Ozarbayjonning tashqi siyosatida bir qator davlatlar siyosiy, iqtisodiy, energetika, transport va xavfsizlik nuqtai nazaridan alohida o'rin tutadi. Bu munosabatlarning ko'lamini nafaqat diplomatik uchrashuvlar soni bilan, balki savdo aylanmasi, energetika loyihalari, investitsiyalar, harbiy hamkorlik, qo'shma mashg'ulotlar, ta'lim va madaniyat dasturlari, shuningdek, mintaqaviy transport yo'nalishlarida ishtirok etish kabi ko'rsatkichlar bilan o'lchash mumkin. Ozarbayjonning asosiy hamkorlari o'rtasidagi munosabatlarning xarakteri ham farq qiladi. Ba'zi davlatlar iqtisodiy va energetika aloqalariga, boshqalari mudofaa va xavfsizlik hamkorligiga, yana boshqalari esa transport, investitsiya, texnologiya va gumanitar aloqalarga ko'ra oldinga chiqadi.
Bundan tashqari, ushbu mamlakatlarning Ozarbayjondagi elchixonalari ham ikki tomonlama munosabatlarning amaliy rivojlanishida rol o'ynaydi. Ta'lim dasturlari, talabalar almashinuvi, madaniyat loyihalari, biznes forumlari, texnik yordam dasturlari, harbiy tayyorgarlik va kasbiy tayyorgarlik tashabbuslari bu aloqalarning jamiyat darajasida ko'rinadigan tomonlaridir.
Turkiya
Ozarbayjonning Turkiya bilan munosabatlari dunyoda noyob namunadir. Ikki davlat munosabatlari “ikki davlat, bir millat” tamoyiliga asoslanadi. 2021-yil 15-iyunda imzolangan Shusha deklaratsiyasi Boku-Anqara munosabatlarini ittifoqchilik darajasiga ko'tardi. Hujjatda mudofaa va xavfsizlik, iqtisodiyot, transport va boshqa sohalarda hamkorlikni kengaytirish nazarda tutilgan. 2025-yilda Ozarbayjon-Turkiya savdo aylanmasi 5,72 milliard dollarni tashkil etdi. Ozarbayjonning Turkiyaga eksporti 3,38 milliard dollar, importi esa 2,34 milliard dollarni tashkil etdi. Tomonlar kelgusi davrda savdo aylanmasini 15 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilgan. Harbiy sohada ham hamkorlikning aniq huquqiy mexanizmlari mavjud. 2025-yilda Ozarbayjon va Turkiya o'rtasida o'zaro harbiy xavfsizlikni mustahkamlash to'g'risidagi Anglashuv memorandumi tasdiqlandi. Hujjat 2025-yil 22-iyulda Istanbulda imzolangan. Ikki davlat armiyalari 2013-yildan buyon turli formatlarda qo'shma taktik mashg'ulotlar o'tkazmoqda. Bundan tashqari, mudofaa sanoati, harbiy ta'lim va harbiy-texnik hamkorlik ham rivojlantirilmoqda. Turkiyaning Ozarbayjon uchun ahamiyati energetika, mudofaa sanoati, transport, Boku-Tbilisi-Kars temir yo'li, O'rta yo'lak, mintaqaviy kommunikatsiyalar va Zangazur yo'nalishidagi jarayonlarni ham o'z ichiga oladi.
Turkiyaning Bokudagi diplomatik vakolatxonasi iqtisodiy, ta'lim, madaniyat va gumanitar aloqalarni kengaytirishda faol ishtirok etadi. Ozarbayjon-Turkiya universiteti, investitsiya va biznes forumlari, ta'lim va madaniyat dasturlari ikki davlat o'rtasidagi aloqalarning jamiyat darajasida ko'rinadigan namunalaridandir. Elchixonaning asosiy faoliyat yo'nalishlaridan biri Ozarbayjon-Turkiya iqtisodiy aloqalarini va turk dunyosi doirasidagi hamkorlikni rag'batlantirishdir.
AQSh
Dunyoning super kuchi bo'lgan AQSh bilan munosabatlarimiz ham juda mustahkam va yuqori darajada. Qo'shma Shtatlar siyosiy, xavfsizlik, energetika va mintaqaviy transport nuqtai nazaridan muhim hamkorlardan biridir. Boku-Vashington munosabatlari kun tartibida Janubiy Kavkazda tinchlik va barqarorlikni ta'minlash, mintaqaviy kommunikatsiyalarni rivojlantirish, energetika xavfsizligi, terrorizmga qarshi kurash va mudofaa hamkorligi alohida o'rin tutadi. Ozarbayjon-AQSh munosabatlaridagi eng muhim so'nggi qadamlardan biri Strategik hamkorlik to'g'risidagi Xartiyaning imzolanishidir. Hujjat 2026-yil 10-fevralda Bokuda Prezident Ilhom Aliyev va AQSh vitse-prezidenti Jey Di Vens tomonidan imzolangan. Xartiyada mintaqaviy aloqalar, energetika, savdo, investitsiya, raqamli infratuzilma, sun'iy intellekt, xavfsizlik va mudofaa asosiy hamkorlik yo'nalishlari sifatida belgilangan. Xartiyaning muhim yo'nalishlaridan biri O'rta yo'lak va TRIPP loyihasidir. Hujjatda Trans-Kaspiy transport yo'lagini rivojlantirish, energetika va raqamli aloqalarni mustahkamlash, savdo va tranzitni osonlashtirish, shuningdek, Ozarbayjonning asosiy qismi bilan Naxchivan o'rtasidagi aloqani ta'minlovchi TRIPP loyihasi bilan bog'liq hamkorlik nazarda tutilgan. Energetika sohasi ham munosabatlarning asosiy yo'nalishlaridandir. Xartiyada neft, gaz va elektr energiyasi bo'yicha hamkorlikni kengaytirish, interkonnektor loyihalari va energiya ta'minoti yo'nalishlarini diversifikatsiya qilish qayd etilgan. Hujjatda kritik minerallarni O'rta yo'lak orqali jahon bozorlariga chiqarish imkoniyatlarini o'rganish ham nazarda tutilgan. Xavfsizlik va mudofaa sohasida esa mudofaa mahsulotlarini sotish, antiterror hamkorligi, kiberxavfsizlik, kritik infratuzilmani himoya qilish va gumanitar minalardan tozalash imkoniyatlarini oshirish yo'nalishlari belgilangan. Iqtisodiy nuqtai nazardan AQSh Ozarbayjonning asosiy savdo hamkorlaridan biridir. Davlat Bojxona qo'mitasi ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda Ozarbayjon va AQSh o'rtasidagi savdo aylanmasi 1,557 milliard dollarni, mamlakatning umumiy tashqi savdo aylanmasida AQShning ulushi esa 3,15 foizni tashkil etdi. Shunday qilib, AQShning Ozarbayjon uchun ahamiyati faqat savdo ko'rsatkichlari bilan cheklanmaydi. Strategik hamkorlik Xartiyasi, energetika hamkorligi, O'rta yo'lak va TRIPP, xavfsizlik va mudofaa aloqalari, shuningdek, Janubiy Kavkazda tinchlik va mintaqaviy kommunikatsiyalar Vashington-Boku munosabatlarining asosiy yo'nalishlarini tashkil etadi.
AQShning Ozarbayjondagi diplomatik faoliyati ta'lim va odamlararo aloqalardan tortib xavfsizlik hamkorligigacha bo'lgan keng sohani qamrab oladi. Ta'lim va akademik almashinuv dasturlari, ingliz tili tashabbuslari va turli jamoat diplomatiyasi loyihalari AQSh-Ozarbayjon aloqalarining jamiyat darajasidagi asosiy yo'nalishlaridandir. Xartiyani amalga oshirish doirasida esa iqtisodiyot va savdo, energetika, aloqalar, sun'iy intellekt va raqamli rivojlanish, xavfsizlik va mudofaa bo'yicha ishchi guruhlar tuzish nazarda tutilgan.
Gruziya
Gruziya Ozarbayjonning Yevropaga chiqishida eng muhim hamkorlaridan biridir. Boku-Tbilisi-Jeyhan, Janubiy Kavkaz quvur liniyasi, Boku-Tbilisi-Kars va O'rta yo'lak kabi loyihalarning muhim qismi ikki davlat hududidan o'tadi. 2025-yilda Ozarbayjon-Gruziya savdo aylanmasi taxminan 0,9-1 milliard dollarni tashkil etdi. 2026-yil yanvar-fevral oylarida esa aylanma 176,6 million dollarga yetdi va yillik taqqoslashda 18,9 foizga oshdi. Harbiy hamkorlik Turkiya va Pokiston bilan taqqoslaganda cheklangan bo'lsa-da, xavfsizlik, chegara, energetika infratuzilmalarini himoya qilish va Ozarbayjon-Turkiya-Gruziya uch tomonlama formati nuqtai nazaridan Gruziya alohida ahamiyatga ega.
Gruziyaning Bokudagi elchixonasi faoliyatida madaniy diplomatiya va odamlararo aloqalar alohida o'rin tutadi. Mustaqillik kuni va boshqa milliy tadbirlar doirasida musiqa, san'at, kulinariya va madaniyat dasturlari tashkil etiladi. Shu bilan birga, elchixona energetika va transport sohalarida ikki davlat o'rtasidagi siyosiy muloqotni rivojlantirishga ham yordam beradi.
Pokiston
Pokiston Ozarbayjonning eng yaqin mudofaa hamkorlaridan biridir. Uch tomonlama Ozarbayjon-Turkiya-Pokiston formatida o'tkaziladigan uchrashuvlar va mashg'ulotlar bu hamkorlikning alohida yo'nalishga aylanganini ko'rsatadi. Asosiy yo'nalishlar harbiy mashg'ulotlar, mudofaa sanoati, harbiy ta'lim va harbiy-texnik hamkorlikdir. Pokistonning Ozarbayjon bilan mudofaa hamkorligida e'tiborga molik yo'nalishlardan biri JF-17 platformasi bo'yicha hamkorlikdir. Ikki davlat o'rtasidagi savdo esa mudofaa hamkorligi bilan taqqoslaganda kichikroqdir.
Pokistonning mamlakatimizdagi elchixonasi mudofaa va xavfsizlik bilan bir qatorda, madaniyat, ta'lim, axborot texnologiyalari va parlamentlararo aloqalarni rivojlantirishga ham e'tibor qaratadi. Ozarbayjon-Turkiya-Pokiston uch tomonlama formatining rivojlanishi ham diplomatik kun tartibining asosiy yo'nalishlaridandir.
Rossiya
Rossiya Ozarbayjon uchun geografik yaqinligi, iqtisodiy aloqalar ko'lami, Shimoliy Kavkaz va Kaspiy mintaqasidagi mavqei tufayli muhim davlatdir. 2025-yilda Ozarbayjon-Rossiya savdo aylanmasi 4,92 milliard dollarni tashkil etdi. Ozarbayjonning Rossiyaga eksporti 1,184 milliard dollar, Rossiyadan importi esa 3,736 milliard dollarni tashkil etdi. Rossiya Ozarbayjonning neft bo'lmagan mahsulotlarining eng yirik xaridori bo'lib qolmoqda. 2025-yilda Rossiyaning Ozarbayjondagi investitsiyalarining umumiy hajmi 10,5 milliard dollardan oshgani e'lon qilindi. Mamlakatda 1400 dan ortiq Rossiya kompaniyasi faoliyat yuritayotgani ma'lum qilindi. Harbiy sohada munosabatlar avvalgi yillarga nisbatan murakkabroq tus olgan bo'lsa-da, Rossiya bilan xavfsizlik va harbiy aloqalarning uzoq muddatli institutsional bazasi mavjud. Shu bilan birga, 2026-yilning birinchi choragida ikki tomonlama savdoning taxminan 47 foizga kamayishi iqtisodiy dinamikada o'zgarishlar borligini ko'rsatadi.
Rossiyaning Bokudagi elchixonasi faoliyatida ta'lim, rus tili, madaniyat va gumanitar aloqalar alohida o'rin tutadi. Rus tilini o'qitish, madaniy tadbirlar, kitob va ta'lim loyihalari ikki davlat o'rtasidagi uzoq muddatli gumanitar aloqalarning asosiy yo'nalishlaridandir.
Eron
Eron Ozarbayjon uchun 765 kilometrdan ortiq quruqlik chegarasi, Naxchivan bilan aloqa, Shimol-Janub transport yo'lagi va Kaspiy mintaqasidagi mavqei tufayli alohida ahamiyatga ega. 2025-yilda ikki davlat o'rtasidagi savdo aylanmasi taxminan 636 million dollarni tashkil etdi. Ozarbayjonning umumiy tashqi savdosida Eronning ulushi 1,3 foizni tashkil etdi. Ikki davlat o'rtasida Astara-Rasht temir yo'li va Shimol-Janub yo'lagi kabi loyihalar ayniqsa muhimdir. Shu bilan birga, munosabatlar faqat iqtisodiy masalalar bilan cheklanmaydi; chegara xavfsizligi, suv, energetika va mintaqaviy geosiyosiy jarayonlar ham Boku-Tehron munosabatlari kun tartibida.
Eron elchixonasining faoliyati esa asosan diplomatik, konsullik, gumanitar va madaniy aloqalar ustiga qurilgan. Ikki davlat xalqlari o'rtasidagi tarixiy va madaniy aloqalarni saqlash, madaniy tadbirlar va konsullik aloqalari bu faoliyatning asosiy yo'nalishlaridandir.
Italiya
Italiya Ozarbayjonning Yevropadagi eng yirik iqtisodiy hamkorlaridan biridir. Ayniqsa, neft-gaz eksportida yetakchi mavqeda. 2025-yilda ikki davlat o'rtasidagi savdo aylanmasi taxminan 12 milliard dollarni tashkil etdi. Ozarbayjon Italiyaning neft va gaz ta'minotida muhim manbalardan biridir. 2025-yilda Ozarbayjon eksport qilgan 25 milliard kub metr gazning 9,5 milliard kub metri Italiyaga yo'naltirilgan. Munosabatlarning yangi yo'nalishlaridan biri mudofaa sanoatidir. Ozarbayjon va Italiya tomonlari harbiy-texnik hamkorlikni kengaytirish, qo'shma loyihalar va Italiya texnologiyalarini Ozarbayjon moliyaviy imkoniyatlari bilan birlashtirish masalalarini muhokama qildilar.
Italiyaning Ozarbayjondagi elchixonasi hozirda ta'lim va madaniyat sohasida turli dasturlarni amalga oshirmoqda. Italiya hukumatining stipendiya dasturlari, “Invest Your Talent in Italy” tashabbusi, italyan tili va madaniyatini targ'ib qilish, ko'rgazmalar, kino va boshqa madaniy tadbirlar bu faoliyatning asosiy yo'nalishlaridandir.
Xitoy
Xitoy Ozarbayjonning eng yirik import manbai bo'lib, O'rta yo'lakning rivojlanishi nuqtai nazaridan alohida ahamiyatga ega. 2025-yilda Ozarbayjonning tashqi savdo aylanmasida Xitoyning ulushi 9,9 foizni, ya'ni taxminan 4,84 milliard dollarni tashkil etdi. Xitoy Ozarbayjon importida birinchi o'rinda turadi. Xitoy bilan munosabatlarning strategik ahamiyati faqat savdo bilan bog'liq emas. Rasmiy Boku Xitoyni Markaziy Osiyo va Yevropani bog'laydigan O'rta yo'lakning asosiy hamkorlaridan biri sifatida ko'rib chiqadi. Transport, logistika, raqamli texnologiyalar, sanoat va investitsiya hamkorligi ham kun tartibida. Harbiy hamkorlik Turkiya, Pokiston va Isroil bilan taqqoslaganda cheklangan bo'lsa-da, Xitoy bilan mudofaa va xavfsizlik aloqalari ham mavjud.
Xitoyning mamlakatimizdagi elchixonasi ta'lim, til va madaniyat loyihalariga yordam beradi. 2025-yilda Ozarbayjon Tillar Universitetining Konfutsiy Institutining Boku Yoshlar Markazida filiali ochilishi bunga misoldir. Yangi filial Ozarbayjon va Xitoy yoshlari o'rtasida til, ta'lim va madaniy almashinuvlarni kengaytirishni nazarda tutadi. Shuningdek, 2025-yilda Ozarbayjonda o'tkazilgan “Chinese Bridge” Xitoy tili tanlovini tashkil etishga Xitoy elchixonasi yordam berdi.
Germaniya
Germaniya Ozarbayjonning Yevropadagi asosiy iqtisodiy hamkorlaridan biridir. 2025-yil yanvar-noyabr oylarida ikki davlatning savdo aylanmasi taxminan 1,56 milliard dollarni tashkil etdi: Ozarbayjonning Germaniyaga eksporti 921,8 million dollar, Germaniyadan importi esa 636,3 million dollarni tashkil etdi. 2024-yilda esa Germaniya bilan savdo hajmi taxminan 1,7 milliard yevroni tashkil etdi. Ozarbayjon Germaniyaning muhim neft yetkazib beruvchilari qatoriga kiradi. 2026-yilda ikki davlat xavfsizlik va mudofaa sanoati sohasida hamkorlikni kengaytirishni ham kun tartibiga kiritdi.
Germaniya bilan aloqalarning Ozarbayjondagi asosiy platformalari orasida DAAD, Gyote-Instituti, Nemis o'qish zali, Kapellhaus va GIZ kabi tashkilotlar alohida o'rin tutadi. Bu tuzilmalar ta'lim, nemis tili, akademik almashinuv, madaniyat va institutsional hamkorlik yo'nalishlarida faoliyat yuritadi.
Buyuk Britaniya
Buyuk Britaniyaning Ozarbayjon uchun alohida ahamiyati birinchi navbatda energetika sektorida BP faoliyati bilan bog'liq. Bundan tashqari, London moliya, investitsiya va mudofaa sohalarida ham Boku uchun muhim hamkordir. 2025-yilning ikkinchi choragi bilan yakunlangan 12 oylik davrda Buyuk Britaniya va Ozarbayjon o'rtasidagi tovar va xizmatlarning umumiy savdo hajmi 911 million funt sterlingni tashkil etdi. Mudofaa sohasida ham yangi bosqich boshlandi. 2025-yil dekabrida Britaniya mudofaa vaziri Bokuda ikki davlatning mudofaa va xavfsizlik hamkorligini kengaytirish imkoniyatlarini muhokama qildi. Tashrif doirasida Ozarbayjon Armiyasining Ta'lim va o'quv markazida Britaniya va Chexiya o'qituvchilari ishtirokida “Train the Trainer” kursining bitiruv marosimi bo'lib o'tdi.
Buyuk Britaniyaning Ozarbayjondagi faoliyati ta'lim, mudofaa, energetika va yashil iqtisodiyot yo'nalishlarini qamrab oladi. Chevening dasturi, British Council, universitetlararo hamkorlik va qo'shma ta'lim dasturlari bu faoliyatning muhim qismidir. 2025-yilda Ozarbayjon Davlat Neft va Sanoat Universiteti bilan Warwick Universiteti o'rtasida qayta tiklanuvchi energiya bo'yicha qo'shma magistratura dasturi ham Britaniya-Ozarbayjon ta'lim hamkorligining namunasi sifatida taqdim etildi.
Isroil
Isroil Ozarbayjon uchun ham energetika, ham mudofaa texnologiyalari nuqtai nazaridan muhim hamkordir. Ozarbayjon Isroilning energetika xavfsizligida muhim rol o'ynaydi. Shu bilan birga, Isroil Ozarbayjonning asosiy mudofaa texnologiyasi yetkazib beruvchilaridan biridir. Isroil Mudofaa vazirligi 2025-yilda mamlakatning umumiy mudofaa eksporti rekord darajadagi 19,2 milliard dollarga yetganini e'lon qildi. Ozarbayjonning Isroildan sotib olgan mudofaa mahsulotlarining umumiy qiymati bo'yicha ochiq rasmiy yillik raqam taqdim etilmaydi, ammo Ozarbayjon Isroilning asosiy mudofaa mahsulotlari bozorlaridan biri sifatida tan olingan. Ozarbayjon TIV ma'lumotiga ko'ra, 2022-yilda ikki davlat o'rtasidagi savdo aylanmasi 1,72 milliard dollarni tashkil etdi va buning katta qismi Ozarbayjonning Isroilga energiya eksporti hissasiga to'g'ri keldi. Munosabatlarning boshqa muhim yo'nalishlari mintaqaviy xavfsizlik, terrorizmga qarshi kurash va mudofaa sanoatidir.
Isroilning Ozarbayjondagi diplomatik vakolatxonasining e'tiborga molik yo'nalishlaridan biri MASHAV liniyasi bo'yicha rivojlanish hamkorligidir. Qishloq xo'jaligi, suv boshqaruvi, innovatsiya, texnologiya va kasbiy tayyorgarlik bo'yicha 2025-2028-yillarni qamrab oluvchi loyiha tayyorlangan. Loyihaning byudjeti 5,51 million dollar ko'rsatilgan. Koreya tomoni Ozarbayjonda raqamli ta'lim va texnologiya yo'nalishida ham loyihalarni amalga oshirdi.
Qozog'iston
Qozog'iston Ozarbayjonning Markaziy Osiyoga chiqishida asosiy hamkorlardan biridir. Kaspiy orqali O'rta yo'lak, Aqtau porti va Transkaspiy tashishlari ikki davlatni bog'laydigan asosiy iqtisodiy yo'nalishlardir. 2025-yilda Ozarbayjon-Qozog'iston savdo aylanmasi taxminan 685 million dollarni tashkil etdi. Harbiy hamkorlik ham rivojlanmoqda. 2025-yil uchun ikki davlat mudofaa vazirliklari o'rtasida ikki tomonlama hamkorlik rejasi imzolangan.
Qozog'iston elchixonasining aniq iqtisodiy tashabbuslaridan biri 2025-yil 28-aprelda Bokuda Qozog'iston Savdo Pavilyonining ochilishi bo'ldi. Pavilyon Turk Savdo Markazida tashkil etilgan bo'lib, Qozog'iston kompaniyalarining Ozarbayjon bozoriga chiqishini, biznes aloqalarini kengaytirishni va ikki davlat o'rtasidagi savdoni oshirishni maqsad qilgan. Loyiha bevosita Qozog'istonning Ozarbayjondagi elchixonasi tashkilotchiligida amalga oshirildi.
O'zbekiston
O'zbekiston so'nggi yillarda Ozarbayjonning Markaziy Osiyodagi eng tez rivojlanayotgan hamkorlaridan biriga aylandi. 2025-yilda Ozarbayjon-O'zbekiston savdo aylanmasi 795 million dollarni tashkil etdi va bir yil ichida uch barobardan ko'proq oshdi. Ozarbayjon va O'zbekiston kelgusi davrda bu ko'rsatkichni 1 milliard dollarga yetkazishni maqsad qilgan. Ikki davlat mudofaa vazirliklari 2025-yil uchun harbiy hamkorlik rejasini imzoladi. Qo'shma mashg'ulotlar, harbiy ta'lim, mudofaa rejalashtirish va harbiy-texnik hamkorlik kun tartibida.
O'zbekistonning Bokudagi diplomatik vakolatxonasi iqtisodiy va madaniy aloqalarni kengaytirish bilan bir qatorda, ekspert va biznes platformalarini tashkil etishda ishtirok etadi. 2025-yilda Bokuda O'zbekiston Parkini yaratish tashabbusi ham ikki davlat o'rtasidagi gumanitar va madaniy aloqalarning ko'rinadigan namunalaridan biri bo'ldi.
Birlashgan Arab Amirliklari
BAA ning Ozarbayjon uchun asosiy ustunligi savdodan ko'ra ko'proq investitsiya, logistika, energetika va moliyaviy imkoniyatlar bilan bog'liq. 2025-yilda Ozarbayjon va BAA o'rtasida keng qamrovli iqtisodiy hamkorlik shartnomasi imzolandi va 2026-yil 15-aprelda kuchga kirdi. Shartnoma savdo, investitsiya, raqamli iqtisodiyot va ta'minot zanjirlarini qamrab oladi. Mudofaa sohasida ham hamkorlik kengaymoqda. 2026-yil boshida ikki davlat o'rtasida birinchi Qo'shma Harbiy Hamkorlik Qo'mitasining yig'ilishi bo'lib o'tdi. Shu davrda “Peace Shield-2026” qo'shma operativ-taktik mashg'uloti ham o'tkazildi.
BAA bilan munosabatlarda elchixonaning diplomatik faoliyati bilan bir qatorda, BAA kompaniyalari tomonidan amalga oshirilgan yirik energetika va investitsiya loyihalari e'tiborga molik. Masdarning Qaradag' Quyosh Elektr Stansiyasi va boshqa qayta tiklanuvchi energiya loyihalari bu hamkorlikning asosiy namunalaridandir. Bu loyihalarni bevosita elchixonaning loyihalari emas, balki Ozarbayjon-BAA iqtisodiy hamkorligining aniq natijalari sifatida taqdim etish to'g'riroqdir.
Saudiya Arabistoni
Saudiya Arabistoni Ozarbayjonning Fors ko'rfazi davlatlari bilan aloqalarida muhim hamkordir. Asosiy yo'nalishlar energetika, investitsiya, turizm, qishloq xo'jaligi va siyosiy hamkorlikdir. 2025-yil uchun Ozarbayjonning rasmiy statistikasida Saudiya Arabistoni bilan savdo aylanmasi taxminan 20 million dollar darajasida bo'lgan. Bu raqam boshqa yirik savdo hamkorlari bilan taqqoslaganda past bo'lsa-da, mamlakatning ahamiyati asosan investitsiya imkoniyatlari va Fors ko'rfazi mintaqasidagi siyosiy og'irligi bilan bog'liq.
Saudiya Arabistonining Bokudagi elchixonasi faoliyati asosan siyosiy, iqtisodiy va gumanitar aloqalarni rivojlantirishga qaratilgan. Investitsiya va biznes aloqalarini rag'batlantirish, turizm, diniy-gumanitar aloqalar va o'zaro tashriflarni tashkil etish asosiy yo'nalishlardandir.
Qatar
Qatar Ozarbayjon uchun Fors ko'rfazi mintaqasida energetika va investitsiya imkoniyatlari tufayli ahamiyatlidir. Ikki davlat o'rtasida siyosiy muloqot, iqtisodiy hamkorlik va o'zaro investitsiyalar rivojlantirilmoqda. Savdo aylanmasining hajmi yirik savdo hamkorlari bilan taqqoslaganda cheklangan bo'lsa-da, Qatarning ahamiyati investitsiya, energetika, havo transporti, turizm va diplomatik hamkorlik bilan bog'liq.
Qatarning Bokudagi diplomatik vakolatxonasi iqtisodiy va investitsiya aloqalarini rag'batlantirish, o'zaro biznes aloqalari va siyosiy muloqot yo'nalishida faoliyat yuritadi. Bu munosabatlarda yirik davlat loyihalaridan ko'ra ko'proq investitsiya va iqtisodiy diplomatiya oldinga chiqadi.
Ukraina
Ukraina Ozarbayjonning Yevropa bilan munosabatlarida, Qora dengiz mintaqasida va mintaqaviy xavfsizlik masalalarida e'tiborga molik hamkordir. 2025-yilda Ozarbayjon-Ukraina savdo aylanmasi taxminan 489 million dollarni tashkil etdi. Ikki davlat o'rtasida qishloq xo'jaligi, logistika, gumanitar hamkorlik va energetika yo'nalishlari mavjud. Ukraina urushi fonida Qora dengiz va Kaspiy mintaqalarini bog'laydigan transport yo'nalishlarining ahamiyati ham oshdi. Harbiy hamkorlik asosan mudofaa tajribasi, xavfsizlik va harbiy-texnik aloqalar doirasida rivojlanmoqda.
Ukraina elchixonasining faoliyatida gumanitar diplomatiya alohida o'rin tutadi. Urushdan jabr ko'rgan bolalarni reabilitatsiya qilish, gumanitar masalalar va energetika sohasida Ozarbayjon-Ukraina hamkorligini rag'batlantirish bu yo'nalishning asosiy namunalaridandir.
Fransiya
Fransiya Ozarbayjonning Yevropa Ittifoqidagi asosiy siyosiy hamkorlaridan biri bo'lish bilan birga, energetika va yirik loyihalar nuqtai nazaridan ham ahamiyatlidir. 2025-yilda Ozarbayjon-Fransiya savdo aylanmasi 415 million dollarni tashkil etdi. Ozarbayjonning Fransiyaga eksporti 155,1 million dollar, Fransiyadan importi esa 259,9 million dollarni tashkil etdi. Fransiya bilan munosabatlarda TotalEnergiesning Ozarbayjondagi faoliyati va energetika loyihalari alohida o'rin tutadi. 2025-yildan boshlab Boku bilan Parij o'rtasida siyosiy muloqotni tiklash yo'nalishida ham qadamlar tashlandi.
Ta'lim va madaniyat sohasida Ozarbayjon-Fransiya Universiteti (UFAZ), Institut français va turli ilmiy-madaniy dasturlar asosiy platformalardir. Fransuz tili, oliy ta'lim, ilmiy hamkorlik, madaniyat va san'at loyihalari elchixonaning Ozarbayjondagi faoliyatining ko'rinadigan yo'nalishlaridir.
Janubiy Koreya
Janubiy Koreya Ozarbayjonning Osiyoda texnologiya, sanoat, transport va investitsiya nuqtai nazaridan ahamiyatli hamkorlaridan biridir. 2025-yilda ikki davlat o'rtasidagi savdo aylanmasi 317,8 million dollarni tashkil etdi. Ozarbayjonning Koreyaga eksporti 313,8 ming dollar, Koreyadan importi esa 317,45 million dollarni tashkil etdi. Asosiy hamkorlik yo'nalishlari sanoat, texnologiya, infratuzilma, transport va investitsiyadir. Harbiy hamkorlik esa ko'proq mudofaa sanoati va texnologiya yo'nalishida rivojlanish salohiyatiga ega.
Janubiy Koreyaning rivojlanish hamkorligining Ozarbayjondagi eng aniq yo'nalishlaridan biri KOICA loyihalaridir. Suv va oziq-ovqat xavfsizligi, an'anaviy kaxriz tizimlarini tiklash va iqlim barqarorligi bo'yicha 2025-2028-yillarni qamrab oluvchi loyiha tayyorlangan. Loyihaning byudjeti 5,51 million dollar ko'rsatilgan. Koreya tomoni Ozarbayjonda raqamli ta'lim va texnologiya yo'nalishida ham loyihalarni amalga oshirdi.
Turkmaniston
Turkmaniston Ozarbayjon uchun Kaspiy dengizida energetika va transport hamkorligi nuqtai nazaridan muhim hamkordir. Ikki davlat ayniqsa Kaspiyning energiya resurslarini tashish, portlar va Turk Davlatlari Tashkiloti doirasida hamkorlik qiladi. 2025-yilda Ozarbayjon-Turkmaniston savdo aylanmasi 208,39 million dollarni tashkil etdi. Buning 63,85 million dollari Ozarbayjonning eksporti, 144,54 million dollari esa importi bo'ldi. Turkmanistonning asosiy ahamiyati savdo hajmining kattaligidan ko'ra ko'proq Kaspiyning sharqiy sohilida joylashishi, energiya resurslari va O'rta yo'lak uchun yaratgan imkoniyatlari bilan bog'liq.
Turkmanistonning Bokudagi elchixonasi ilmiy, madaniy va gumanitar tadbirlarni tashkil etishda ishtirok etadi. Ikki davlatning umumiy turk-madaniy merosi, Kaspiy hamkorligi va Turk Davlatlari Tashkiloti doirasidagi aloqalarni rivojlantirish elchixonaning asosiy faoliyat yo'nalishlaridandir. Fuzulida Turkmaniston tomonidan masjid qurilishi tashabbusi ham ikki davlat o'rtasidagi gumanitar aloqalarning aniq namunalaridan biridir.
