Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycanda siyasi rəhbərliyə gəlməsi ilə ölkəmizin inkişafında keyfiyyətcə yeni mərhələ başlandı. O, güclü iqtisadiyyatın güclü dövlətin əsas dayağı olduğunu dərindən dərk edir, iqtisadi inkişafı gələcək dövlət müstəqilliyinin təminatı kimi qiymətləndirirdi. Məhz buna görə də sənayenin modernləşdirilməsi, kənd təsərrüfatının inkişafı, energetikanın gücləndirilməsi, kapital qoyuluşlarının artırılması, elmin, təhsilin və insan kapitalının formalaşdırılması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərinə çevrildi.
Həmin dövrün statistik göstəriciləri bu inkişaf strategiyasının real nəticələrini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, 1969–1982-ci illərdə ümumi ictimai məhsulun həcmi 749,1 milyon manatdan 2 milyard 292,7 milyon manata yüksələrək 2,5 dəfədən çox artdı. Milli gəlir 329,2 milyon manatdan 1 milyard 45,8 milyon manata çatdı ki, bu da təxminən 3 dəfə artım demək idi.
Bu inkişafın əsas lokomotivi sənaye oldu. Sənaye məhsulunun həcmi 407 milyon manatdan 1 milyard 207,7 milyon manata yüksəldi. Sənayenin ümumi ictimai məhsuldakı payı 476,5 milyon manatdan 1 milyard 466,7 milyon manata, milli gəlirdə yaratdığı dəyər isə 154,3 milyon manatdan 449,7 milyon manata çatdı. Bu rəqəmlər Azərbaycanın sənaye iqtisadiyyatının miqyasının qısa müddətdə əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini göstərirdi.
İnkişaf təkcə ümumi göstəricilərlə məhdudlaşmırdı. Kimya və neft-kimya sənayesində istehsal 3,2 dəfə, maşınqayırma və metal emalı sahəsində 4,3 dəfə, əlvan metallurgiyada 4,5 dəfə, yeyinti sənayesində 3,8 dəfə, yüngül sənayedə isə 2,7 dəfə artdı. Fəaliyyət göstərən sənaye müəssisələrinin sayı 735-dən 1048-ə yüksəldi. Bu, ölkədə yeni istehsal güclərinin yaradıldığını, sənaye infrastrukturunun genişləndirildiyini və iqtisadiyyatın daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulduğunu göstərirdi.
İqtisadi artım investisiya siyasətində də özünü göstərirdi. Əsaslı kapital qoyuluşları 345,6 milyon manatdan 754,6 milyon manata çatdı. İqtisadiyyata yönəldilən kreditlərin həcmi isə 159,8 milyon manatdan 611 milyon manata yüksələrək təxminən 3,8 dəfə artdı. Bu göstəricilər yeni müəssisələrin yaradılması, istehsalın genişləndirilməsi və iqtisadi fəallığın artırılması üçün güclü maliyyə bazasının formalaşdırıldığını təsdiqləyirdi.
Kənd təsərrüfatı da inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri idi. Bu sahədə ümumi məhsulun həcmi 97,5 milyon manatdan 383,5 milyon manata yüksələrək təxminən dörd dəfə artdı. Bitkiçilik məhsulları 56,5 milyon manatdan 263,9 milyon manata, heyvandarlıq məhsulları isə 41 milyon manatdan 119,6 milyon manata çatdı. Aqrar sektorda əldə olunan nəticələr ölkənin ərzaq təminatının möhkəmləndirilməsinə və regionların iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verdi.
İqtisadi yüksəliş insanların gündəlik həyatında da öz əksini tapırdı. Pərakəndə əmtəə dövriyyəsi 189,8 milyon manatdan 405,9 milyon manata yüksəldi. Adambaşına düşən pərakəndə əmtəə dövriyyəsi 75 manatdan 122,6 manata çatdı. Xüsusilə qeyri-ərzaq malları üzrə dövriyyənin 2,4 dəfəyə yaxın artması əhalinin alıcılıq imkanlarının və istehlak bazarının genişləndiyini göstərirdi.
Bütün bunlar təsadüfi nəticələr deyildi. Bu, uzunmüddətli strateji baxışın, düzgün iqtisadi prioritetlərin və sistemli idarəetmənin nəticəsi idi. Məhz həmin illərdə formalaşdırılan sənaye, iqtisadi və intellektual potensial Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dövlət quruculuğu prosesində etibarlı təmələ çevrildi.
Tahir Mirkişili,
Milli Məclisin deputatı
