16 Avqust 2021, 09:55 | Ana Səhifə - Yazılar - Yaponiya başqa planetdir
Yaponiya başqa planetdir

Elçin Alıoğlu

"Yaponiya başqa planetdir".


Bunu Gündoğar ölkədə, yaponların özlərinin "Nihon" adlandırdıqları məmləkətdə olanların tam əksəriyyəti deyir.


Yaponlar gerçəkdən də, fərqli insanlardır.


Dəqiqlik və punktuallıqda almanlardan, zövqdə və sənətə sayğıda italyanlardan, musiqi və ədəbiyyat tutqunluğunda fransızlardan, zəhmətkeşlikdə çinlilərdən, biznes vərdişlərində amerikalılardan qat-qat üstün olan yaponlarda məmurlara münasibət də fərqlidir.


Məmurların xalqa münasibəti təki.


1600-cı ildə, söqun Toyotomi Hidzeyosinin ölümündən sonra taxta Tokuqava İeyasu çızdı. O, Sökiqahara yaxınlığındakı döyüşdə Toyotominin tərəfdarlarını darmadağın edəndən sonra 15 il ölkəni idarə etdi, Edo şəhərində yeni söqunluğun əsasını qoydu.


Məhz bu səbəbdən yaponlar ölkələrinin 1603-1867-ci illərdəki tarixini Edo dövrü adlandırırlar.


İndi Yaponiyada yerli prefektura və rayonların inzibati-idarəetmə strukturlarının rəhbərlərinin, yəni prefektlərin və rayon başçılarının davranış kodeksi də Edo dövründən gəlir.


Məhz bu səbəbdən Yaponiyada prefekt və ya rayon rəhbəri olmaq çətindir. Bu adamların həyat yoldaşlarının işi isə lap çətindir.


İki səbəb var - "Edo kodeksi" və Yaponiyanın coğrafi xüsusiyyətləri.


Bilirsiniz, Yaponiyada çox tez-tez zəlzələlər olur. Bəzi yer təkanlarından sonra isə sakinlər evsiz-eşiksiz qalırlar.


Onlar zəlzələdən "sağ çıxmış" məktəblərdə, müvəqqəti qurulmuş tikililərdə, idman zallarında və s. yaşamalı olurlar.


Əksər hallarda isə çadır şəhərciklərində.


Edo kodeksinə görə, zəlzələ, sel, daşqın, torpaq sürüşməsi və s. kimi təbii fəlakət baş verərsə, insanların evləri dağılarsa, yerli rəhbər mütləq (!) fəlakət məkanına yollanmalıdır. O, xanımı ilə birlikdə həmin məkanda müvəqqəti yaşamalıdır.


Özü də Yaponiyada hələ də işlək olan Edo kodeksinə görə, rəhbər müvəqqəti yaşayış üçün fəlakət zonasında ən pis yeri seçməlidir.


Məsələn, yəni idman zalında yer və ya çadır arasında seçim yaranarsa, çadır seçilməlidir.


Yerli rəhbərin müavinləri, şöbə müdirləri və bütün yerli məmurlar da həmin məkana üz tutmalı, orada məskunlaşmalıdır.


İndi düşünün: zəlzələ zonası, fəlakət yeri, hər yer dağılıb. Yerli rəhbər xanımı ilə çadırda yaşayır, yerdə yatır. Xanımı qaz balonu gətirib, şorba bişirir.


Yerli rəhbər də yaxınlıqda qatlanıb-açılan plastik kətildə oturub, məmurları yığıb, toplantı keçirir.


Çoxmu oturacaq o plastik kətildə?


Fəlakətdən zərər çəkmiş son yerli sakinin problemi həll olunadək.


Yerli rəhbər çadır şəhərciyini sonuncu olaraq tərk etməlidir.


Əcnəbilər bunu "yapon dövlət idarəçiliyi menecmentinin effektivliyi" adlandırırlar, seminarlarda və treninqlərdə danışırlar.


Məsələ "effektivlik"də deyil.


Hələ Edo dövründə söqun əmr etmişdi: fəlakət baş verdimi, yerli rəhbər mütləq xanımı ilə oraya yollanmalıdır.


Niyə xanımı ilə?


Çünki yerli rəhbər çadırda çox yaşaya bilər. Başına yığacaq məmurları, sake, balıq tutmaq, ov, əyləncə.


Təbiət qoynunda istirahət yəni.


Niyə də yox - okean sahili, təmiz hava, tonqal...


Xanımı isə onun bu əyləncəsini burnunun iki deşiyindən tökər.


Çadırda yaşayan xanım sürəkli deyinir - "bezdim çadırda qalmaqdan, uşaqlar başsız qalıb, işlərini tez qurtar, evə qayıtmalıyıq".


Yerli rəhbər də köks ötürür, naçar qalır və başlayır işləri tez görməyə.


Çünki bu iş yaponların “qomen nasay”, yəni üzrxahlıq ayininin bir hissəsi də sayıla bilər.


Edo dövründəkilər insanları, ələlxüsus da məmurları əla tanıyırdılar...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Portuqaliyada böhran həll edilmir -  Növbədənkənar seçki ehtimalı 25 Oktyabr 2021, 19:40 Quterreş Sudandakı çevrilişi pislədi 25 Oktyabr 2021, 19:26 Türkiyəyə çağırış edən ölkələrdən GERİ ADDIM 25 Oktyabr 2021, 19:12 Rasim Quliyevin məhkəməsində sənədlər tədqiq edilib 25 Oktyabr 2021, 19:00 Qoşulmama Hərəkatından Azərbaycanla bağlı PAYLAŞIM 25 Oktyabr 2021, 18:54 Alimlər ekzoplanetin fotosunu çəkdilər - FOTO 25 Oktyabr 2021, 18:48 Namiq Abdullayevin qardaşı vəfat etdi 25 Oktyabr 2021, 18:42 Kərim Vəliyev NATO nümayəndəsi ilə görüşüb 25 Oktyabr 2021, 18:36 Fərid Qayıbov federasiyanın fəaliyyəti ilə tanış olub - VİDEO 25 Oktyabr 2021, 18:30 Dolların məzənnəsi sabit qaldı 25 Oktyabr 2021, 18:24 Qubadlı sakinləri də ata ocaqlarına dönəcəklər 25 Oktyabr 2021, 18:18 Düşmənin xeyli canlı qüvvəsini və texnikasını məhv edən şəhidimiz anılıb - VİDEO 25 Oktyabr 2021, 18:12 Şəhid ailələri və qazilərə daha 50 mənzil verildi 25 Oktyabr 2021, 18:07 Zakir Həsənov Türkiyə Milli Müdafiə Universitetinin rektoru ilə görüşüb - FOTO 25 Oktyabr 2021, 18:05 “Şəxsi maşınların şüşəsinə bayraq vurula bilməz!” - Polisdən XƏBƏRDARLIQ 25 Oktyabr 2021, 18:03 FHN-dən hava şəraiti ilə əlaqədar əhaliyə ÇAĞIRIŞ 25 Oktyabr 2021, 18:01 1 ölkə, 2 prezident: Tatarıstan Kremlin istəyini RƏDD ETDİ 25 Oktyabr 2021, 17:59 Eldəniz Səlimovun cinayət işi icraata verildi 25 Oktyabr 2021, 17:55 Milli Məclis 12 məsələyə görə iclas ÇAĞIRDI 25 Oktyabr 2021, 17:50 Səfər Mehdiyev Detlef Şröderlə görüşdü - FOTOLAR 25 Oktyabr 2021, 17:45 Qudası Eldar Həsənovun məhkəməsində ifadə verdi 25 Oktyabr 2021, 17:40 Bakıda dini toy karvanı təşkil edənlərin işi məhkəməyə göndərildi - FOTO 25 Oktyabr 2021, 17:34 ABB-dən sahibkarlar üçün TƏLİM 25 Oktyabr 2021, 17:28 Ceyhun Bayramov səfirlə görüşdü 25 Oktyabr 2021, 17:22 Diasporumuz Finlandiya jurnalında - FOTO 25 Oktyabr 2021, 17:16 “Siz bizi Xudavəngə buraxın, biz də sizi Ağdabana” – Erməni kilsəsindən TƏKLİF 25 Oktyabr 2021, 17:10 Ərdoğanın Azərbaycana səfər proqramı açıqlandı 25 Oktyabr 2021, 17:05 Amerikalı dini icma rəhbərləri Şeyxin qəbuluna gəldilər - FOTO 25 Oktyabr 2021, 17:00 AccessBank-la əmanətini sərbəst idarə et! 25 Oktyabr 2021, 16:55 Rövşən Rzayev xarici jurnalistlə görüşdü 25 Oktyabr 2021, 16:50 Azad edilmiş ərazilərdə daha 47 mina AŞKARLANDI 25 Oktyabr 2021, 16:46 Sahibə Qafarova Ana Cumaliyeva ilə görüşüb 25 Oktyabr 2021, 16:40 Son sutkada peyvənd OLUNANLAR 25 Oktyabr 2021, 16:35 Yoluxma AZALDI - 21 nəfər öldü 25 Oktyabr 2021, 16:30 İran Prezidenti Azərbaycan səfirini qəbul etdi 25 Oktyabr 2021, 16:24