Աշխարհի քարտեզներում օգտագործվող նկարագրության նոր մեթոդները և որոշ աշխարհագրական անունների փոփոխությունները օրակարգ են բերել այն հարցը, թե ինչպես դրանք կարտացոլվեն ադրբեջանական դասագրքերում։
Modern.az-ը հարցում է ուղարկել Գիտության և կրթության նախարարություն։ Նշվել է, որ դասագրքերը պատրաստելիս օգտագործվում են հուսալի միջազգային և տեղական պետական կառույցների քարտեզները։
Հեղինակների խոսքով՝ աշխարհի ֆիզիկական քարտեզի վրա լեռնագոյացման, երկրաշարժերի և հրաբխականության նման բնական գործընթացների հետևանքով առաջացած փոփոխությունները սովորաբար տեղի են ունենում երկար ժամանակահատվածում։ Պետական սահմանների և աշխարհագրական անունների հետ կապված նորությունները վերաբերում են քաղաքական քարտեզին.
«Քարտեզի վրա փոփոխությունների արտացոլումը պետք է անցնի լուրջ փուլեր։ Այս ընթացքում հաշվի են առնվում միջպետական հարաբերությունները, տարածքային հարցերը և պետությունների ազգային շահերը»։
Պատասխանում նշվել է, որ նոր աշխարհագրության դասագրքերում արտացոլվել են մի շարք նորություններ։ «Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս» անվանումը տրվել է որպես «Արկտիկական օվկիանոս», ավելացվել է Հարավային օվկիանոսը, Սուդանը և Հարավային Սուդանը ցույց են տրվել որպես առանձին պետություններ։ Բացի այդ, 44-օրյա Հայրենական պատերազմից հետո ստեղծված իրավիճակը հաշվի առնելով՝ թարմացվել են Ադրբեջանի Ղարաբաղի շրջանին վերաբերող քարտեզները։
Դասագրքի հեղինակները որպես օրինակ են բերել նաև ԱՄՆ-ի Օնտարիո լճի համար «Ամերիկյան լիճ» անվան օգտագործումը։ Այս անվան փոփոխությունը վերաբերում է ԱՄՆ-ի դաշնային օգտագործմանը. դա չի նշանակում լճի անվան միջազգային մակարդակով փոփոխություն։
Քննարկված մյուս նորությունը քարտեզի պրոյեկցիան է, այսինքն՝ Երկրագնդի հարթության վրա պատկերման մեթոդը։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեան 2026 թվականի սեպտեմբերի 4-ին բանաձև է ընդունել, որը խրախուսում է Equal Earth («Հավասար Երկիր») պրոյեկցիայի օգտագործումը, որն ավելի քիչ է աղավաղում մայրցամաքների չափերը։ Այս որոշումը չի փոխում երկրների սահմանները կամ Երկրագնդի ֆիզիկական կառուցվածքը։
Լամիա Ջաննաթզադե
