Tovuz rayonundakı 8 min illik Göytəpə arxeoloji abidəsinin baxımsız vəziyyətdə olması ilə bağlı sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər geniş müzakirələrə səbəb olub.
AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Anar Ağalarzadə mövzu ilə bağlı Modern.az-a danışıb.
Alimin sözlərinə görə, Göytəpədə müşahidə olunan vəziyyət təəssüf doğursa da, açıq səma altında bütün arxeoloji abidələri uzun müddət qorumaq mümkün olmur:
“Elə abidələr var ki, açıq səma altında qoruna bilməz. Xüsusilə də tikinti materialı çiy kərpicdirsə, zaman keçdikcə təbii aşınmaya məruz qalır və dağılır".
Anar Ağalarzadə hesab edir ki, bu məsələdə əsas məsuliyyət Mədəniyyət Nazirliyinin deyil, qazıntıları aparan arxeoloqların üzərinə düşür:
“Arxeoloq qazıntıya başlayanda düşünməlidir ki, məndən sonra bu abidəni qorumaq üçün imkan olacaq, ya olmayacaq. Əgər belə imkan yoxdursa, həmin ərazinin hamısını qazmaq düzgün deyil".
Onun fikrincə, dünyanın bir çox ölkəsində açıq hava arxeoloji parklarının qorunması üçün milyonlarla vəsait tələb edən layihələr həyata keçirilir və sonradan bu investisiyalar turizm hesabına geri qazanılır. Azərbaycanda isə hələlik belə imkanlar formalaşmayıb.
“Əgər ərazi min kvadratmetrdirsə, onun hamısını qazmağa ehtiyac yoxdur. Təxminən 150-200 kvadratmetr elmi baxımdan öyrənilməli, daha sonra isə yenidən örtülərək mühafizə olunmalı idi".
Tarixçi sosial şəbəkələrdə səslənən ittihamlara da münasibət bildirib. O, Göytəpənin indiki vəziyyətinə görə Mədəniyyət Nazirliyini günahlandırmağın doğru olmadığını deyib:
“Nazirliyin əməkdaşları abidələrdə monitorinqlər aparırlar. Nazirlik hər abidənin yanında silahlı mühafizəçi saxlaya bilməz.”
Anar Ağalarzadənin sözlərinə görə, Azərbaycanın bir sıra tarixi abidələrinin məhv edilməsində cəmiyyətin tarixi irsə münasibəti və bəzi hallarda iqtisadi maraqlar da ciddi rol oynayır.
