23 Sentyabr 2021, 10:04 | Ana Səhifə - Yazılar - Ədalətdən qaçan, sülhə töhfə vermək istəməyən ABŞ
Ədalətdən qaçan, sülhə töhfə vermək istəməyən ABŞ

Elman Babayev

Rəsmi Vaşinqton müharibədən sonrakı dönəmdə sülh prosesinin diplomatik və qeyri-yollarla pozulmasına daha çox səfərbərdir; davamlı sülh onu az ilgiləndirir


Məhz dünya dövlətlərinin 30 ilə yaxın davam edən ədalətsiz mövqeyi Dağlıq Qarabağ probleminin sülh müstəvisində boşuna araşdırılmasına gətirib çıxardı. Nəticədə Azərbaycan ötən ilin 27 sentyabr tarixində Qurtuluş Savaşına başlayaraq torpaqlarını işğaldan azad etmək məcburiyyətində qaldı. 44 günlük savaşdan sonra Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi 2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya prezidentləri və Ermənistan baş nazirinin birgə bəyanat imzalaması, uduzan tərəfin kapitulyasiya aktını qəbul etməsi ilə yekunlaşdı. Azərbaycan tarixi Qələbə qazandı, artıq Dağlıq Qarabağ adlanan ərazi subyekti mövcud deyil. Azərbaycan Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda böyük quruculuq layihələri həyata keçirməkdə, düşmənin bu yurd yerlərimizə vurduğu yaraları sarmaqdadır. Münaqişə və müharibədən sonra yaranan yeni reallıq öz yerini sərhədlərin demarkasiyası və delimitasiyası, kommunikasiyaların açılması, sülh müqaviləsinin imzalanması kimi məsələlərə verib. Regionda əməkdaşlıq mühitini formalaşdırmaqla onun inkişafına təkan vermək üçün addımlar atılır.


Bəs, bu prosesə vaxtilə münaqişənin həlli ilə birbaşa məşğul olmaq görəvini daşıyan ATƏT-in Minsk Qrupunda təmsil olunan ABŞ hansı töhfələri verir?


Əfsus ki, müsbət nəsə söyləmək mümkün deyil.


Məsələn, günlərdir ABŞ-ın Ermənistandakı səfiri Linn Treysi ardıcıl olaraq Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hələ həll olunmadığını və bu istiqamətdə səylər göstərilməsinin zəruriliyini dilə gətirir. ABŞ səfirinin simasında səslənən bəyanatlardan bu qənaətə gəlmək mümkündür ki, rəsmi Vaşinqton Cənubi Qafqaz regionunda sülhün bərqərar olmasında maraqlı deyil. Tam əksinə, bu cür açıqlamalarla münaqişənin yenidən alovlanmasına, Ermənistanda revanşizm meyllərinin daha da güclənməsinə və qalib gəlməsinə cəhdlər edir. Hər halda ABŞ səfirinin davamlı bəyanatlarına başqa ad tapmaq mümkün deyil.


ABŞ-ın ATƏT-in Minsk Qrupundakı həmsədrlərindən biri kimi 30 illik fəaliyyəti də əslində bu qənaəti möhkəmləndirir. Gəlin baxaq; ötən 30 ildə ABŞ güc mərkəzi, həmçinin həmsədrlərindən biri kimi hansı mövqedə olub?


Təəssüf ki, ABŞ problemin ədalətli, beynəlxalq hüquq çərçivəsində həlli istiqamətində bir dəfə də olsun, əməli addıma müəlliflik etməyib. Danılmaz faktdır ki, rəsmi Vaşinqtonun bütün cəhdləri məsələnin konservasiyasına yönəlmişdi. ABŞ-ın Minsk Qrupunun həmsədri, həmçinin güc mərkəzi kimi mövqeyi çalışma görüntüsündən, 30 ilə yaxın dövrün hər ilinin başlanğıcında münaqişənin bu il həllini tapacagı kimi yalan vədlərindən uzağa getməyib. Həmsədr kimi fəaliyyətinin ana xəttini Ermənistanın davam edən işğalçılıq siyasətinə, Azərbaycan torpaqlarının talan olunmasına susmaq, Ermənistanın törətdiyi bütün biabırçılıqları və özbaşınalıqları görməzliyə vurmaq təşkil etməyibmi? Ötən dövrdə ATƏT-in Minsk Qrupunun Amerikadan olan nümayəndələrinin orta səviyyəli, heç bir səlahiyyətə malik olmayan, hətta öz rəhbərləri tərəfindən belə qəbul edilməyən şəxslər olması təsadüfi idimi?


Görünən odur ki, ABŞ dəyişməyib. Yoxsa, indiki mərhələdə davamlı sülh prosesinə öz potensialını ortaya qoymaq əvəzinə, gizli şəkildə Ermənistana himayədarlıq etməyə, yenidən münaqişə ocağı yaratmağa çalışmazdı. Hec bir şübhə qalmır ki, ABŞ müharibədən sonrakı dönəmdə sülh prosesinin diplomatik və qeyri-yollarla pozulmasına daha çox səfərbərdir; davamlı sülh onu az ilgiləndirir. Vaşinqton daha çox erməni lobbisinin maraqlarını Cənubi Qafqaz regionuna daşımağa cəhd etməkdədir.


30 il passiv müşahidəçi, Minsk Qrupunun “ölü” həmsədri olan ABŞ bu gün belə mövqe nümayiş etdirmək, tələblər irəli sürmək üçün mənəvi haqqını çoxdan itirib. Bundan başqa, bu gün bütün dünya görür ki, ABŞ Suriya, Liviya, Əfqanıstanda iflasa uğrayıb, ən yaxın müttəfiqlərindən biri olan Fransaya xəyanət edib. Belə bir dövlətin düşdüyü mənzərə onun bu tipli iddialarla çıxış etmək haqqını itirdiyini ortaya qoymurmu?


ABŞ Qarabağla bağlı mövqeyini dəyişməli, haqqın, ədalətin, beynəlxalq hüququn yanında durmalıdır. Əks təqdirdə, Azərbaycan hər hansı səviyyədə ATƏT-in Minsk Qrupu formatında keçirilən görüşlərdən imtina etməlidir. Çünki ABŞ-ın fəaliyyəti üzərinə götürdüyü vasitəçilik missiyası ilə bir araya sığmır.


Zaman isə Azərbaycanın Qarabağ məsələsində düzgün mövqe secdiyini bir daha təsdiqləməkdədir...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
“Qubadlı” yarımstansiyasının açılışı oldu 25 Oktyabr 2021, 14:10 İrəvandan YENİ TƏXRİBAT: Qarabağa 300 milyon ayıracaq 25 Oktyabr 2021, 14:05 İlham Əliyev Ermənistanla sərhəddə hərbi hissənin AÇILIŞINDA 25 Oktyabr 2021, 14:00 Xanlıq-Qubadlı yolunun təməli qoyuldu 25 Oktyabr 2021, 13:56 Prezidentlə xanımı QUBADLIDA 25 Oktyabr 2021, 13:51 “Delimitasiya üçün Xalq Cümhuriyyətinin xəritəsi əsas götürülsün!” – TƏKLİF 25 Oktyabr 2021, 13:45 Ankarada kompozisiya təqdim olundu 25 Oktyabr 2021, 13:40 Koronavirus xəstəsi evi TƏRK ETDİ 25 Oktyabr 2021, 13:34 Ombudsman Ermənistan cinayətlərindən DANIŞDI 25 Oktyabr 2021, 13:28 Şənbə-bazarın yol terroru - 8 qəza, 8 ölü 25 Oktyabr 2021, 13:22 Ən çox və ən az məhbusu olan ölkələr: Azərbaycan neçəncidir? - REYTİNQ 25 Oktyabr 2021, 13:17 Rayon sakinlərindən odlu silah GÖTÜRÜLDÜ 25 Oktyabr 2021, 13:12 Koronavirusun delta ştammının FOTOSU 25 Oktyabr 2021, 13:06 Dələduz qadın tutuldu 25 Oktyabr 2021, 13:00 Azərbaycanın mükafatı fəxri konsula verildi 25 Oktyabr 2021, 12:54 Hamilə qadınlar da peyvənd oluna bilər - RƏSMİ 25 Oktyabr 2021, 12:48 Hadi Rəcəbli HARALARDADI... 25 Oktyabr 2021, 12:45 Rusiya ilə Ermənistan Zəngəzurda hərbi təlimlər KEÇİRDİ 25 Oktyabr 2021, 12:39 Goranboyda şəhidin məzarı ziyarət olunub 25 Oktyabr 2021, 12:35 Qanunsuz meşə materialı AŞKARLANDI 25 Oktyabr 2021, 12:31 Prokurorluq 37 yaşlı kişinin ölümünü ARAŞDIRIR 25 Oktyabr 2021, 12:26 Türkiyədə meşələri yandıran 7 rusiyalı saxlanıldı 25 Oktyabr 2021, 12:20 Azərbaycan hansı ölkədən hərbi təyyarələr alacaq? 25 Oktyabr 2021, 12:15 Sabah Bakıda yağış yağacaq 25 Oktyabr 2021, 12:10 8 maşından OĞURLUQ ETDİ 25 Oktyabr 2021, 12:05 Mehriban Əliyeva Qubadlıdan paylaşım etdi - FOTO 25 Oktyabr 2021, 12:00 Qahirədə müdavimlərlə GÖRÜŞ   25 Oktyabr 2021, 11:55 Sərxoş oğru TUTULDU 25 Oktyabr 2021, 11:50 DOST Mərkəzinə MEDİATUR 25 Oktyabr 2021, 11:46 İrəvan-Gümrü qatarı daşa basıldı 25 Oktyabr 2021, 11:42 Azərbaycanın Türkiyəyə ixracı 2 milyard dollara çatır 25 Oktyabr 2021, 11:38 Paşinyan Qafqazda “sülh dövrü”nün başlandığını ELAN ETDİ 25 Oktyabr 2021, 11:34 Bakının mərkəzində qumbara tapıldı - FOTO 25 Oktyabr 2021, 11:30 Tuneldə QƏZA - FOTO 25 Oktyabr 2021, 11:27 Ermənistan hərbi xərclərini artırır – Paşinyan AÇIQLADI 25 Oktyabr 2021, 11:25