Հոկտեմբերի 5-ին Ադրբեջանի «Գիլավար» Ֆոտո Ակումբ հասարակական միավորումը Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում՝ ՄԱԿ-ի Եվրոպական գրասենյակի գտնվելու վայրում՝ «Ազգերի պալատ» հրապարակում, բացել է ֆոտոցուցահանդես՝ խորհրդանշական «Կոտրված աթոռ» հուշարձանի դիմաց, որը մարմնավորում է զինված բռնության բոլոր ձևերից տառապող մարդկանց ճիչը:
Modern.az-ը հայտնում է, որ ցուցադրությանը ներկայացված են փաստագրական լուսանկարներ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ականապատ պատերազմից տուժած ադրբեջանցիների կյանքի պատմությունները և ականների պայթյունների ծանր հետևանքները։ Բացի այդ, Ժնևում ստենդերին ծանոթացած օտարերկրյա դիտորդները ծանոթացել են Հայաստանի կողմից 30-ամյա օկուպացիայի ընթացքում Ադրբեջանի տարածքներում կատարված վանդալիզմի և ավերածությունների պատկերներին, ինչպես նաև այդ տարածքներում Ադրբեջանի պետության կողմից կառուցված նոր կյանքի և վերածննդի պատկերներին։
«Գիլավար» Ֆոտո Ակումբի ղեկավար Ռաշադ Մեհդիևը հայտարարել է, որ այս լուսանկարները միջազգային հանրությանը կոչ են անում մոբիլիզացվել՝ հայտարարելու «առանց ականների աշխարհ» նպատակը՝ որպես ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման 18-րդ նպատակ, աշխարհում 60 միլիոն մարդ դեռևս ականների վտանգի տակ է, Ադրբեջանը ականներից ամենաշատը տուժած երկրներից է։ Հայաստանը, որը երկար տարիներ օկուպացրել էր Ադրբեջանի տարածքների մի մասը, այդ տարածքներում տեղադրել է ավելի քան 1.5 միլիոն ական, տարածքը նաև խիստ աղտոտված է այլ պայթուցիկ զինամթերքով։ Հայաստանի նպատակը եղել է պատերազմն Ադրբեջանի խաղաղ բնակչության դեմ։ Ազատագրված տարածքների բնակավայրերում, գերեզմանատներում և այլ վայրերում հայտնաբերված ականները, այդ թվում՝ թակարդ ականները, դրա ապացույցն են, նույնիսկ մի շարք հայտնաբերված զանգվածային գերեզմանատների շրջակայքը ականապատված է։ Ականներ են տեղադրվել այն մարդկանց համար, ովքեր տարիների կարոտից հետո փորձում են գտնել իրենց հարազատների մնացորդները այդ վայրերում, այցելության եկող մարդկանց համար։ Սա պետք է համարվի մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն։
Ցուցադրությանը ծանոթացողներին տեղեկացվել է, որ չնայած բոլոր կոչերին, Հայաստանը չի տրամադրում ականապատված տարածքների մասին ճշգրիտ տեղեկություններ, քարտեզներ։ Տրամադրված քարտեզների մեծ մասի կեղծ և անվստահելի լինելը ապացուցում է նաև այն, որ ականների հետ կապված դեպքերի բացարձակ մեծամասնությունը տեղի է ունեցել այդ քարտեզներից դուրս։ Այս գործունեությունը ոչ մի դեպքում չի ծառայում խաղաղությանը։ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանում ականների հետ կապված դեպքերից մահացած անձանց բացարձակ մեծամասնությունը քաղաքացիական անձինք են։ Նշվել է նաև, որ ականների հարցն այսօր դարձել է Ադրբեջանի ամենամեծ խնդիրը։ Հայաստանի 30-ամյա թալանից և ավերածություններից հետո Ադրբեջանի պետությունը Ղարաբաղում և Արևելյան Զանգեզուրում լայնածավալ վերականգնողական և շինարարական աշխատանքներ է իրականացնում՝ նախկին տեղահանվածներին վերադարձնելով իրենց հայրենիք։ Սակայն ականների սպառնալիքը լուրջ խոչընդոտ է այս գործընթացին, քաղաքացիների կյանքի և առողջության համար վտանգի աղբյուր է։ Ղարաբաղում և Արևելյան Զանգեզուրում ականապատված լայնածավալ տարածքները նաև մեծ հարված են էկոլոգիային և շրջակա միջավայրին, գյուղատնտեսությանը։
Ցուցադրությանը ծանոթացողները ցանկություն են հայտնել, որ մոտ ապագայում Ղարաբաղը և Արևելյան Զանգեզուրը հայտարարվեն ականազերծված տարածք։
Ադրբեջանական ՀԿ-ն կշարունակի իր միջազգային արշավը՝ հայտարարելու «առանց ականների աշխարհ» նպատակը՝ որպես ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման 18-րդ նպատակ, Եվրոպայի այլ երկրներում ևս։
«Գիլավար» Ֆոտո Ակումբը Ադրբեջանի ՀԿ Գործակալության և Ղարաբաղի Վերածննդի Հիմնադրամի կողմից համատեղ հայտարարված «Ականների և չպայթած ռազմամթերքի խնդրի վերաբերյալ նախաձեռնություններ» դրամաշնորհային մրցույթի 2026 թվականի հաղթողն է։
