Arxiv
14 Fevral 2020, 10:34 | ÖLKƏ
Azərbaycanda niyə Ayətullah yoxdur?

İslam dinində şiəliyə aid, ali rütbə hesab olunan Ayətullah ən çox İran İslam Respublikasında rast gəlinsə də, İraq və Livanda da Ayətullah titulu daşıyan din xadimləri çoxdur.

 

Ayətullah dərəcəsi almış din xadimlərinin fətva vermək, İslam hüququna əsaslanaraq hökm çıxarmaq səlahiyyəti var. Həmçinin, Ayətullah dərəcəsi olanların Quran, Sünnə, İcma ve Ağıl əsas olmaqla Əsli dəlillərdən istifadə edərək ictihad etmə hüquqları var.

Onlar öz sahəsində elmi hövzədə müəllimlik edə bilər və istiftaatlar üçün fətva verə bilərlər.

 

Tarixdə ilk dəfə müctəhid Əllamə Hilli ayətullah dərəcəsi alıb. Hazırda İranda 1.000-dən çox Ayətullah var. Bununla yanaşı, Böyük Ayətullah ali titulu da mövcuddur. Şiə məzhəbində bu ən ali titul sayılır və İslam Hüquq (Fiqh), metodologiya (üsul) və fətva vermək hüququ verir.     

Azərbaycanda isə bu ali dini dərəcəni daşıyan din xadimləri yoxdur. Onları “mərcə` at-taklid”-deyə çağırırlar. Hazırda Böyük Ayətullah ali titulunu Əli Xameneyi (İran), Sadik Şirazi (İran), Məkərəm Şirazi (İran), Yusif Sanei (İran), Əli Sistani (İraq) və s. daşıyır.   

 

Maraqlıdır ki, şiə təriqətinə mənsub müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi 4 ölkədən biri olan Azərbaycanda (red – digərləri İran, İraq, Bəhreyn) Ayətullah titulunu daşıytan din xadimi yaşamırt. Buna baxmayaraq, tarixdə əslən Azərbaycandan olan bir sıra Ayətullahlar var. Onların sırasında Ayətullah Məhəmməd Əli Naxçıvani, Ayətullah Şeyx Məhəmməd Həsən Qarabaği, Ayətullah Seyid Əli Salyani, Ayətullah Mirzə Əbülqasim Ordubadi Nəcəfi, Ayətullah Məhəmməd Fazil Lənkərani və s. adlarını çəkmək olar. Lakin onlar əsasən, dini təhsil üçün yola düşdükləri İraqın Nəcəf, İranın Qum, Məşhəd kimi şəhərlərində məskunlaşaraq çox az hallarda tarixi vətənlərinə dönüblər.

 

Bəs nə üçün Azərbaycanda Ayətullah dini titulu daşıyan şəxs yoxdur? Bu titulu almaq üçün hansı dini təhsil gərəklidir?

Məsələ haqqında Modern.az-a danışan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) səlahiyyətli nümayəndəsi, ilahiyyatçı Hacı Şahin Həsənli həmin dərəcəyə çatmağın çətinliklərindən danışıb:

 

“Ayətullah Allahın ayəsi, nişanəsi deməkdir. Bu ifadəni alimlərə hörmət olaraq deyiblər.

İctihad, mücdəhidlik məqamına gəldikdə isə, Azərbaycanda bu dərəcəyə çatmış din xadimi yoxdur.

Bu dərəcəyə çatmaq zaman tələb edir. Ayətullah dərəcəsini qazanacaq səviyyədə dini təhsil alan şəxslər olmadığından Azərbaycanda bu rütbəni daşıyan kimsə yoxdur”.

 

Hacı Şahin Həsənli tarixən Ayətullah dərəcəsinə sahib olmuş soydaşlarımızın olmasını istisna etməyib:

“Hətta ola bilər, indi də İslam ölkələrində təhsil alan, Ayətullah rütbəsinə yiyələnmiş şəxslər var”.

 

 

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Məhkumların azad edilməsi humanist siyasətin növbəti təzahürüdür - Kamilə Əliyeva   8 Aprel 2020, 16:08 Milli Məclisdən yaşı 65-dən yuxarı deputatlara ÇAĞIRIŞ 8 Aprel 2020, 16:02 Dövlət Agentliyinin səlahiyyətləri artırıldı - FƏRMAN 8 Aprel 2020, 15:56 Ünvanlı sosial yardım alan ailələrin sayı 9 min artıb - Son 10 gündə 8 Aprel 2020, 15:50 Bakıda 8 nəfər metil spirtindən zəhərlənərək öldü 8 Aprel 2020, 15:42 Baş Nazir karantinə görə Milli Məclisə GETMƏYƏCƏK 8 Aprel 2020, 15:35 “1 DONOR 2 HƏYAT” - Deputatdan qanvermə aksiyasına ÇAĞIRIŞ 8 Aprel 2020, 15:22 Dövlət Xidmətinin Çağrı Mərkəzinə 22320 müraciət daxil olub  8 Aprel 2020, 15:15 “Yaxın bir neçə il üçün doğum göstəriciləri aşağı düşə bilər” - Koronavirusa görə 8 Aprel 2020, 15:02 Məşhur müğənni koronavirusdan öldü 8 Aprel 2020, 14:56 Prezidentdən 35 min nəfəri sevindirəcək SƏRƏNCAM 8 Aprel 2020, 14:50 “Mətbuat işçilərinə də birdəfəlik yardım edilsin!” - Deputatlardan TƏKLİF 8 Aprel 2020, 14:44 İranda pandemiya qurbanlarının sayı 4 minə çatdı 8 Aprel 2020, 14:38 Ermənilər koronavirusa görə Laçının bu kəndini karantinə BAĞLADI 8 Aprel 2020, 14:32 31 deputat Milli Məclisin sabahkı iclasına getməyəcək - SƏBƏB AÇIQLANDI 8 Aprel 2020, 14:26 Psixoloq məsləhəti : “Təşviş zamanı zehninizin dərinliklərinə fokuslanın” 8 Aprel 2020, 14:20 50 il evli olmuş cütlük eyni gündə koronavirusdan öldü 8 Aprel 2020, 14:13 COVİD-19 pandemiyasının məişət zorakılığı hallarının artmasına TƏSİRİ    8 Aprel 2020, 14:00 Bakıda saxta jurnalist arayışları satanlar saxlanıldı - FOTO 8 Aprel 2020, 13:54 Karantin həkimindən polislərə çağırış: “Sənədlər təmas edilmədən yoxlanılmalıdır” 8 Aprel 2020, 13:48 Komitədən evdə oturan kişilərə tövsiyə: “Ev işlərini görməkdə kömək edin” 8 Aprel 2020, 13:42 Təbiətə verilən müvəqqəti İSTİRAHƏT – Koronavirus iqlimi necə DƏYİŞƏCƏK? 8 Aprel 2020, 13:36 Ordumuzda snayperlərin hazırlığı yoxlanılır - FOTO+VİDEO 8 Aprel 2020, 13:31 Bakıda genişmiqyaslı dezinfeksiya işləri davam etdirilir - FOTO 8 Aprel 2020, 13:26 Koronavirus və NUHUN TUFANI 8 Aprel 2020, 13:20 “Vaksin tapılana qədər koronavirus yox olacaq” 8 Aprel 2020, 13:15 Sabah 14 dərəcə isti olacaq   8 Aprel 2020, 13:10 Bu sahibkarlara 250 manat yardım ediləcək 8 Aprel 2020, 13:04 Biz birlikdə güclüyük - ailələrə yardım kampaniyası - VİDEO 8 Aprel 2020, 12:58 "Dərs vaxtı" verilişinin aprelin 9-u üçün CƏDVƏLİ müəyyənləşib 8 Aprel 2020, 12:52 “Mədəniyyət /Culture” jurnalının 2020-ci ildə ilk sayı işıq üzü gördü   8 Aprel 2020, 12:46 Kapital Bank-dan təqaüd və sosial kart sahiblərinə növbəti müjdə! 8 Aprel 2020, 12:40 Yeni hökumətin təzə parlamentə ilk HESABATI - Nələrə şahid olacağıq?.. 8 Aprel 2020, 12:34 Xüsusi karantin dövründə əlillik müddəti başa çatanlar üçün müddət UZADILDI 8 Aprel 2020, 12:28 Rusiya koronavirusa görə Krımı Ukraynaya qaytaracaq PROQNOZ 8 Aprel 2020, 12:22