19mart | Ana Səhifə - Yazılar - İndi heç kimə etibar yoxdur
İndi heç kimə etibar yoxdur

Mülatif Adurov,
veteran telejurnalist


Səhiyyə sahəsində aşkarlığı necə təmin etməli? Bu sual çoxlarını narahat etsə də konkret nəticəyə gəlinmir. Çünki elə əməllər var ki, bunu bir həkim bilir, bir də Allah. Qalırıq həkimin insafına, həkimin vicdanına. İnsaf, vicdan da çox adamda yoxdur.


...Gözlərim zəifləmişdi. Sovet dövründə səhiyyə ocaqlarında müalicə kursu elə idi ki, ilk növbədə poliklinika həkiminə müraciət olunmalı idi. Amma mən xarici ölkəyə uzunmüddətli ezamiyyətə gedəcəyim üçün komissiyadan keçməli idim. Komissiyadan keçəndə həkimlər mütləq sağ gözümdə mirvari suyunun –kataraktın müalicə olunmaq zəruriətinin vacibliyini bildirdilər, yəni cərrahiyyə təklifi verdilər.

Sovetlər dövründə isə belə əməliyyatı nadir cərrahlar görürdülər. Çox soraqlaşdıqdan sonra öyrəndim ki, bir cərrah var: bu işin Allahı sayılır. Ünvanını öyrənib ora getdim. Dünyasını dəyişdiyinə görə indi həmin cərrahın ad-soyadını, ünvanını bildirməyi lazım bilmirəm. Elə adına “Dyadya Vanya” , sadəcə “Dyadya” (şərtidir) deyirdim. “Dyadya” elə evində məni qəbul etdi, analizlər götürdü, əməliyyat qabağı tövsiyələrini verdi. Bir neçə gün məni evində saxladı. Ürəyimdə düşündüm ki, necə də xeyirxah insanlar varmış! Sən demə, bu hörmətin qarşılığında məkirli niyyət dururmuş. Hələ müayinə və müalicə xərclərinin həddini aşacağını demirəm.

Beləcə üç gün onlarda qaldım, yeməyim-içməyim də yerli yerində. Məlum oldu ki, kataraktdan əlavə mənim bir gözümdə qlaukoma da var, o da əməliyyat olunmalı idi. Sovet dövründə bunlar o qədər də çox xərc tələb etmirdi. Ancaq həkimim bildirdi ki, mirvari suyu dəyişdirilməlidir. Gözün bülluru dəyişdirilməlidir. Bu bülluru ABŞ-dan sifarişlə gətirdir. Ucuzu da var, bahalısı da – 5 dollardan 100-dək. 

-      Hansını istəyirsən? – deyə soruşdu. İmkansız olsam da göz kimi vacib orqana biganə qala bilməzdim.

-      Əlbəttə lap yaxşısını, - deyə pıçıldadım.


Əməliyyat günü məni xəstəxanaya apardılar. Əvvəlcə gözümə bahalı bir iynə vurdular – rus pulu ilə 100 rubla. O vaxt bu çox baha məbləğ idi. Çarəm yox idi. Amma iynənin içindəki vaksindən xəbərim olmadı. Ucuz idi, bahalı idi, bilmədim. Sonra məni yarıqaranlıq bir otağa saldılar (növbəm çatanda). Çarpayıda uzandırıb üstümə mələfə örtdülər. Sol gözümü tənziflə bağladılar. Başımın üstündə həkim, assistent, tibb bacıları durmuşdular.


Sözün düzü, “Dyadaya”dan gözüm su içmirdi: onun əlləri əsirdi. Görəsən bıçağı əlində necə tutacaq? Keyləşdirici iynə işini görmüşdü. Bircə onu eşidirdim ki, “Dyadya Vanya” mahnı oxuyur, qızlar da ona qoşulurlar. O tez-tez (üç-dörd dəfə) “o bahalı bülluru gətirin” deyirdi. Bu məndə şübhə oyatsa da, səsimi çıxarmadım.


Ertəsi günü bu barədə söhbət etdik.

-      Dyadya, siz dünən bir  neçə dəfə bahalı büllur barədə danışdınız. İndi mən haradan bilim, o büllur ucuz idi,yaxud yüz dollarlıq idi?

Tutuldu.

-      Yox, sən bilə bilməzdin, bu bizim öz vicdanımıza qalırdı.

-      Deyəsən gözümü bıçaqla kəsən də başqası idi, eləmi?

-      Hə, yaşa dolmuşam, əllərim əsir. Ona görə də köməkçim ...


Əməliyyatdan beş ay, bir il, üç il keçdi. Gözlərimdə nəinki bir yenilik hiss etdim, əksinə görməyim bir az da tutqunlaşdı.


Başqa bir həkimə müraciət edərək bu prosesləri yenidən davam etdirdim. Vəziyyətim düzəldi.


Xəstənin heç nədən xəbəri olmur. Oğlan uşağı dünyaya gətirəndə anaya qız uşağı göstərirlər. Ağır ağrılar keçirən ana bunu necə ayırd edə bilərdi. Böyrək əməliyyatı aparanlar “lap daş          karxanasıdır” deyib bir ovuc daşı xəstəyə göstərirlər. O yazıq nə bilsin ki, bu daşlar onun böyrəyindən çıxıb, yoxsa başqalarının.


Təbabətdə aşkarlıq olmadığından indi də belə hallar təkrarlana bilər. Xəstənin sahibini nəinki cərrahiyyə otağına, heç reanimasiya otağına da buraxmırlar, başqa çür müşahidə də apara bilmirlər. Belə olduqda isə dələduzluq əl-qol açır, vicdan da itir, insaf da.

Aşkarlığın təmin olunmasının yolunu bəlkə də tibb işçiləri bilirlər, amma bunu aşkarlamaq istəmirlər. Çünki xeyir eləmir...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Yüzlərlə insan karantin rejiminin tətbiqinə etiraza başlayıb 26 Sentyabr 2020, 22:44 Dağıstanda azərbaycanlı atasını boğdu 26 Sentyabr 2020, 22:27 "Zirə"dən əzmkar qələbə 26 Sentyabr 2020, 22:13 İstanbulda meşə yanğını 26 Sentyabr 2020, 21:58 Müğənni yeni adaya sahibləndi 26 Sentyabr 2020, 21:39 İranda kütləvi dini tədbirlər qadağan edildi 26 Sentyabr 2020, 21:24 Böyük Britaniya ÜST-yə maliyyə dəstəyini 30 faiz artırır 26 Sentyabr 2020, 21:11 Göyçayda ər arvadını bıçaqladı 26 Sentyabr 2020, 20:57 Kiçik Qızılağac körfəzinə balıq körpələri buraxılıb - VİDEO 26 Sentyabr 2020, 20:46 Prezidentə qarşı sui-qəsd 26 Sentyabr 2020, 20:34 "Səbail" və "Sabah" matçından sonra insident yaşandı 26 Sentyabr 2020, 20:23 Avropa Birliyinin enerji təhükəsizliyi üçün ən böyük zərbə - Deputat yazır 26 Sentyabr 2020, 20:09 Baş nazirin müavini cəbhə xəttinə yollandı 26 Sentyabr 2020, 20:00 “Payız-qış mövsümü problem yarada bilər” - TƏBİB rəsmisi 26 Sentyabr 2020, 18:40 Gürcüstan Müsəlmanları İdarəsinin müftisi İSTEFA VERDİ 26 Sentyabr 2020, 18:25 Daha bir ölkə Lukaşenkonu prezident kimi tanımadı 26 Sentyabr 2020, 18:12 Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinə yeni mətbuat katibi təyin olundu 26 Sentyabr 2020, 18:00 Orxan Quluzadədən ata yurdunun işğal gününə həsr olunmuş Qarabağ - Zəfər layihəsi - VİDEO 26 Sentyabr 2020, 17:54 İmişli və Tərtər sakinlərindən ov tüfəngləri götürüldü 26 Sentyabr 2020, 17:48 “Təmiz sahil, təmiz Xəzər” devizi ilə təmizlik aksiyası keçirildi - FOTOLAR 26 Sentyabr 2020, 17:40 Bakıda 553 küçə dezinfeksiya olundu - FOTO 26 Sentyabr 2020, 17:33 İctimai nəqliyyatda kart sistemi bütün ölkə üzrə tətbiq olunacaq - Nazirlik 26 Sentyabr 2020, 17:25 COVID-19 qurbanlarının sayı 1 milyona çatır 26 Sentyabr 2020, 17:17 Ərdoğandan “Mavi Vətən” mesajı 26 Sentyabr 2020, 17:08 “Qarabağ”ın “Legiya” ilə oyun üçün iştirak ərizəsi 26 Sentyabr 2020, 17:00 Azərbaycanda daha bir sinif koronavirus səbəbindən distant təhsilə keçdi 26 Sentyabr 2020, 16:54 Goranboyda ağır qəza - ölən var 26 Sentyabr 2020, 16:46 Bir ailənin 3 üzvünü bıçaqlayanlar saxlanıldı 26 Sentyabr 2020, 16:38 Lənkəranda usta faciəli şəkildə öldü - VİDEO 26 Sentyabr 2020, 16:30 Daha 10 şagird və 2 təhsil işçisi koronavirusa YOLUXDU 26 Sentyabr 2020, 16:22 Bakıda qəza sıxlığa səbəb oldu - FOTO 26 Sentyabr 2020, 16:15 Sərhəddən tapança keçirmək istədilər - FOTO 26 Sentyabr 2020, 16:08 Xaricdən sifariş verənlərin NƏZƏRİNƏ - VİDEO 26 Sentyabr 2020, 16:00 Prezident Çin Xalq Respublikasının Sədrini təbrik etdi 26 Sentyabr 2020, 15:52 Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi ilə görüşdü 26 Sentyabr 2020, 15:45