18 May 2021, 12:24 | Ana Səhifə - Yazılar - Zəngəzur dəhlizi olacaq - Ermənistan istəsə də, istəməsə də...
Zəngəzur dəhlizi olacaq - Ermənistan istəsə də, istəməsə də...

Elçin Alıoğlu

Zəngəzur dəhlizi son deyil. Başlanğıcdır.


Sonra Laçın-Gorus-Zəngəzur-Şahbuz dəhlizi də ola bilər.


"Niyə də yox?" sualına cavab verməzdən əvvəl bir qədər geriyə qayıdaq və "Niyə?" sualına cavab verək.


Xatirinizdədirsə, noyabrın 10-da Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan arasında üçtərəfli bəyanat imzalanandan sonra Türkiyə sülhməramlılarının Qarabağa yeridilməsi gözlənilirdi.


Türk mehmetciklər gəldilər, amma sadəcə, Ağdamdakı Birgə Monitorinq Mərkəzinə.


"Niyə?" sualı onda çox səsləndi.


Cavab sadədir.


Üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndini xatırladım: "Bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri bərpa edilir. Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətinin təşkili məqsədilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları və Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Nəqliyyat əlaqəsi üzrə nəzarəti Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Sərhəd Xidmətinin orqanları həyata keçirir".


Bu bənd, yəni Meğri dəmiryol dəhlizi və avtomobil yolu layihəsi bilavasitə, birbaşa və eksklüziv olaraq rəsmi Bakının təşəbbüsü idi.


Bəyanat imzalanmazdan əvvəl Bakı niyyətini Ankaraya dedi, Ankara təhlil apardı, razılaşdı. Özü də böyük həvəslə.


Məncə, səbəb aydındır.


Həmin günlərdə həmin layihədən Moskvanın xəbəri yoxdu.


İrəvana gəldikdə isə, Ermənistanın mövqeyi nə Azərbaycanı, nə də Türkiyəni əsla maraqlandırmırdı.


Daha sonra Bakı həmin nəqliyyat dəhlizi layihəsini Moskvaya təqdim etdi və bildirdi ki, Zəngəzur (və ya Meğri) dəhlizi faktiki baxımdan Laçın dəhlizinin inikasıdır.


Daha sadə yazsam, şərt səsləndirildi: "Laçın dəhlizi olacaqsa, Zəngəzurda da dəhliz olmalıdır".


Rəsmi Moskva üçün həmin dönəmdə ən önəmli məsələ sülhməramlı kontingentini Qarabağa yeritmək və "Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasında həlledici aktor-vasitəçi" statusunu qazanmaq olduğundan sonradan üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndinə çevriləcək layihəyə ciddi fikir vermədi.


Moskva düşündü, Bakı və Ankara ilə ciddi, müfəssəl müzakirələr başlandı.


Bir qədər də keçdi, Rusiya anladı ki, Zəngəzur dəhlizi əslində onun bir sıra geosiyasi, geostrateji və iqtisadi maraqlarına tam cavab verir.


Ankara ilə Moskva anlaşdılar.


Günlər keçdi, Rusiya prezidenti Vladimir Putin ənənəvi mətbuat konfransında "Ərdoğan sözünün sahibi olan insandır. Dedisə, edir!" söylədi.


Rusiya Qarabağda sülhməramlı missiya ilə bağlı "tək aktyor" statusu əldə etdi, əvəzində Azərbaycanla Türkiyə Zəngəzur dəhlizi layihəsini Moskva ilə razılaşdırdılar.


Ermənistanın mövqeyi kimsəni maraqlandırmadığından İrəvanla müzakirələr aparılmadı.


"Zəngəzürda dəhliz olacaqmı?" sualını son günlər çox eşidirəm. Həddən çox.


Ermənistanın hakimiyyət mənsublarının, siyasətçilərinin, müxalifət liderlərinin, ekspertlərinin, ələlxüsus də ermənilərin Telegram kanallarının "açıqlama"ları müzakirə olunur.


Boş verin.


Zəngəzur dəhlizi olacaq.


Ermənistan istəsə də, istəməsə də.


Çünki Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya bunu istəyir.


Rusiya yaxşı anlayır ki, dəhliz layihəsi ilə bağlı vədlərinə əməl etməzsə, türk mehmetciklər mütləq şəkildə Xankəndi küçələrində olacaqlar.


Bakının dəvəti ilə, sülhyaratma missiyası ilə.


Amma Putinlə Ərdoğan situasiyanı gərginləşdirən deyillər: Zəngəzur dəhlizini dəstəkləmək Rusiya üçün Qarabağda vəziyyəti ifrat gərginləşdirməkdən daha sərfəlidir təbii.


Ermənilərin dediklərinə və yazdıqlarına, "arya, qoymarıq" filan açıqlamalarına fikir verməyin.


Məsələni ermənilər yox, Bakı, Ankara və Moskva həll edirlər.


İrəvan ümumiyyətlə nəzərə alınmır.


Alınan da deyil.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
“Azəriqaz”ın rəhbəri Facebook-da canlı yayımda sulları cavablandırır 16 Oktyabr 2021, 17:55 Azərbaycan bu strateji yüksəkliyə nəzarəti ƏLƏ ALACAQ 16 Oktyabr 2021, 17:49 İranda güclü zəlzələ olub 16 Oktyabr 2021, 17:13 Koronavirus əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb 16 Oktyabr 2021, 16:51 Prezidentin sərəncam 1,8 milyon vətəndaşı əhatə edəcək 16 Oktyabr 2021, 16:41 Yoluxma artdı: 12 nəfər öldü 16 Oktyabr 2021, 16:38 "Azərişıq"dan işığın yeni yeni tarifi ilə bağlı AÇIQLAMA 16 Oktyabr 2021, 16:31 Milli Məclisdə ukraynalı deputatlarla görüş - FOTO 16 Oktyabr 2021, 16:15 Dünyada qaz qiymətləri ötən illə müqayisədə 20-30 dəfə qalxıb - SOCAR 16 Oktyabr 2021, 16:10 İcra başçısı və deputat şəhidin məzarını ziyarət etdi - FOTO 16 Oktyabr 2021, 15:57 Prezident Şəmistan Əlizamanlını TƏLTİF ETDİ 16 Oktyabr 2021, 15:44 Hökumət Prezidentin sərəncamının icrasına BAŞLADI 16 Oktyabr 2021, 15:43 İranda daha 181 nəfər koronavirusdan öldü 16 Oktyabr 2021, 15:38 Maaşlar, pensiyalar və təqaüdlər ARTIRILIR 16 Oktyabr 2021, 15:21 Prezident Bəhram Bağırzadəni MÜKAFATLANDIRDI 16 Oktyabr 2021, 15:12 Elton Hüseynəliyevlə Xəyyam Nisanova fəxri ad verildi 16 Oktyabr 2021, 15:06 Azərbaycanda qaz və işıq tarifləri DƏYİŞDİRİLDİ 16 Oktyabr 2021, 14:44 Qarabağın işğaldan azad olunması su probleminin həllinə dəstək oldu 16 Oktyabr 2021, 14:31 Putinin “pis sülh və “yaxşı müharibəifadəsi: Bizə hansı məqbuldur? 16 Oktyabr 2021, 14:30 İki milli park və iki qoruğun direktoru vəzifəsindən azad edilib  16 Oktyabr 2021, 14:22 Prezident fəxri adlar verdi - SİYAHI 16 Oktyabr 2021, 14:15 Bir qrup mədəniyyət xadimi təltif edildi - SƏRƏNCAM 16 Oktyabr 2021, 14:06 Merkelin Türkiyə səfəri – Ərdoğanla görüşdü 16 Oktyabr 2021, 13:53 Futbol matçından sonra atışma olub, yaralılar var 16 Oktyabr 2021, 13:32 Füzuli hava limanı beynəlxalq uçuşlar üçün açıqdır – RƏSMİ 16 Oktyabr 2021, 13:19 İşğal dövründə Qarabağda 100 min hektar ərazi yanıb 16 Oktyabr 2021, 13:17 Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin növbəti iclası - FOTO 16 Oktyabr 2021, 13:04 Fransa Qarabağın minalardan təmizlənməsinə yardım edəcək 16 Oktyabr 2021, 13:01 Azərbaycan Ordusu “OSA” zenit-raket komplekslərini İŞƏ SALDI - VİDEO 16 Oktyabr 2021, 12:52 Rusiyada 1 gündə mindən çox insan koronavirusdan öldü 16 Oktyabr 2021, 12:40 Vətəndaşın 4 min manatını mənimsəyən “falçı” saxlanıldı 16 Oktyabr 2021, 12:30 Bazar günü hava necə olacaq? 16 Oktyabr 2021, 12:20 Füzuli Hava Limanı ilə bağlı ŞAD XƏBƏR 16 Oktyabr 2021, 12:16 Talış və Suqovuşana qayıdış: Prezidentin köməkçisindən ANONS 16 Oktyabr 2021, 12:14 Müstəqillik günümüz haqqında bəzi qeydlər 16 Oktyabr 2021, 12:05