17 avqust 2018, Cümə
Ana Səhifə - Yazılar - Tramvay parka gedir
Tramvay parka gedir
24.08.2016, 10:57

« Mənim mənsub olduğum nəslin bir çox şairi Qabilin «Tramvay parka gedir » şeirindən çıxıb. Bu tramvayın içində gəlmişik ədəbiyyata. Bəzimiz biletli, bəzimiz biletsiz».

Xalq şairi Vaqif Səmədoğlu

 

Qabil

 

(Poema)

 

Gecə saat bir

Tramvay parka gedir.

Cingildəyir şüşələr.

Boş vaqonda bilinir bu cingilti bu qədər.

Gecə saat bir.

Tramvay parka gedir

Ləngərlə.

Bu ləngər bilinməzdi –

Vaqon dolu olsaydı sərnişinlərlə.

Uzundur parkın yolu,

Küçələr sükut dolu.

Relslərin calağında çıqqıldayır təkərlər.

Elə bil bir nəhəngin dişlərini tökürlər.

Gecə saat bir,

Tramvay parka gedir.

Məftillərdən od qopur şimşək çaxan sayağı.

Məftillər fışıldayır qızıl ilan sayağı.

Uzunsov lampoçkalar yanır-sönür arabir,

Konduktor mürgü döyür...

Tramvay parka gedir.

Konduktorun çənəsi

Boynundakı çantanın qayışına toxunur.

Yumulu gözlərindən hər şey açıq oxunur.

Sürücü siqaretin kötüyünü sümürür,

Yandakı pəncərədən –

Qaranlığın üzünə bir parça köz üfürür.

Yolda bir sərxoş durur dünyanın ağasıtək...

– Xox... qorxub qaçacağam, kişidir bassın görək.

Təkərlər xırhaxırla relsdə sürüşüb yanır.

Konduktor məhəccərə çırpılaraq oyanır.

Qaçır sürücüyə sarı:

– Adam basdın?

– Yox, ay qız!

Heç iti-pişiyi də candan etmək yaramaz.

Qorxdun?

– Qolum əzildi yaman.

– Can-can...

Gecə saat bir,

Tramvay parka gedir.

Sürücünün saçında sürüşür qızın əli:

– Baləli!

– Can!

– Yorulmusan?

– Az-maz.

Eybi yoxdur, Münəvvər.

Parka az qalıbdır, az.

Parkacan özümüzü çatdırarıq birtəhər. –

Gecə saat bir,

Tramvay parka gedir.

Gözətçilər bayırda hərdən fışqırıq çalır,

Gözətçilər neyləsin sübhəcən oyaq qalır,

Yuxu qovulsun gərək.

Mürgü sovulsun gərək.

– Baləli!

– Can!

– Gəl sabah ərizə yazaq, gəl çıxaq tramvaydan.

– Bu fikir hardan düşdü ağlına, ay Münəvvər?

Necə yəni gəl çıxaq, gəl ərzə yazaq səhər?

– Baləli, ayaqlarım tapdağa dözmür, inan.

Səhər-axşam ürəyim hövl edir basabasdan...

Sənə nə var, Baləli, bircə yola baxırsan.

Hay-küydən nə xəbərin, relslər üstə axırsan.

– Deyirsən də, Münəvvər.

Yoldan fikrim yayınsa yüzünün qanı gedər.

Bu yandakı güzgüdən

Dalı da görürəm mən.

Dala da baxıram mən.

Gedə-gedə minirlər,

Gedə-gedə düşürlər,

Minəndə sürüşürlər,

Düşəndə sürüşürlər,

Hamıya cavabdehəm,

Nə qəm...

Ay dəli!

Ay tramvay gözəli!

Ay mənim konduktorum!

Köhnə bayatılarla neçin özümü yorum? –

Gecə saat bir,

Tramvay parka gedir.

– Deyirsən tramvayın səhər ataq daşını?

Qız oğlanın çiyninə toxundurur başını.

– Bəli.

Baləli!

Hansı işə deyirsən, hara deyirsən gedək.

Lap qızıl mədəninə...

Lap kömür mədəninə.

Gedək, amma, tən gedək.

Vaqonda işıqlar sönür bu zaman...

– Ay-hay,

– Eh, bu cərəyan da vaxt tapdı yaman.

Susur tramvay.

Bir az gedir-gedir durur tramvay.

“Parka yaxşı gəldik”, “Yaxşıca çatdıq”.

“Yaxşıca dincəldik”, “Yaxşıca yatdıq”.

– Düş, cərəyan gəlincə, gəzək bayırda bir az,

Hava almaq pis olmaz.

Gör bizim tramvaya nə yazılıb, Münəvvər,

“Komsomola hədiyyə!” əntiqədir bu sözlər.

Hər vaqonun böyrünə yazılmayır belə şey.

“Komsomola hədiyyə!” böyük şan-şöhrətdir ey!

– Əlbəttə, çox böyükdür, buna nə söz, nə söbhət,

Bu vaqonla işləmək səadətdir, səadət.

Adamla dolu olur tramvay səhər-səhər

İşə gedir camaat, işə gedir fəhlələr.

Bir parası qızarır,

Gözümdən yayınmağa bir künc-bucaq axtarır.

– Bilet alın, – deyirəm, deyirəm, dayanıram.

Bir parası ağarır.

Mən isə ağartmıram – susuram, inanıram...

– Sərnişinlər də var ki... ay Münəvvər, axı sən

Onların barəsində bəs niyə söz demirsən?

Bir biletçin bir onluq ötürür əldən-ələ

Gözünü qırpmır belə...

Bəs niyə söyləmirsən: elə sərnişin də var

Biletsiz düşmür yerə... keçir dayanacaqlar...

Yoxsa sənin sözündən belə çıxır ki, daha

Bir belə camaatın işi qalıb Allaha.

Bəlkə biri xəstədir, natəmizdir cövhəri,

Ömrünün illərindən çox sevir qəpikləri.

Harda olsa qənimət axtaranlar da çoxdur.

Hər bilet almayanın zənn etmə ki, cibində

Üç qəpik pulu yoxdur.

Ölümə göz dikən var – ölüm olsa havayı,

Onların nə vecinə hökumət tramvayı.

Bilirəm inciyirsən səhərdən axşamadək

Əlli min cür adamla çənə-boğaz döyərək.

İxtisara düşəcək onsuz da vəzifəniz

Bütün konduktorları yığıb söyləyəcəklər:

“Başqa işə keçin siz!”

Gün gələcək bizi də yığacaqlar bir yerə,

Deyəcəklər: yaraşmır tramvay bu şəhərə.

– Sürücülər, sizinlə qurtardıq, – deyəcəklər.

– Relslərin hamısını çıxardıq, – deyəcəklər

Onda biz də taparıq ayrı peşə, ayrı iş,

Yol geniş, həyat geniş.

Sənin yaşın iyirmi, mənimki iyirmi bir,

Yelkən təzə açılır, gəmi təzə yellənir.

Parkda bizi tanıyır, parkda bizi sevirlər,

Yaxşı, çıxıb neyləyək, hara gedək, Münəvvər?

Sən biləni başqa yer burdan rahatdır yəni?

Yox, kurort zənn etməyək fabrik ilə mədəni.

Üz-üzə gələcəksən insanlarla, Münəvvər,

Hər yerdə, hər məkanda.

Nə deyim, görəcəksən filan da, bəsməkan da... –

Xəttə cərəyan gəlir,

Qaranlıqdan işığa çıxan gözlər qamaşır.

Elektrik motoru elə bil donquldanır.

Kiminləsə savaşır.

Tramvay ağır-ağır öz yoluna düzəlir.

– Yadındamı, Baləli, qələm çəkdik hər şeyə.

Göz yumduq hər gileyə.

Eşqə, sədaqətə biz and içərək

Vurğunun, “Komsomol poeması”nın

Ilk sətirlərini xatırladantək:

Ayazlı-şaxtalı bir qış səhəri

Iki yoldaş olub yola düzəldik.

Nabələd-nabələd gəzib şəhəri

Axırda tramvay parkına gəldik.

Bizə yataqxana... bizə iş... hörmət...

İnsanlıq... şirinlik... qayğı... hərarət...

– Yaxşı ki, bunları sayırsan bir-bir...

Ötür dayanacaqlar, tramvay parka gedir,

Maşın tapa bilməyən sürücüyə əl edir,

Tramvay parka gedir...

– Mən bunları sayıram, mən bunları qanıram,

Ancaq öz qərarımı yenə doğru sanıram.

– Park bizə ev verəcək bu gün-sabah, Münəvvər!

– Parkda işləməyənlər küçədə yatır məgər?

Tramvay bir dövrənin ətrafında dolanır.

Çıxa bilməz kənara, gedə bilməz uzağa.

Ömrün, həyatın yolu üfüqlərə uzanır.

Bizə qol-qanad gərək üfüqləri... aşmağa,

Üfüqün yolu çətin, üfüqün özü əlvan,

Qoy bu son dövrə olsun, ayrılaq tramvaydan.

Üfüqün bir parçası harda yanır, Baləli?

Kəndimizin üstündə, yanırmı?

– Yanır, bəli!

– Bax, o həmin parçada niyə görünməyək biz?

Tinlərin arasında tam sür’əti boğulan

Tramvayda nə üçün keçsin ilk gəncliyimiz?

Səninlə bağlamışam arzumu-diləyimi.

– Peşimansan?

– Yox?

Duymursan ürəyimi?

Getməsən də, dözərəm.

Boynumda pul çantası, əlimdə bilet topu.

Tramvayda gəzərəm.

– Münəvvər!

Maaş günüdür səhər

Nəqd, halal.

Gedək nə xoşlasan al.

İkimizin qazancı üst-üstə xeyli tutur.

Maaş günüdür səhər.

Ağlayan bir uşağı konfet ovundurantək

Böyük də pul alanda hər ağrını unudur,

Qız başını bulayır:

Çanta yana əyilir, pullar dağılır yerə.

Diksinib cingiltidən geri baxır sürücü.

Gözucu.

Yenə dönür irəli,

– Saxlayım?

– Sür,

Baləli, sür!

Parkın darvazasının işıqları görünür.

 

1962


SON XƏBƏR
Gəncə hadisələri ilə bağlı daha 2 nəfər həbs olundu
17.08.2018, 16:53

Gəncə hadisələri ilə bağlı daha 2 nəfər həbs olundu

“Qarabağ” dərdinə dözməyən Əvəzov özünü GÜLLƏLƏDİ
17.08.2018, 16:45

“Qarabağ” dərdinə dözməyən Əvəzov özünü GÜLLƏLƏDİ

Rusiya və Tükiyə müdafiə nazirləri Suriyanı müzakirə etdilər
17.08.2018, 16:32

Rusiya və Tükiyə müdafiə nazirləri Suriyanı müzakirə etdilər

Naxçıvan toylarında yeməyə qadağa qoyulmayıb – Ali Məclisin deputatlarından AÇIQLAMA
17.08.2018, 16:18

Naxçıvan toylarında yeməyə qadağa qoyulmayıb – Ali Məclisin deputatlarından AÇIQLAMA

Bayram Səfərov: “Koçaryanın siyasətə qayıtmasına nə edə bilərik?”
17.08.2018, 15:59

Bayram Səfərov: “Koçaryanın siyasətə qayıtmasına nə edə bilərik?”

Bələdiyyə sədri 3 min manat cərimələndi
17.08.2018, 15:46

Bələdiyyə sədri 3 min manat cərimələndi

Azərbaycan Ordusu Qarabağda əməliyyat keçirməyib – RƏSMİ
17.08.2018, 15:10

Azərbaycan Ordusu Qarabağda əməliyyat keçirməyib – RƏSMİ

Nazirdən ƏMR: Polis gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
17.08.2018, 15:05

Nazirdən ƏMR: Polis gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək

Tovuzda evdən pul və 15 min manatlıq qızıl oğurlandı
17.08.2018, 15:00

Tovuzda evdən pul və 15 min manatlıq qızıl oğurlandı

“Aqrolizinq” mexanizatorlara sertifikat təqdim edəcək
17.08.2018, 14:51

“Aqrolizinq” mexanizatorlara sertifikat təqdim edəcək

Səudiyyə Ərəbistanı Rusiyadan quş əti idxalını dayandırdı
17.08.2018, 14:40

Səudiyyə Ərəbistanı Rusiyadan quş əti idxalını dayandırdı

Pənah Hüseyn və İsgəndər Həmidov Koçaryanı müdafiə etdi
17.08.2018, 14:30

Pənah Hüseyn və İsgəndər Həmidov Koçaryanı müdafiə etdi

Mehman Hüseynovun məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb
17.08.2018, 13:57

Mehman Hüseynovun məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb

Meşəni yandıranlara atəş açmağa icazə verildi
17.08.2018, 13:50

Meşəni yandıranlara atəş açmağa icazə verildi

Ötən gün Azərbaycan yollarında 4 nəfər öldü
17.08.2018, 13:39

Ötən gün Azərbaycan yollarında 4 nəfər öldü

“Azərbaycan KTMT-ya qoşula bilməz”
17.08.2018, 13:33

“Azərbaycan KTMT-ya qoşula bilməz”

Almaniyadakı diaspor fəalından Merkelin Bakı səfəri ilə bağlı ÇAĞIRIŞ: 
17.08.2018, 13:26

Almaniyadakı diaspor fəalından Merkelin Bakı səfəri ilə bağlı ÇAĞIRIŞ: "... Ya da sifariş yerinə yetirirsiniz"

“Xəzər”in növbəti sayının onlayn versiyası oxucuların ixtiyarına verildi
17.08.2018, 13:17

“Xəzər”in növbəti sayının onlayn versiyası oxucuların ixtiyarına verildi

Leysan yağacaq, dolu düşəcək - XƏBƏRDARLIQ
17.08.2018, 13:14

Leysan yağacaq, dolu düşəcək - XƏBƏRDARLIQ

Sabahın hava PROQNOZU
17.08.2018, 13:13

Sabahın hava PROQNOZU

Dünyanın ən kasıb eks-prezidenti təqaüdə çıxdı
17.08.2018, 13:01

Dünyanın ən kasıb eks-prezidenti təqaüdə çıxdı

Ermənilər indi də Laçında xəstəxana tikir
17.08.2018, 12:32

Ermənilər indi də Laçında xəstəxana tikir

Qərbi Kaspi Universiteti II tur üçün qəbul elan edir
17.08.2018, 12:31

Qərbi Kaspi Universiteti II tur üçün qəbul elan edir

Həccin kölgəsindəki MİLYARDLAR...
17.08.2018, 12:21

Həccin kölgəsindəki MİLYARDLAR...

Qazaxıstan Xəzərin statusu ilə bağlı qərar verəcək
17.08.2018, 12:21

Qazaxıstan Xəzərin statusu ilə bağlı qərar verəcək

“Azərişıq” bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq
17.08.2018, 12:09

“Azərişıq” bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq

Xaçmazda qadın özünü hərəkətdə olan avtomobildən atıb öldü
17.08.2018, 12:05

Xaçmazda qadın özünü hərəkətdə olan avtomobildən atıb öldü

Azercell-in uşaqların rifahına yönəlik sosial layihələri davam edir
17.08.2018, 12:02

Azercell-in uşaqların rifahına yönəlik sosial layihələri davam edir

Hadi Rəcəbli barəsində yazanlara: “Bu qədər şərəfsiz, vicdansız hərəkət etmək olmaz”
17.08.2018, 11:58

Hadi Rəcəbli barəsində yazanlara: “Bu qədər şərəfsiz, vicdansız hərəkət etmək olmaz”

Bayandur Rzayev: “Qurbanlıq heyvan hər cəhətdən qüsursuz olmalıdır”
17.08.2018, 11:58

Bayandur Rzayev: “Qurbanlıq heyvan hər cəhətdən qüsursuz olmalıdır”

İrandan gələn Azərbaycan vətəndaşında narkotik aşkarlandı
17.08.2018, 11:42

İrandan gələn Azərbaycan vətəndaşında narkotik aşkarlandı

Bakıda 6 marşrut xətti müsabiqəyə çıxarıldı
17.08.2018, 11:38

Bakıda 6 marşrut xətti müsabiqəyə çıxarıldı

Musson yağışları 167 nəfərin ölümünə səbəb oldu
17.08.2018, 11:33

Musson yağışları 167 nəfərin ölümünə səbəb oldu

Qasırğaya görə 53 min insan təxliyyə edildi
17.08.2018, 11:19

Qasırğaya görə 53 min insan təxliyyə edildi

Həyat yoldaşı xəstə olduğu üçün boşandı, indi uşağına görə narahatdır
17.08.2018, 11:15

Həyat yoldaşı xəstə olduğu üçün boşandı, indi uşağına görə narahatdır

ARXİV