İran İslam Cumhuriyeti'nin iç siyasi yapısı hakkında yeni iddialar gündeme geldi. Bu iddiaların en tartışmalısı ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (SEPAH) mevcut komutanı Ahmed Vahidi'nin fiilen ülkeyi yönettiği fikridir.
İran siyasi sistemi resmi olarak yüce lider, cumhurbaşkanı ve parlamentodan oluşsa da, gerçek güç merkezi SEPAH'tır.
SEPAH, ordu, istihbarat, ekonomik imparatorluk, dış operasyon yapılarını aynı merkezde birleştiren askeri-siyasi bir örgüttür.
Son savaş ve bölgesel çatışmaların etkisiyle SEPAH'ın rolü daha da arttı. Bazı kaynaklar bu süreci "askerileşmiş yönetim modeli" olarak tanımlıyor.
Analistler, ABD-İsrail koalisyonunun 28 Şubat'ta başlattığı savaş sonucunda İran'ın dini liderliğinin fiilen yok edildiğini ve yerini SEPAH'ın şahsında askeri liderliğin aldığını belirtiyor.
SEPAH komutanı Ahmed Vahidi, şu anda İran'da görevde olan kişiler arasında en nüfuzlu figür olarak kabul ediliyor. İddialara göre, Uzmanlar Meclisi'ne Mücteba Hamenei'nin yeni yüce lider seçilmesi için baskı yapanlar o ve adamlarıdır.
Modern.az'ın haberine göre, Ahmed Vahidi uzun yıllardır İran'ın güvenlik ve askeri sisteminde yüksek görevlerde bulunuyor.
Tümgeneral Ahmed Vahidi, savaş başladıktan sonra SEPAH'a liderlik eden üçüncü komutandır. Ondan önceki iki komutan – generaller Hüseyin Selami ve Muhammed Pakpur ABD-İsrail saldırısı sonucunda öldürüldü.
“The Independent Persian” gazetesi de Ahmed Vahidi'nin mevcut savaş koşullarında fiilen İran yönetimindeki en güçlü figürlerden birine dönüştüğünü yazıyor.
Ayetullah Ali Hamenei ve bir dizi üst düzey askeri liderin öldürülmesi, ayrıca yeni yüce lider Mücteba Hamenei'nin ağır yaralanması sonucunda ülkede ciddi bir iktidar boşluğu oluştu. Bu boşluk, SEPAH komutanı Ahmed Vahidi'yi ana karar verici figür haline getirdi.
Buna rağmen, General Vahidi son savaş döneminde hiçbir zaman kamuoyu önüne çıkmadı. Faaliyetleriyle ilgili neredeyse hiçbir görsel ve bilgi bulunmuyor ve sadece bir kez resmi mesaj yayınladı. Bu durum, onun gerçek gücü ile görünen konumu arasında bir çelişki yaratıyor.
Vahidi, SEPAH'ın ilk üyelerinden biriydi, uzun yıllar güvenlik ve istihbarat alanında çalıştı ve özellikle Kudüs Gücü'ne liderlik ettiği dönemde İran'ın bölgedeki etkisini şekillendiren ana kişilerden biri olarak kabul ediliyor.
Ahmed Vahidi, 27 Haziran 1958'de İran'ın Şiraz şehrinde doğdu. Gerçek adı ve soyadı Ahmed Şah Çeraği'dir.
Elektronik alanında lisans ve endüstri mühendisliği alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. İmam Sadık Üniversitesi'nden stratejik araştırmalar alanında doktora derecesi aldı.
İsraillilere ve Amerikalılara karşı saldırılar düzenleyen Kudüs Gücü'nün eski komutanı olarak ün kazandı. Bu yöndeki en ölümcül saldırı 1994 yılında Buenos Aires'teki Yahudi Kültür Merkezi'nde meydana geldi. Bu saldırı, Holokost'tan bu yana Yahudilerin en büyük toplu katliamı oldu. O zaman 85 kişi hayatını kaybetmiş, 300'den fazla kişi yaralanmıştı. Arjantin istihbarat organları ve Mossad tarafından yapılan araştırma sonucunda, operasyonun arkasında İran'ın olduğu ve saldırının organizatörünün General Ahmed Vahidi olduğu ortaya çıkmıştı. Sonuç olarak, Interpol Vahidi'yi 2007 yılında arananlar listesine aldı.
14 Kasım 2022'de "İran'da insan haklarının ciddi şekilde ihlal edilmesi" nedeniyle tüm Avrupa Birliği ülkelerinin yaptırım listesine eklendi.
Ahmed Vahidi, Mahmud Ahmedinejad'ın cumhurbaşkanlığı döneminde savunma bakanı olarak görev yaparak İran'ın füze ve askeri programlarının geliştirilmesinde yer aldı. Daha sonra İbrahim Reisi hükümetinde içişleri bakanı oldu ve iç güvenlik politikasında önemli bir rol oynadı.
ABD-İsrail koalisyonu ile savaş sonucunda birçok üst düzey yetkilinin ortadan kaldırılması ve yapıların zayıflaması, A. Vahidi'nin konumunu daha da güçlendirdi. Hatta bazı değerlendirmelere göre, onun etkisi parlamentonun mevcut başkanı Muhammed Bakır Kalibaf gibi siyasi figürleri bile geride bırakıyor.
Analistlere göre, savaş ve güvenlik krizi devam ettikçe, SEPAH devlet yönetiminde daha baskın bir rol oynuyor. Bu durumda da Ahmed Vahidi karar alma sürecini etkileyebiliyor, siyasi liderliği "gölgeden" yönlendirebiliyor.
Peki Ahmed Vahidi neden görünmüyor?
“The Independent Persian” gazetesi, Vahidi'nin saklanmasının ana nedeninin büyük olasılıkla güvenlikle ilgili olduğunu yazıyor. Çünkü ABD-İsrail koalisyonu üst düzey SEPAH komutanlarına karşı saldırılar düzenlerken Vahidi de ana hedeflerden biriydi. Bu nedenle, açıkça görünmek yerine gölgeden yönetim modelini tercih ediyor.
Ahmed Vahidi şu anda İran'ın hem askeri hem de siyasi karar alma sisteminde merkezi bir figür olarak sunulsa da, tamamen gizli faaliyet göstermesi dikkat çekiyor. Hatta ateşkes sağlansa bile, güvenliğini ön planda tutarak gölgeden yönetimi sürdürüyor…
Bazı yorumlarda Ali Laricani (İsrail'in 17 Mart'ta gerçekleştirdiği saldırı sonucunda öldürüldü) gibi nüfuzlu bir figürün yokluğunda Ahmed Vahidi, mevcut "gri kardinal" veya "de-facto lider" olarak sunuluyor.
A.Korkmaz
