26 May 2017, 12:03 | Ana Səhifə - Yazılar - “15 gün”ün davası - əcnəbi palazına bürünmək...
“15 gün”ün davası - əcnəbi palazına bürünmək...

Vəfa Allahverdiyeva

 

Nə vaxtsa, bizim ölkənin uğurlu bir ənənəsinin, heç olmasa, sintez edilmiş milli modelinin başqa ağ irq, hətta qara irq üçün də  praktika halına gələcəyi günü intizarla gözləyirik.

Çünki elə hey, beynəlxalq təcrübə ilə uğurlu-uğursuz eksprimentlərə çəkilir, psixikamıza, ruhumuza, mental şüurumuza uyğun, qeyri- uyğun olanlarla bəzən sevinir, bəzən əzablar içərisində qıvranırıq. 
 

Bir misal olaraq təhsilimizin mahiyyətinə soxulan yad dəyişikliklər kimi.

Öz standartımız yaranmayınca, sırada üzərimizdə tətbiq ediləcək hələ qədər uyumsuz beynəlxalq praktika var... 

Belə görünür ki, dərs ilinin başlanma və bitmə müddətində ədalətli redaktə istəyən millət vəkili Fazil Mustafanın məsələnin ətəyini buraxmaması Təhsil Nazirliyində anlayış yerinə, buna tamamən zidd, başqa absurd, psixoloji nöqteyi-nəzərdən radikal bir təklifə ictimai müzakirə təkanı verir.    

Nə məsələdirsə, cəmiyyətin sanballı kəsimi, təhsildəki qüsurların daimi tənqidçiləri, sanki səs-səsə verib, iyun ayını sonuncu gününə kimi tədris müddətinə qatmağı tərcih edirlər.

Elə bil təhsilin bütün dərd-sərini- mürəkkəb mövzuların yaxşı qavranmamasını, oxumaq həvəssizliyini və.s  problemləri  bu 15 günün vacibliyi çözəcək. 

Bu yerdə beynəlxalq praktika hamının cəsur dilinə kilid vurur, deyəsən.

Təhsil idarəçilərinə də bax, elə bu lazımdır.

Çünki xarici təcrübəni yamsılayan təklifin müəllifliyi onlara məxsusdur; İmza qoyub, möhür vurmaq üçün ictimai rəydəki konsensusdan yaxşı istinad ola bilməz.

Niyəsə xarici təşrübənin insana rahatlıq, yüngüllük gətirən məqamları bizdən hər daim əsirgənir-məsələn, o məntiqlə beynəlxalq praktikada dərsləri öyrənmə məktəb auditoriyasına aiddir, ev isə dincəlmək, hələ ailəni də istirahətə şərik etmək üçündür-fəqət harda qəliz, ağır tələblər var, “xaricdə belədir”- deyibən, həyatımıza tətbiq edilir.      

Olsun.   Amma səbəblərsiz, təhlillərsiz yox.

Proqram ağır və mürəkkəbdir-doğrudur.

Lakin iki ildir, dərs müddətinə əlavə edilmiş 15 günün səmərəsi, yaxud mənasızlığı haqda əldə bir rəsmi araşdırma mövcuddurmu?

Çünki müşahidələr təhsil kontingentinin- müəllim-şagird birlikdə- bu, dəyişikliyə adaptasiya olmadığını göstərir. 

Uyğunlaşmamanın bir misalı ondan ibarətdir ki, proqram nə qədər ağır olur-olsun, onun yekun bölümləri iyuna saxlanmır; ənənəvi final, istər-istəməz yenə  may ayına düşür.

Kitabların, iş dəftərlərinin son səhifələri mayın axırıncı günləri ilə birlikdə qapanır. Bəzi məktəb, bəzi siniflərdə kitablar, hətta təhvil verilməyə başlayır.

Hər ev buna bir sübutdur. 

Ötən illə fərq yalnız summativlərin yazılma vaxtındadır. İmtahana bənzər bu dönəmi bir qədər iyunun əvvəli  öz öhdəsinə götürür.
 

Üst-üstə boşuna keçən günləri isbatlayan daha gözəgirən faktlar evdə əməlli azalan stresdir; quş kimi yüngülləşən  çantalardır.  

Uşaqların üzü əməlli-başlı gülür-tapşırıq yox, təkrarlar başlayıb. 

Müəllimləri dəhlizlərdə tapmaq, vatsap mesajlarına çevik cavab almaq imkanı da var.

Sinifdənxaric oxuya müraciət başlayıb.

Niyə?

Çünki tədris artıq mayın sonlarından, əsasən bitib. Boşluğu nə iləsə doldurmaq lazımdır.

Bu mübahisəli “15 gün” sinif otaqlarında  ora-bura qaçmaq, söhbətləşmək, zarafatlaşmaq, müəllimlər üçünsə dərdləşmək, qeybətləşmək günü təəssüratını, tərəddüdsüz yaradır. 

Belə mənasız bir müddət üçün verilən haqlı təklifləri ciddiliyə almamaq, üstəlik, ikinci lüzumsuz 15 günü də psixologiyamıza ötürmək, məktəblini düşünmə  qayğısı deyil.

Sadəcə, beynəlxalq praktikanı palaz sayıb, onunla birlikdə sürünmək təqlidçiliyidir. 

Sərt qış məktəbin nizam-intizamını necə alt-üst edirsə, isti iyun da davamiyyəti bir o qədər pozur. Təhsil Nazirliyinin yeni təklifi elə bu mənada da boş bir çabadan ibarətdir.

Yeməklə doymayan yalamaqla doymazsa, 9 ayda öyrənməyənə, yaxud əzab çəkə-çəkə irəliləyənə  15 günün nəsə  verə bilməsi gülünc arqumentdir.         

15 gün tər-təmiz təhsil tüfeyliliyidir.

Hamı üçün qiymətli olan zaman məsələsi məktəbli üçün ikiqat dəyər daşıyır.

Bayram günlərinin sayını onların tətil müddətindən çıxmaq, o zaman ədalət tərəzisində çəkilmiş qərar olar ki, dövlət qulluqçularına verilən məzuniyyət günündə də qısalma olsun.

Hər halda ilboyu bayram istirahətlərində paritetlik var, üstəgəl, məktəblinin yükü kabinetlərdə, bir çox hallarda boşluqdan telefonla oynayan, kompyuter əyləncəsinə sarılan bəzi dövlət qulluqçularının yükündən daha ağırdır.

Uzunmüddətli istirahət bir haqq məsələsidir. Uşaqların həyatını çərçivəyə alıb, bu həyatı elə bitib-tükənməyən testlərdən, oxudan, imladan, inşadan ibarət hala gətirmək təhsildən usanma, iyrənmə durumu doğurar, başqa heç nə.

Milli və dünya ədəbiyyatına düşkün, mütaliə sevgisi görmək istədiyimiz nəsil bu müsbət tendensiyaya ancaq və ancaq tətil günlərində qaça bilir.

Hələ insaflı olub, onların uşaqlıq xəyallarını-doyunca velosiped sürmək, kənddə-kəsəkdə at minmək, çayda bol-bol çimmək, yaxşı ölkələr gəzmək, dünyagörüş qazandıran onlarca qapıları döymək məsələlərini də gözardı etməsək, yetərli zaman istəyən bir ardıcıllıq tələb olunur.  

İyun ayını istirahət hüququndan bütöv çıxarmaq, yeniyetmə xəyallarını oğurlamaq, istirahəti haram etmək, məktəbliyə dərslə cəza kəsmək kimi bir şeydir...

 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
İtaliyada bir gündə koronavirusdan 700-ə yaxın ölüm 29 Noyabr 2020, 01:04 Ağdamdakı dağıntılar nüvə silahından da pisdir - Prezidentin köməkçisi 29 Noyabr 2020, 00:55 “7 rayonu təhvil verməsək, Xankəndini itirəcəyik” - Sarkisyanın etirafı üzə çıxdı 29 Noyabr 2020, 00:42 Üç azərbaycanlıya Avropa Voleybol Konfederasiyasında vəzifə verildi - FOTO 29 Noyabr 2020, 00:27 “Qarabağ” öz doğma şəhərinə qayıtdı 29 Noyabr 2020, 00:13 Xırdalanda PARTLAYIŞFOTO 29 Noyabr 2020, 00:00 Türkiyədə koronavirusla bağlı vəziyyət 28 Noyabr 2020, 23:51 Dəm qazı Şirvanda can aldı 28 Noyabr 2020, 23:37 Fransada onlarla polis yaralandı 28 Noyabr 2020, 23:25 “Mançester Siti”dən darmadağın 28 Noyabr 2020, 23:13 “İranın daha bir aliminə qarşı terror aktı törədiblər” - Zərifdən açıqlama 28 Noyabr 2020, 22:57 “Ağdamda ilk dəfə valideynlərimlə birlikdə toyda olmuşam” - Hikmət Hacıyev 28 Noyabr 2020, 22:42 Mətbuat Şurasının sədri Füzulidə həlak olan jurnalistdən yazdı 28 Noyabr 2020, 22:28 Həsən Həsənovun qardaşı vəfat etdi 28 Noyabr 2020, 22:12 “Associated Press”dən Gəncə reportajı - VİDEO 28 Noyabr 2020, 22:05 Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü ilə bağlı 3 qətnamə qəbul edildi 28 Noyabr 2020, 21:54 Anar Bağırov koronavirusdan ölən vəkildən danışdı: “Son arzusu...” 28 Noyabr 2020, 21:40 Adını doğruldan qəhrəman şəhid 28 Noyabr 2020, 21:29 BDU-dan qovulan tələbə üzr istədi - VİDEO 28 Noyabr 2020, 21:17 Füzulidə “Toyota” 2 ədəd tank əleyhinə minaya düşüb - RƏSMİ - FOTO 28 Noyabr 2020, 21:03 Millimiz Avropa çempionatında bürünc medal qazandı 28 Noyabr 2020, 21:00 Şirvanda piyadanı maşın vurdu 28 Noyabr 2020, 20:51 “Atatürkün Naxçıvana verdiyi əhəmiyyət illər sonra səmərəsini verdi” - Spiker 28 Noyabr 2020, 20:39 “Bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar” - “France-24” Ağdam haqqında 28 Noyabr 2020, 20:26 “Liverpul” səfərdə xal itirdi 28 Noyabr 2020, 20:15 Xaçmazda ev yandı 28 Noyabr 2020, 20:02 Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edildi - FOTO 28 Noyabr 2020, 19:55 Biləsuvarda maşın su kanalına düşdü 28 Noyabr 2020, 19:53 Füzulidə minaya düşərək həlak olanlardan biri baş redaktordur 28 Noyabr 2020, 19:48 Minalanmış ərazi olduğunu bildirən işarəyə məhəl qoymayıblar 28 Noyabr 2020, 19:41 Hamını qorudu, amma özünü qoruya bilmədi 28 Noyabr 2020, 19:25 Kəlbəcərin Vəng kəndindən yeni görüntülər - Video 28 Noyabr 2020, 19:19 Tanınmış vəkil vəfat etdi 28 Noyabr 2020, 19:03 Şəhidimizin xanımından qələbə kompozisiyası: "Yenilməzsən, Azərbaycan!" -VİDEO 28 Noyabr 2020, 18:46 Biləsuvarda ağır qəza, bir ölü, iki yaralı 28 Noyabr 2020, 18:36
SORĞU Cəbhə xəbərlərini hansı mənbədən alırsınız?