18 yanvar 2019, Cümə
Ana Səhifə - TƏHSİL - Türk dünyasına 20 illik xidmət
Türk dünyasına 20 illik xidmət
08.04.2013, 10:02

Moskvada görkəmli  alim və yazıçı Murad Acının (Murad Eskenderoviç Acıyev) 20 illik türkoloji fəaliyəti bayram edilib.

Məlumdur ki, ənənəvi tarix, o cümlədən covet tarixçiliyi əsl gəlmələrin və işğalçıların əlində silah olaraq  türk etnosunu öz əzəli və tarixi torpaqlarına “gəlmə” kimi qələmə verməklə ulu türkün adını, qədimliyini aşağılamağa xidmət edirdi. Türk və slavyan xalqlarının etnik və mentalitet yaxınlığı, görünür, çoxlarına sərf etmir. Avrasiya konsepsiyasının ideoloqu knyaz N.S.Trubetskoyun “özünün təkcə ari deyil, həm də turan psixoloji tipinə məxsusluğunu dərk etmək şəxsi və milli kökünü qavramağa çalışan hər bir rus üçün vacibdir”, azman tarix alimi Lev Qumilyovun “.....türklərin ağıl və hünərləri qarşısında borcluyuq.  .....onlar 1500 illik tarixlərindən sonra məğlubedilməz Böyük çölün sələfliyini monqollara və ruslara saxladılar” kimi sözləri qadağan edilmiş və unudulmuşdu. Həmin “unudulmuşları” , “qadağan edilmişləri” məhz Murad Acı zərrə-zərrə, qətrə-qətrə axtarıb taparaq bizlərə çatdırdı, sübut etdi ki, biz millətlər sırasında “ikinci sort” deyilik.

Müəmmalıdır ki, 1944-cü ildə - müharibə dövründə, Böyük çölün göbəyi Moskvada dünyaya gələn bu qazı-qumux (kumık) türkü sanki görklü Tanrınin səsini dünyaya çatdırmaq üçün doğulmuşdu. O, iyirmi illik zaman kəsiyində “Polevesk çölünün yovşanı”, “Qıpçaqlar”(rus və ingilis dillərində),“Qıpçaqlar. Oğuzlar” (rus və ingilis dillərində), “Türklər  və dünya”, “Avropa, türklər, Böyük çöl” kimi 18 kitab yazaraq türkün qədim, zəngin tarixini  qaranlıqdan çıxardı.           

Keçmiş Azərbaycan milyonçusu və messenatı Şəmsi Əsədullayevin 1913-cü ildə tikdirdiyi və vaxtilə Moskva müsəlmanlarına bağışladığı binada ( Əsədullayev evi) – indiki Tatar Mədəniyyət Mərkəzində keçirilən tədbir Murad Acının şəxsiyyətinə və yaradıcılığına sevgilərini ifadə edən türkdilli xalqların mini festivalı oldu. Tədbirin təşəbbüskarları və təşkilatçıları Moskvada fəaliyyət göstərən iki tatar cəmiyyəti - əsasən, “Müsəlman xalqların inkişafı Fondu” (rəhbəri Qəyar İsgəndərov) və “Tuğan tel” (“Doğma dil”) cəmiyyəti idilər. Asanlıqla başa gəlməyən bu işdə iki tatar vətənpərvərinin – Qəyar İsgəndərovun və Həmid Minojətdinovun (“ Tuğan tel”in sədr müavini) fəaliyyətlərini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Böyük iclas salonunda tatarlar, altaylilar, başqırdlar, kumıklar, azərbaycanlılar, ruslar, krım tatarları, qazaxlar, qaraçaylılar, balkarlar, özbəklər... əyləşmişdilər. Aparıcı Qəyar İsgəndərov əvvəlcə Əsədullayev evinin tarixindən məlumat verdi, sonra Murad Acının həyat və yaradıcılığından, onun əsərlərinin əhəmiyyətindən danışdı. Keçmiş SSRİ məkanında yaşayan bütün türkdilli xalqların nümayəndələri növbə ilə səhnəyə çıxaraq Murad Acını söz və milli nəğmələri ilə təbrik etdilər,  hədiyyələr bağışladılar.
Qazax diasporu ona milli qazax kostyumu geydirdi.    

Azərbaycanın adından Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Moskva bölməsinin katibi, şair Nəsib Nəbioğlu və  şair-jurnalist Əliş Əvəz təbrik etdilər. Nəsib Nəbioğlu öz kitabını ona hədiyyə etdi. Əliş Əvəz isə öz çıxışında əsərlərində Azərbaycan muğamını tərənnüm etdiyinə, Azərbaycanin, o cümlədən Qafqaz Albaniyasının tarixinə obyektiv yanaşaraq, bu sahədə qiymətli tədqiqatlar apardığına görə Murad Acıya təşəkkürünü bildirdi.

Bakıda doğulmuş, əslən tatar olan, Azərbaycan vətəndaşlığını hələ də saxlayan Peterburqun Mariinsk teatrının solisti, Rusiyanın əməkdar artisti Timur Abdikeyev isə Murad Acı üçün “Sənə də qalmaz” Azərbaycan romansını ifa etdi. Dağıstanlı həmyerliləri yubilyarın qədim kumık xanı Xasavın adını daşıyan Xasavyurt rayonunun fəxri vətəndaşı seçildiyini elan etdilər və  əcdadının vətəni olan həmin rayonda ona torpaq sahəsi bağışlandığını bildirdilər, fəxri vətəndaşlıq nişanını  təqdim etdilər. Təbriklərin kuliminasiyası isə Tatarıstan Respublikasının dövlət təltifi oldu. Respublikanın Rusiya Federasiyasındakı səlahiyyətli nümayəndəsinin müavini Almaz Feyzullin Tatarıstanın Mədəniyyət Nazirliyinin “Mədəniyyət sahəsində nailiyyətlərə görə” nişanını  yubilyarın yaxasına taxdı.


Tədbirdə Moskva şəhəri Regionu Tatar Milli - Mədəni Muxtariyyətinin sədri  Rasim Akçurin, Qafqaz Xalqları Konqresinin və “Yabloko” Partiyasının nümayəndələri də çıxış edərək, alimlə həmrəy oldular. Tarix elmləri doktoru, professor A. Zubov Murad Acının yaradıcılığını müsbət xarakterizə edərək dedi ki, ancaq keçmişi doğru qavramaq bəşəriyyətin, həmçinin milli münasibətlərin xoşbəxt gələcəyini təmin edə bilər. Tədbirdə Murad Acı özü çıxış etdi və yubileyin təşkilində və gedişində iştirak edən hər kəsə təşşəkkürünü bildirdi. Sonra o, suallara cavab verdi. Sözünü belə bitirdi: “Biz türkdilli xalqlar indiyə qədər var olmuşuq, indən sonra da yaşayacağıq!”  

Əliş Əvəz,

Rusiya yazıçılar və jurnalistlər birliklərinin üzvü


xeber, parlament, ölkə, qarabağ, müsahibə, müəlliflər, təhsil, iqtisadiyyat, reportaj, gündəm, mədəniyyət, dünya, media, ədəbiyyat, fotosöhbət, Azərbaycan, xəbərlər, Russia, Turkey, Azerbaijan, Bakı, Baku

Şərh yaz

Bu kateqoriyadan olan xəbərlər
SON XƏBƏR
Bu gün hava necə olacaq? - Nazirlikdən AÇIQLAMA: “Xəbərdarlıq öz qüvvəsindədir!”   
18.01.2019, 09:10

Bu gün hava necə olacaq? - Nazirlikdən AÇIQLAMA: “Xəbərdarlıq öz qüvvəsindədir!”  

Külək Bakıda məktəbə ciddi ziyan vurdu - FOTOLAR   
18.01.2019, 09:02

Külək Bakıda məktəbə ciddi ziyan vurdu - FOTOLAR  

Manat və dolların məzənnəsi dəyişdi?
18.01.2019, 08:54

Manat və dolların məzənnəsi dəyişdi?

İrandan ABŞ-a tələb: Jurnalisti təcili azad edin
18.01.2019, 01:00

İrandan ABŞ-a tələb: Jurnalisti təcili azad edin

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əməkdaşlıq müzakirə edildi
18.01.2019, 00:41

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əməkdaşlıq müzakirə edildi

Bölgələrdə  14 dərəcəyədək şaxta müşahidə olunur
18.01.2019, 00:22

Bölgələrdə  14 dərəcəyədək şaxta müşahidə olunur

Son 10 ilin ən güclü partlayışı törədildi
18.01.2019, 00:15

Son 10 ilin ən güclü partlayışı törədildi

İŞİD-lə savaş bitməyib
17.01.2019, 23:48

İŞİD-lə savaş bitməyib

“20 Yanvar faciəsini törədənlər cəzalandırılmalıdır” - Gürcü politoloq
17.01.2019, 23:33

“20 Yanvar faciəsini törədənlər cəzalandırılmalıdır” - Gürcü politoloq

Bakıda külək gücləndi:  Pirallahıda 43 m/s
17.01.2019, 23:17

Bakıda külək gücləndi:  Pirallahıda 43 m/s

Güclü külək Bakıda fəsadlar törətdi - FOTO
17.01.2019, 22:57

Güclü külək Bakıda fəsadlar törətdi - FOTO

İtkin düşən kapitanın axtarışı dayandırıldı
17.01.2019, 22:45

İtkin düşən kapitanın axtarışı dayandırıldı

Bakı-Sumqayıt qatarında sürət həddi endirildi
17.01.2019, 22:30

Bakı-Sumqayıt qatarında sürət həddi endirildi

Temperaturunun 10 dərəcə aşağı düşməsi fəsadlarla nəticələnə bilər
17.01.2019, 22:14

Temperaturunun 10 dərəcə aşağı düşməsi fəsadlarla nəticələnə bilər

Həmsədrdən sərt AÇIQLAMA: “Avropa İttifaqı-Azərbaycan münasibətlərinə kölgə salmaq istəyirlər”
17.01.2019, 21:59

Həmsədrdən sərt AÇIQLAMA: “Avropa İttifaqı-Azərbaycan münasibətlərinə kölgə salmaq istəyirlər”

Süni intellekt texnologiyaları bazarının həcmi 52,5 milyard dollar olacaq
17.01.2019, 21:25

Süni intellekt texnologiyaları bazarının həcmi 52,5 milyard dollar olacaq

Qərargah son durumu AÇIQLADI: “Dalğanın maksimal hündürlüyü açıq dənizdə 9,3 metr olub”
17.01.2019, 21:08

Qərargah son durumu AÇIQLADI: “Dalğanın maksimal hündürlüyü açıq dənizdə 9,3 metr olub”

Benqal körfəzində güclü zəlzələ
17.01.2019, 20:57

Benqal körfəzində güclü zəlzələ

Azərbaycanda gündəlik hasilat 20 min barel azalacaq
17.01.2019, 20:44

Azərbaycanda gündəlik hasilat 20 min barel azalacaq

Bu sahələrdə e-qaimə-fakturaların tətbiqi 5 faizdən də aşağıdır
17.01.2019, 20:30

Bu sahələrdə e-qaimə-fakturaların tətbiqi 5 faizdən də aşağıdır

Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 8.9 metrə çatıb
17.01.2019, 20:16

Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 8.9 metrə çatıb

Ramil Usubov Yasamal və Səbailə rəis təyin etdi
17.01.2019, 20:04

Ramil Usubov Yasamal və Səbailə rəis təyin etdi

Üstünə reklam lövhəsi aşan şəxsin həyati təhlükəsi yoxdur - Səhiyyə Nazirliyi
17.01.2019, 20:02

Üstünə reklam lövhəsi aşan şəxsin həyati təhlükəsi yoxdur - Səhiyyə Nazirliyi

“Qarabağ münaqişəsinin həllinə dəstək artıb”
17.01.2019, 19:57

“Qarabağ münaqişəsinin həllinə dəstək artıb”

Sumqayıtda güclü külək binanın damını apardı
17.01.2019, 19:52

Sumqayıtda güclü külək binanın damını apardı

Finlandiyada erməni təxribatının qarşısı alınıb
17.01.2019, 19:21

Finlandiyada erməni təxribatının qarşısı alınıb

Ağstafada 2018-ci ilin hesabatı verildi
17.01.2019, 18:55

Ağstafada 2018-ci ilin hesabatı verildi

Prezident bu qurumları ləğv etdi - SİYAHI
17.01.2019, 18:52

Prezident bu qurumları ləğv etdi - SİYAHI

Bakıda elektrik dirəyi yük maşınının üzərinə aşıb - FOTO
17.01.2019, 18:45

Bakıda elektrik dirəyi yük maşınının üzərinə aşıb - FOTO

Prezident MTRŞ-ya 3 milyon manat ayırdı
17.01.2019, 18:27

Prezident MTRŞ-ya 3 milyon manat ayırdı

İlham Əliyevdən Cəlil Məmmədquluzadənin yubileyi ilə bağlı SƏRƏNCAM
17.01.2019, 18:10

İlham Əliyevdən Cəlil Məmmədquluzadənin yubileyi ilə bağlı SƏRƏNCAM

Fərəh Əliyevadan TƏKLİF: “Dissertasiyaların müdafiəsi prosesi sadələşdirilməlidir”
17.01.2019, 18:01

Fərəh Əliyevadan TƏKLİF: Dissertasiyaların müdafiəsi prosesi sadələşdirilməlidir

“Böyük İpək Yolu” 20 yanvar faciəsini andı -  FOTOLAR
17.01.2019, 17:55

Böyük İpək Yolu 20 yanvar faciəsini andı -  FOTOLAR

Ekologiya Nazirliyi: Bakıda külək 40 m/s-dək şiddətlənib   
17.01.2019, 17:50

Ekologiya Nazirliyi: Bakıda külək 40 m/s-dək şiddətlənib  

Azərbaycan alimlərinin II Qurultayının vaxtı dəqiqləşdi
17.01.2019, 17:43

Azərbaycan alimlərinin II Qurultayının vaxtı dəqiqləşdi

Tarix İnstitutunda AMEA-nın yaranması tarixi araşdırılır
17.01.2019, 17:40

Tarix İnstitutunda AMEA-nın yaranması tarixi araşdırılır

Bakı Metropoliteni güclü qar və şaxtaya hazır olduğunu bəyan etdi
17.01.2019, 17:35

Bakı Metropoliteni güclü qar və şaxtaya hazır olduğunu bəyan etdi

Berluskoni siyasətə qayıdır
17.01.2019, 16:57

Berluskoni siyasətə qayıdır

Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsində tələb irəli sürdü   
17.01.2019, 16:56

Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsində tələb irəli sürdü  

Rəsulzadənin barelyefini oğurlayanlar tutuldu - Modern.az-ın ictimailəşdirdiyi HADİSƏ - FOTO
17.01.2019, 16:53

Rəsulzadənin barelyefini oğurlayanlar tutuldu - Modern.az-ın ictimailəşdirdiyi HADİSƏ - FOTO

Əhalinin sülhə hazırlanması nə deməkdir? - Xarici İşlər Nazirliyindən Qarabağ AÇIQLAMASI   
17.01.2019, 16:45

Əhalinin sülhə hazırlanması nə deməkdir? - Xarici İşlər Nazirliyindən Qarabağ AÇIQLAMASI  

Azərbaycanlı rejissorun iki filmi 72-ci Kann film festivalında iştirak edəcək
17.01.2019, 16:25

Azərbaycanlı rejissorun iki filmi 72-ci Kann film festivalında iştirak edəcək

Huner Group-dan əla fürsət!
17.01.2019, 16:06

Huner Group-dan əla fürsət!

Məşhur idmançını öldürənlərə hökm oxundu
17.01.2019, 16:01

Məşhur idmançını öldürənlərə hökm oxundu

Tarixçi-deputat: “Nəsiminin məzarının Hələbdə qalmasının tərəfdarıyam”
17.01.2019, 15:40

Tarixçi-deputat: “Nəsiminin məzarının Hələbdə qalmasının tərəfdarıyam”

Azercell ilə rominqdə onlayn ol
17.01.2019, 15:34

Azercell ilə rominqdə onlayn ol

Ekologiya Nazirliyi: Bakıda küləyin sürəti 30 m/s, Sumqayıtda 40 m/s-ə çatır
17.01.2019, 15:32

Ekologiya Nazirliyi: Bakıda küləyin sürəti 30 m/s, Sumqayıtda 40 m/s-ə çatır

Avropa İttifaqı Nümayəndəliyinin müvəqqəti işlər vəkili Gəncədədir
17.01.2019, 15:30

Avropa İttifaqı Nümayəndəliyinin müvəqqəti işlər vəkili Gəncədədir

Yaqub Zurufçu ABŞ və Kanada turnesindən qayıdıb
17.01.2019, 15:28

Yaqub Zurufçu ABŞ və Kanada turnesindən qayıdıb

4700,3 mln. manat profisit yaranıb – Maliyyə Nazirliyi
17.01.2019, 15:22

4700,3 mln. manat profisit yaranıb – Maliyyə Nazirliyi

ARXİV