkilerinin daha koordineli olması Tahran'da bu siyasi çizgiye sempatiyi artırmaktadır.
Bu nedenle İran platformlarında ve medyasında Zengezur koridoruna karşı çıkan Ermeni siyasetçilere daha olumlu bir tutum sergilendiği gözlemlenmektedir. Tahran için temel amaç, Ermenistan'ın tamamen Batı yörüngesine geçmesini engellemek, onu Rusya-İran hattından uzaklaştırmamaktır.
Böylece Ermenistan içinde süren siyasi mücadele artık sadece iç iktidar savaşı değildir. Bu süreç Güney Kafkasya uğruna sessiz jeopolitik rekabetin önemli bir parçasına dönüşmüştür. İran ise bu rekabette görünüşte sakin görünse de, aslında en dikkatli oyunculardan biri olarak kalmaktadır.
