Arxiv
26 Aprel 2021, 10:28 | TƏHSİL
Məleykə Abbaszadə test tapşırıqlarından danışdı“İmtahandan sonra informasiya sızması baş verir

Çağdaş zamanda ali təhsil müəssisələrinə qəbulla bağlı dünyada fərqli təcrübələr mövcuddur. Elə zamanda yaşayırıq ki, internet resursları bu təcrübələrlə hər kəsin tanış olmaq imkanını əlçatan edib. Bu, istənilən halda müsbət haldır.


Ancaq bəzən ali təhsillə bağlı qərarların verilməsində insanların təcrübələrə, gerçəkliklərə deyil, emosiyalara söykənməsi arzuolunan nəticə vermir. 


Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə Modern.az saytı və AzEdu.az təhsil portalı vasitəsilə imtahan və qəbul sisteminə aid növbəti suallara aydınlıq gətirir. 


Sizi maraqlandıran sualları redaksiyamıza ünvanlaya və hər birimiz üçün faydalı ola biləcək müzakirə prosesinə qoşula bilərsiniz.


Beləliklə, Məleykə Abbaszadənin əməkdaşlıq çərçivəsində cavabladığı və aktuallığı ilə seçilən  növbəti maraqlı tezisləri təqdim edirik:  


- Pandemiya dövründə hər bölgə üzrə ayrıca imtahan keçirilməsi ədalətsizliyə səbəb olurmu?

- Məlumdur ki, pandemiya dövründə Dövlət İmtahan Mərkəzi də digər dövlət orqanları kimi öz fəaliyyətini Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın müəyyən etdiyi tələblərə uyğun şəkildə qurur. Xüsusi karantin rejimi kütləvi tədbirlərin keçirilməsini məhdudlaşdırıldığına görə imtahanların qrafiki rejiminin gedişatına uyğun olaraq operativ şəkildə müəyyən olunur. Bu şəraitdə mərkəzləşmiş imtahanların həmişə olduğu kimi, bütün ölkə üzrə eyni vaxtda keçirilməsi qeyri-mümkündür. Digər tərəfdən ölkənin ali təhsil müəssisələrində tədris prosesinin fasiləsiz davam etməsi üçün imtahanların keçirilməsi zəruridir və bu vəziyyət bəzi qeyri-standart qərarların verilməsini tələb edir.


Buna görə də, DİM imtahanların müxtəlif regionlarda müxtəlif vaxtlarda keçirilməsinə qərar verib. Təbii ki, bu qərar imtahanların obyektivliyi baxımından haqlı olaraq ictimaiyyətdə bir sıra suallar doğurur və bu suallara aydınlıq gətirilməsinə ehtiyac var. Belə ki, bir regionda keçirilən imtahanın məzmunu artıq iştirakçılara məlum olduğu üçün informasiya sızması baş verir, test tapşırıqları imtahanlardan sonra xüsusən sosial mediada paylaşılır. Bu sualların növbəti imtahanda istifadə olunması nəticələrin obyektivliyinə xələl gətirə bilər. Buna görə də, növbəti imtahanda testlərə artıq fərqli tapşırıqlar daxil edilir. Bu isə hər iki imtahanın çətinlik dərəcəsinin eyni olub-omaması, bəzi abituriyentlərə istəmədən də olsa, müəyyən üstünlük verib-verməməsi ilə bağlı sualların meydana çıxmasına səbəb olur.


Onu qeyd edim ki, DİM-in test bankında test tapşırıqları çətinlik dərəcələrinə görə kateqoriyalara ayrılır və imtahanlarda istifadə olunan bütün testlər standart alqoritm vasitəsilə eyni prinsiplə formalaşdırılır. Daha aydın desək, hər bir testə daxil edilən tapşırıqların çətinlik dərəcələri üzrə paylanması eyni olur. Xatırladım ki, 2020-ci ildəki qədər olmasa da, imtahanda müxtəlif test variantları hər il tətbiq olunur və nəticələr əsasında dünyada qəbul olunmuş elmi-statistik metodlar vasitəsilə test variantlarının müqayisəli təhlili aparılır və digər məlumatlarla birlikdə illik hesabatın tərkibində ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılır. Uzun illər aparılan təhlillər eyni imtahan üzrə müxtəlif test variantları arasında korrelyasiya əmsalının 0,8-0,9 aralığında olduğunu göstərir ki, bu da yüksək səviyyədə uyğunluq deməkdir. Beləliklə, müxtəlif test variantlarının çətinlik dərəcəsi arasında ehtimali fərq məqbul statistik xəta payı çərçivəsindən kənara çıxmır.


Maraqlıdır ki, test variantlarını müqayisə edən insanlar bir çox halda öz fikirlərini əsaslandırmaq üçün ümumilikdə test bloklarını yox, testlərə daxil olan ayrıca götürülmüş tapşırıqları müqayisə edirlər. Qeyd edim ki, oxşar və ya eyni mövzuya aid test tapşırıqları bir varianta mürəkkəbləşdirilmiş, digər varianta isə asanlaşdırılmış formada daxil edilə bilər. Bu halda testin çətinlik dərəcəsi başqa tapşırıqlar hesabına tənzimlənir. Buna görə də test variantlarına daxil olan oxşar tapşırıqların müqayisəsi bizdə yanlış təəssürat yarada bilər. Sağlam qənaət əldə etmək üçün müqayisə bütövlükdə bloklar arasında aparılmalıdır ki, bu da ətraflı statistik təhlillər əsasında həyata keçirilir. İlk baxışda gözə çarpan zahiri fərqlər testlərin çətinlik dərəcəsini ifadə etmir.


Başqa sözlə desək, bir kiloqram pambıq kənardan baxanda bir kiloqram dəmirdən daha böyük görünə bilər, amma mahiyyət etibarı ilə hər ikisinin çəkisi eynidir və onların hər ikisini qaldırmaq üçün eyni dərəcədə güc sərf olunur.


- Açıq tipli test tapşırıqları nəyə lazımdır?

- Hər imtahan kampaniyasından sonra səsləndirilən şikayətlərdən biri də açıq tipli test tapşırıqları ilə bağlı olur. Bəzi valideyn və abituriyentlər bu tapşırıqların xüsusən çətin olmasından gileylənirlər. Bu məsələ təhsil mütəxəssisləri üçün hər hansı sual doğurmasa da, onun valideyn və abituriyentlər üçün daha sadə dildə izah olunmasına ehtiyac var. Qeyd olunmalıdır ki, testlərin strukturu formalaşdırılarkən iki məsələ prioritet kimi müəyyən olunur: abituriyentlərin təhsil prorqamını nə dərəcədə mənimsəmiş olması və onların zehni və ya məntiqi qabiliyyətləri.


Standart çoxvariantlı test tapşırıqları geniş diapazonlu mövzuları əhatə edir və imtahan verənlərin tədris proqramını nə dərəcədə mənimsədiyini müəyyən etməyə imkan verir. Açıq tipli suallar isə onların hər hansı bir məlumatı dərindən işləmə və təhliletmə qabiliyyətini qiymətləndirir. Əgər standart tapşırıqların cavablandırılmasında yaddaş və məntiqi qabiliyyətlər balanslı şəkildə tətbiq olunursa, açıq tipli tapşırıqlarda ikinci daha əhəmiyyətli rol oynayır.


İmtahanların nəticələri əsasında aparılan təhlillər göstərir ki, açıq tipli tapşırıqlar xüsusən yüksək nəticə göstərən abituriyentlər arasında seçim etmək üçün əhəmiyyətli rol oynayır. Lakin açıq tipli tapşırıqların cavablandırılması və yoxlanılması daha uzun vaxt tələb etdiyi üçün onlar test blokuna məhdud sayda daxil edilir.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“Qarabağın yenidən dirçəldilməsini yaxından izləyirik” - Ərdoğan 15 İyun 2021, 18:00 Prezidentlər Şuşada “Xan qızı” BULAĞINDA 15 İyun 2021, 17:54 Şuşa bəyannaməsində Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi yer alıb 15 İyun 2021, 17:49 “Verdiyimiz sözü çox şükür yerinə yetirdik” - Ərdoğan Şuşa səfərindən DANIŞDI 15 İyun 2021, 17:46 Şuşada Türkiyənin Baş konsulluğu açılacaq 15 İyun 2021, 17:40 “Şuşada müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən gələcək nəsillərə yol göstəririk” - Prezident 15 İyun 2021, 17:36 “Arxa fonda yerləşən bina erməni vəhşiliyinin bariz nümunəsidir” - Ərdoğan 15 İyun 2021, 17:34 Mehriban Əliyeva Şuşada Əminə Ərdoğanla görüşdü - VİDEO 15 İyun 2021, 17:28 “Şuşa bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrini ən yüksək zirvəyə qaldırır” - İlham Əliyev 15 İyun 2021, 17:25 İlham Əliyev: “Şuşa Bəyannaməsi tarixi Qars bəyannaməsinə istinad edilir” 15 İyun 2021, 17:20 Ərdoğanla Əliyevin imzaladığı Şuşa Bəyannaməsinin DETALLARI açıqlandı 15 İyun 2021, 17:17 Prezidentlər Şuşada mətbuata birgə bəyanatlarla çıxış etdilər - VİDEO 15 İyun 2021, 17:12 Yaşasaydı bu gün 23 yaşı olacaqdı - UNEC-in şəhid MƏZUNU 15 İyun 2021, 17:07 Azərbaycanla Türkiyə arasında Şuşa Bəyannaməsi İMZALANDI 15 İyun 2021, 17:02 “Ermənilər buraları dağıtdılar ki, biz qayıdanda tanımayaq” - Prezidentlər Şuşaya belə getdilər - VİDEO 15 İyun 2021, 16:56 Ermənistanın xarici borcu rekord həddə ÇATDI 15 İyun 2021, 16:50 Hərbçilər Milli Qurtuluş gününü qeyd ediblər 15 İyun 2021, 16:47 Gürcüstanda azərbaycanlı kişi həyat yoldaşını qətlə yetirib 15 İyun 2021, 16:42 Azərbaycanda peyvənd olunanların sayı 3 milyona çatır 15 İyun 2021, 16:36 Bu günün yoluxma sayı açıqlandı 15 İyun 2021, 16:30 Ter-Petrosyan: “Nə Koçaryan, nə də Paşinyanla koalisiya qurmayacam” 15 İyun 2021, 16:24 Şuşada Prezidentlərin təkbətək görüşü olub - FOTO 15 İyun 2021, 16:18 Ərdoğan: “Milli Qurtuluş Günündə Şuşadayıq” 15 İyun 2021, 16:12 Şuşaya gəlmiş türk sərkərdələri - Nuru paşa və Ərdoğan 15 İyun 2021, 16:06 Türkiyədə 35 milyondan çox şəxsə koronavirus vaksini vurulub 15 İyun 2021, 16:00 “Neftçi”nin Çempionlar Liqasındakı ilk oyunu bu tarixdə keçiriləcək 15 İyun 2021, 15:30 İlham Əliyev və Ərdoğan Şuşadadır - VİDEO-YENİLƏNİB 15 İyun 2021, 15:25 Sarkiasyan Paşinyanı TƏHQİR ETDİ: “Əlindən alıb başına çırpmalıyıq!” 15 İyun 2021, 15:20 Boksçularımız Avropa çempionatına yollandı 15 İyun 2021, 15:15 Avro-2020-nin bugünkü oyunlarını göstərəcək telekanallar 15 İyun 2021, 15:10 Bakıda daha bir yol təmir olunur - FOTO 15 İyun 2021, 15:05 Azərbaycan əhalisinin gəlirləri açıqlandı 15 İyun 2021, 15:00 Türkiyəli professor Ərdoğanın Şuşa səfərinin önəmindən DANIŞDI 15 İyun 2021, 14:54 Gürcüstanda Hindistan ştammına 18 nəfər yoluxdu 15 İyun 2021, 14:48 İranda son sutkada COVID-19-dan 134 nəfər öldü 15 İyun 2021, 14:42
SORĞU AVRO-2020-nin qalibi hansı komanda olacaq?