16 fevral 2019, Şənbə
Ana Səhifə - ƏDƏBİYYAT - Abbasqulu Ağa Bakıxanov Şah İsmayıl Xətai haqqında nə yazıb?
Abbasqulu Ağa Bakıxanov Şah İsmayıl Xətai haqqında nə yazıb?
20.07.2015, 00:35

AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun nəzdindəki "Şah Xətai İrsini Araşdıran Qrup"un təşəbbüsü ilə Azərbaycan Səfəvilər Dövlətinin qurucusu və ilk hökmdarı Şah İsmayıl Xətainin irsinin təbliğində 19-cu əsr tanınmış Azərbaycan mütəfəkkiri Abbasqulu Ağa Bakıxanovun rolu mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

Dəyirmi masada AMEA-nın Fəlsəfə və Hüquq, Tarix, Şərqşqnaslıq İnstitutlarının alimləri iştirak ediblər. Tədbiri giriş sözü ilə açan Tarix İnstitutunun Azərbaycanın Orta Əsrlər Tarixi şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Dilavər Əzimli qeyd edib ki, Şah Xətai dövrünü geniş şəkildə izah edib. D.Əzimli bildirib ki, Xətai dünya tarixində özünəməxsus yer tutan nadir şəxsiyyətlərdən biridir, onun dövrü Azərbaycan tarixinin qızıl dövrüdür. Ona görə Şah Xətainin Qızılbaşlıq ideyası Türk millətçiliyi ilə ifadə olunub: “Şah İsmayıl Xətainin dövründə millət vahid ideologiya ətrafında birləşdirildi. Bu çox böyük tarixi bir vəzifə idi ki, Şah Xətai öhdəsindən gəldi. Məsələnin digər tərəfi isə Azərbaycan türkcəsinin dövlət dili səviyyəsinə gətirilməsiydi. Şah İsmayıl Xətai Bütöv Azərbaycanın, Türklüyün simvoludur”.

O bildirib ki, Xətaiylə bağlı qarayaxmalara görə dövlət rəhbərliyinə müraciət etmək lazımdır.

Tarix İnstitutunun Azərbaycan Orta Əsrlər Tarixi şöbəsinin tarix üzrə elmlər doktoru Xeyirbəy Qasımov isə A.A.Bakıxanovun irsində Səfəvilərin əksində bəhs edib. X.Qasımov bildirib ki, Bakıxanov Səfəvi dövründəki mədəniyyəti çox böyük ustalıqla ifadə edib. Onun fikrincə, Bakıxanovun Səfəvilərə olan sevgisi onun milli mədəniyyətə və vətənə bağlılığından irəli gəlib.

AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərov (Qəzənfəroğlu) öncə bildirib ki, Şah İsmayıl Xətainin dogum günü Azərbaycanın Bütövlük günü kimi qeyd olunmaldır. Onun fikrincə, 18 iyul tarixi Xətai Azərbaycanın bütövləşməsi yolunda böyük bir rol oynamaqdadır.

”Bunu hiss edən düşmənlərmiz istər Güney Azərbaycanda, istərsə Quzey Azərbaycanda Xətaini qaralama kampaniyası aparırlar”.
F.Ələkbərov qeyd edib ki, Səfəvilərin Azərbaycan Türk tarixində möhtəşəmliyini ilk görənlər arasında A.A.Bakıxanov mühüm yer tutur. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərində Səfəvilərə xüsusi diqqətin ayrılması və sair məsələlər bu kitabın Çar Rusiyası tərəfindən nəşrini əngəlləyib. Ümumiyyətlə, Bakıxanovun bu əsəri  milli tarixdə mühüm rola malikdir. Ona görə də, həm Çar Rusiyası, həm də Sovet Rusiyası Bakıxanovun bu əsərinə və onun şəxsiyyətinə birmənalı yanaşmayıb.
F.Ələkbərov bildirib ki, Bakıxanov Azərbaycan mədəniyyətində və tarixində hələ də layiqli yerini ala bilməyib. Belə ki, Çar Rusiyası və SSRİ dövründə Bakıxanov islamçılıqda, Quba üsyanına yardım etməkdə, feodallıqda və s. məsələlərdə ittiham olunduöğu halda, indi də Çar Rusiyasının polkovniki olmaqda və suçlanır. Ələkbərova görə, bu günə qədər Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərinin orijinalının dövlət səviyyəsində Azərbaycan türkcəsində nəşr olunmamsı doğru deyil. Yalnız akademik Ziya Bünyadovun Bakıxanovun həmin əsərini 1991-ci ildə rus dilində yayımlamasıyla təsəlli tapırıq.

Ələkbərov deyib ki, bu gün Azərbaycanın birləşməsi məsələsi bəziləri üçün xəyal, ya da qeyri-ciddi görünə bilər. Amma bir gün Azərbaycan birləşəndə, yəni iki Azərbaycan bir olanda hamı bu gerçəkliyi öz gözləri ilə görüşəcək.

Tədbirdə çixş edən AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun nəzdindəki "Şah Xətai İrsini Araşdıran Qrup"un rəhbəri, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Nazim Hüseynov bildirib ki, Bakıxanov Səfəvi irsini bizə çatdıran böyük tarixçidir. Onun fikrincə, Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" tarixi əsərində Səfəvilərə geniş yer verməsi Çar Rusiyasının maraqlarına cavab verməyib. N.Hüseynov çıxışında Səfəvilərin Qızılbaşlıq ideologiyasının mahiyyətini də geniş şəkildə izah edib.

Daha sonra tədbirdə mövzuyla bağlı digər alimlər Mirzə Ənsəri, Şahin Bağırov, Paşa Həsənli və başqaları da maraqlı məqamlara toxunublar.

Modern.az


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Hava xəbərdarlığı - Bakıya sulu qar yağacaq, güclü külək əsəcək
16.02.2019, 14:12

Hava xəbərdarlığı - Bakıya sulu qar yağacaq, güclü külək əsəcək

Vüqar Hüseynov: “Fermerlərin siyahıları dəqiqləşdirilir, texniki hazırlıq işləri başa çatıb”
16.02.2019, 13:49

Vüqar Hüseynov: “Fermerlərin siyahıları dəqiqləşdirilir, texniki hazırlıq işləri başa çatıb”

İnstitut: Şamaxıda vulkan püskürməyib, gil kütləsi üzə çıxır
16.02.2019, 13:20

İnstitut: Şamaxıda vulkan püskürməyib, gil kütləsi üzə çıxır

İraq İrana neft ixracatını dayandırıb
16.02.2019, 13:03

İraq İrana neft ixracatını dayandırıb

Gimnastımız Dünya Kubokunun finalına çıxdı
16.02.2019, 12:48

Gimnastımız Dünya Kubokunun finalına çıx

ATƏT-in baş katibi Rusiyanın Qarabağ münaqişəsinin həllindəki rolundan danışdı
16.02.2019, 12:35

ATƏT-in baş katibi Rusiyanın Qarabağ münaqişəsinin həllindəki rolundan danışdı

İsmayıllıda 16 min 500 manatlıq oğurluq edənlər tutuldu
16.02.2019, 12:15

İsmayıllıda 16 min 500 manatlıq oğurluq edənlər tutuldu

Vida günü deyə bilmədiklərim...
16.02.2019, 12:00

Vida günü deyə bilmədiklərim...

Baş redaktora ağır itki üz verdi
16.02.2019, 11:41

Baş redaktora ağır itki üz verdi

Azərbaycana xeyli qızıl gətirilməsinin qarşısı alındı
16.02.2019, 11:28

Azərbaycana xeyli qızıl gətirilməsinin qarşısı alındı

İsmayıllıda marşrut avtobusu 25 yaşlı qızı vurub öldürdü
16.02.2019, 11:12

İsmayıllıda marşrut avtobusu 25 yaşlı qızı vurub öldürdü

Axtarışda olan 29 nəfər saxlanıldı
16.02.2019, 11:10

Axtarışda olan 29 nəfər saxlanıldı

Çeçenistanın naziri Əli Həsənovun açıqlamasına cavab verdi
16.02.2019, 10:44

Çeçenistanın naziri Əli Həsənovun açıqlamasına cavab verdi

Bizimkilər - Ceyhun Əli: “Mənə “Səndə bu alınmayacaq” söyləyənlər də olmuşdu” - FOTOLAR
16.02.2019, 10:25

Bizimkilər - Ceyhun Əli: “Mənə “Səndə bu alınmayacaq” söyləyənlər də olmuşdu” - FOTOLAR

Baytarlıq Xidməti xəstəliklərə görə toplandı
16.02.2019, 10:21

Baytarlıq Xidməti xəstəliklərə görə toplandı

Qərbi Kaspi Universiteti Türkiyənin daha bir universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır
16.02.2019, 10:19

Qərbi Kaspi Universiteti Türkiyənin daha bir universiteti ilə əməkdaşlığa başlayır

Cəbhədə erməni təxribatı - kəndlərimi atəşə tutuldu
16.02.2019, 09:55

Cəbhədə erməni təxribatı - kəndlərimi atəşə tutuldu

Azərbaycan çaylarında son durum...
16.02.2019, 09:25

Azərbaycan çaylarında son durum...

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi
16.02.2019, 09:14

Tramp Türkiyəyə yeni səfir təyin etdi

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO
16.02.2019, 00:54

Dəhşətli qəzanın görüntüləri yayıldı – VİDEO

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı
16.02.2019, 00:36

Şəmkirdə 26 yaşlı gənc bıçaqlandı

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü
16.02.2019, 00:16

Silahlı hücumda 66 nəfər öldürüldü

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü
15.02.2019, 23:57

Paytaxt sakini mənzilində yanaraq öldü

Azərbaycan nefti bahalaşıb
15.02.2019, 23:46

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Bakıda gənc qız itkin düşdü
15.02.2019, 23:31

Bakıda gənc qız itkin düşdü

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR
15.02.2019, 23:20

Leyla Əliyeva Buzovnada sosial xidmət müəssisəsinin açılışına qatıldı - FOTOLAR

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab    
15.02.2019, 23:04

Nazirlikdən sosial müavinətlərlə bağlı İTTİHAMLARA cavab  

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu
15.02.2019, 22:50

Daha 17 uşaq qızılcaya tutuldu

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi
15.02.2019, 22:37

ABŞ-da fövqəladə vəziyyət elan edildi

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO
15.02.2019, 22:20

Yüzlərlə etirazçı Yerevan-Tbilisi dəmiryolunu bağladı - VİDEO

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü
15.02.2019, 22:06

Şamaxıda yenidən vulkan püskürdü

Özünü asan qızı polislər xilas etdi
15.02.2019, 21:49

Özünü asan qızı polislər xilas etdi

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi
15.02.2019, 21:36

Elmar Məmmədyarov Almaniyada Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı
15.02.2019, 21:23

“Azərsu”ya məxsus avtomobil avtobusa çırpıldı

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir
15.02.2019, 21:11

ABŞ bu ölkəyə qarşı sanksiyaları sərtləşdirir

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR
15.02.2019, 20:57

Leyla Əliyeva Balaxanıda sahibsiz itlərə qayğı mərkəzinin açılışında - FOTOLAR

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı
15.02.2019, 20:43

Hindistan Pakistandakı səfirini geri çağırdı

Almaniya müdafiə xərclərini artırır
15.02.2019, 20:29

Almaniya müdafiə xərclərini artırır

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR
15.02.2019, 20:16

Nazir günərzi qayğı mərkəzində - FOTOLAR

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar
15.02.2019, 20:01

Bakıda 20 yaşlı qızı vurub hadisə yerindən qaçdılar

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək
15.02.2019, 19:58

Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə şəxsiyyət vəsiqəsi ala biləcək

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq
15.02.2019, 19:49

Azərbaycanın daha beş rayonunda “ASAN Xidmət” mərkəzləri açılacaq

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb
15.02.2019, 19:38

İsmayıllıda marşrut avtobusu qadını vuraraq öldürüb

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib
15.02.2019, 19:27

Prezidentin köməkçisi “Neolit”dəki insidentə münasibət bildirib

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları
15.02.2019, 19:16

Əsrlər sonra açıqlandı: Hürrəmin məktubları

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək
15.02.2019, 19:09

Azərbaycan Ukraynaya avtomobil ixrac edəcək

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb
15.02.2019, 19:01

Pensiyaların iki aylıq artımla verilməsinə başlanılıb

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu
15.02.2019, 18:50

Ötən il ən böyük hərbi büdcəyə malik ölkələri məlum oldu

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb
15.02.2019, 18:39

Elmar Məmmədyarov ukraynalı həmkarı ilə görüşüb

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi
15.02.2019, 18:24

Tramp barışıq üçün maliyyə nazirini Çinə göndərdi

ARXİV