22 İyun 2017, 12:40 | Ana Səhifə - Yazılar - Dərdə çevrilən komfort mənzillər
Dərdə çevrilən komfort mənzillər

Vəfa Allahverdiyeva

Azərbaycanda tikinti sektoru dinamik inkişafa qədəm qoyanda, tək narahatedici sual bu idi ki, müasir tikinti ənənəvi keyfiyyət standartlarına nə qədər sadiq qala bilir.

2000-ci ildəki tektonik hadisə sübut etdi ki, yeni tikililərin normal və ondan bir qədər artıq silkələnməyə tab gətirmək gücü var.  

Bu, paytaxtdakı bütün binalar üçün təsəlliverici isbat deyildi, çünki tikinti bumu yüksək həddə 2000-ci ildən sonra çatdı...
 

Sonrakı əndişə və təşvişli suallar binalardakı  mənzillərin bir neçə istehlakçıya satış fırıldağı ilə meydana çıxdı...

Bir-birinin içində tikməklə oksigenə sərhəd çəkmək, havasızlıq vəziyyətini yaratmaq yeni tikinti yanaşmasına başqa bir tənqidi irad olaraq meydana gəldi. 

Bir sözlə, şəhərin modern üslubunu yaradan təzə yaşayış kompleksləri  ilə bağlı suallar, gileylər, bax beləcə bitmədi ki, bunlardan betər cəhətləri qayğı etmək timsalında  artmaqda davam edir.

Çünki problemlər təkcə zahiri tərəfdən mövcud deyil.

Komfort mənzillərin içindən baxanda da, yeni tikililərdə yaşamaq xeyli insandan bir hünər istəyir, artıq bir dərd məsələsinə çevrilir.

O səbəbdən ki, kommunal ödəmələr havadan götürülmüş rəqəmlərlə hər bir mənzil üçün müqayisədə Azərbaycandakı minimum əmək haqqı və təqaüd həddində müəyyənləşib.

Cəmiyyətdə yeni binaların varlıların məskəni təsəvvürü  var ki,  bu, olduqca təhrifli yanaşmadır. Şübhəsiz ki,  qiymət siyasəti də reallıqların təhlili ilə yox, məhz bu xətalı yanaşma ilə yoğrulub.

Halbuki Bakı gözlərimiz önündə sökülüb yenidən inşaa edilir və imkanlı-imkansız yeni tikililərin sakinlərinə çevrilir.

Bu binaların kommunal xərcləri ona görə narazılıq yaradır və xeyli vətəndaşı əzir  ki, hamının cibi eyni şəkildə dolu deyil.

Bundan başqa, maddi gəlir, yaxşı iş-güc  daimi xarakter daşımır.

Demək, yeni binalarda ciddi şəkildə gələcək qorxusunun yaşanmasında bir haqlılıq  var.  

Komfort mənzilləri almaq üçün toplanan, borc edilib ödənən pulun dərdi bir gün bitir.

Amma onun içində aybaay ödənən “vergi” insanın ömürlük maddi yükü kimi qalır.

Xüsüsi diqqət tələb edən məqam sözügedən mənzillərdə yaşlı nəsli gözləyən aqibətdir.

MMC-lərə ödənilən kommunal haqlar bir təqaüdçünün təqaüdü və ya ondan artıq məbləğ təşkil edirsə, gələcəkdə yaşlı insanların timsalında bina xidmətlərinə kütləvi borc, bu borc ucbatından insidentlərin meydana gəlməsi qaçılmazdır.  

Bu gün orta yaşdakı nəsil sabah qocalıb təqaüdə möhtac, oğuldan-qızdan uzaq yaşamalı olduqda, mənzil vergisi, mənzil xərci bir aylıq təqaüdü udacaqsa, yeni binalar bu kateqoriyanı potensial narazıya çevirəcək-deməkdir.  

Bu gün vəziyyətinə, statusuna qibtə ilə baxılan millət vəkili sabah eks-deputat kimi sahəsi böyük mənzilini saxlamağın əlində aciz qala bilər. Çünki pis gündən kimsə sığortalanmış deyil.

Mənzil parça deyil, bir ucundan kəsərək övladına verib ümumi xərci bölüşəsən.

Azərbaycan mentaliteti deformasiya, yad təsirlər səbəbindən artıq övladlarla birlikdə yaşama ənənəsini  qəbul etmir.

Bunlar o deməkdir ki, munis xatirələr olan mənzillər müəyyən vaxtdan sonra onu quran insanların çiyninə ağır bir yük kimi düşüb, onları əlverişli variantlar axtarışına sövq edəcək.    

Halbuki başqa alternativ də yoxdur.

Sovet memarlığı tamamən sıradan çıxır.

Hamının az xərc tələb edən  həyət evlərinə qaçması da mümkünsüzdür.

Yeganə mümkün yol MMC-lərin kommunal xərcləri düzgün, ədalətli müəyyən etmələrinə və bu məsələnin kütləvi tələb səviyyəsinə çatdırılmasına qalır.      

Öz mənzilində kirayəşin olmaq düşüncəsini elektik enerjisi, qaz və su tariflərindəki ötən ilki artım yaratdısa, bura yeni binaların yüksək vergisini də əlavə etdikdə, vətəndaşın çətin durumu qarşısında kirayəşin kəlməsi çox  acız qalır.

Üstəlik, o vətəndaş təqaüdçü olanda vəziyyət tam olaraq kritikləşir.

Mənzil xərci ailə üzvlərinin sayına görə müəyyən edildikdə, oğul-qız yükünü yerə qoymuş yaşlılar üçün durum, əksinə yüngülləşmiş olur.

Lakin bəllidir ki, məbləğ mənzilin kvadratına uyğun müəyyənləşir; qoca ata-ananınsa 150 kv.m üçün 80 manat pul ödəməsi olduqca gülməlidir və ədalət anlayışından uzaqdır. Valideynlərin gələcək xərcləri bu gündən gənc ailələrin qarşısında problem kimi dayanır.    

Doğrudan da qəribədir: özün öz evinin həm xanımı, həm zibil atanı, həm qapının həndəvərini, ayağının altını təmizləyən olmaq istədiyin halda, sənə məcburi qulluqçu xidməti təklif edilir. Səndən zorən xanım yaradılır.

Niyə?..    

Lift və mühafizə xidmətindən başqa, digər məsələlər bina sakinlərinin edə biləcəyi işlər olsa da, vətəndaşdan qoparılan vəsait hesabına əlavə ştatlar açılır-halbuku nə zibil torbaları vaxtlı-vaxtında dəhlizlərdən aşağıya daşınır, nə də bloklar gündə təmizlənir.

Amma ortada hər bina üzrə 150-200 mənzildən alınan böyük vəsait var: hara gedir, necə nəzarət olunur-bilən yoxdur.  

Biləcək yalnız bir ünvan var: nəzarət funksiyası daşıyan müvafiq dövlət orqanları.

Məsələni onların nəzər-diqqətinə qədər aktuallaşdırmaq gərəkdir ki, kommunal xərclərdəki soyğunçuluq prinsipinin yerini ədalət tərəzisindən keçən  düzgün rəqəmlər tutsun.  Heç olmasa, evin içinə aid münasib qiymət siyasəti çöldən narahatlıq yaradan səhvləri, yazının girişində sadalanan tərəddüdləri, şübhələri xəyallardan uzaqlara qovub, vətəndaşa bu yeni tikililərin zövq-həzzini daimilik verə bilsin...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Somalidə toqquşma - 30 ölü 25 Oktyabr 2021, 00:52 Pikassonun 11 əsəri 110 milyon dollara satıldı - FOTOLAR 25 Oktyabr 2021, 00:38 XİN-dən Qubadlı PAYLAŞIMI 25 Oktyabr 2021, 00:14 Qubadlının işğaldan azad olunmasından 1 İL ÖTÜR 25 Oktyabr 2021, 00:05 Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət 24 Oktyabr 2021, 23:48 Nigeriyada neft zavodunda partlayış: 25 ölü 24 Oktyabr 2021, 23:20 AMEA-nın folklorşünas alimi VƏFAT ETDİ 24 Oktyabr 2021, 22:58 Cüdoçularımızdan dünya çempionatında 8 MEDAL 24 Oktyabr 2021, 22:51 Füzuli Beynəlxalq Hava Limanındandan VİDEOREPORTAJ 24 Oktyabr 2021, 22:18 “Liverpul” “Mançester Yunayted”ı darmadağın etdi 24 Oktyabr 2021, 22:08 Özbəkistan SEÇKİLƏR -Fəallıq 80%-dən çox olub 24 Oktyabr 2021, 21:51 Gürcüstan-Ermənistan sərhədində ZƏLZƏLƏ 24 Oktyabr 2021, 21:32 Aİ Kabildə diplomatik missiyasını BƏRPA EDİR 24 Oktyabr 2021, 21:14 Özbəkistanda prezident seçkiləri YEKUNLAŞDI 24 Oktyabr 2021, 21:02 "Real Madrid" "Barselona"nı səfərdə məğlub etdi 24 Oktyabr 2021, 20:23 Daha biri koronavirus xəstəsi Metroda 24 Oktyabr 2021, 20:10 Rusiyada təyyarə qəzası - Ölənlər var 24 Oktyabr 2021, 19:45 “Qəbələ” “Keşlə”yə qalib gəldi 24 Oktyabr 2021, 19:12 DİM imtahan nəticələrini AÇIQLADI 24 Oktyabr 2021, 19:08 Qətlə yetirilən soydaşımızın nəşi vətənə GƏTİRİLƏCƏK 24 Oktyabr 2021, 17:59 Əlcəzairdən fransızca qadağası 24 Oktyabr 2021, 17:44 Consondan çağırış 24 Oktyabr 2021, 17:36 Koronavirusa qarşı PEYVƏNDLƏNƏNLƏR 24 Oktyabr 2021, 17:25 Son sutkada YOLUXANLAR - Ölənlər artdı 24 Oktyabr 2021, 17:21 İranda koronavirus mənzərəsi 24 Oktyabr 2021, 17:19 Taliblərdən İran imtinası 24 Oktyabr 2021, 17:08 Polkovnikin nəvəsi intihar etdi 24 Oktyabr 2021, 16:58 Şahinlərimiz Türkiyədən geri dönür  24 Oktyabr 2021, 16:51 Gürcüstanın virus mənzərəsi 24 Oktyabr 2021, 16:39 Baş nazirə 15 illik cəza  24 Oktyabr 2021, 16:26 İbrahimoviçdən növbəti ilk  24 Oktyabr 2021, 16:15 Əsl insan gözəllikdə gözəlliyi görməyi bacarandır - Deputat 24 Oktyabr 2021, 16:05 Özbəkistanda seçki baş tutdu 24 Oktyabr 2021, 15:51 66 milyon illik skelet rekord qiymətə... 24 Oktyabr 2021, 15:46 Professor dünyasını dəyişdi 24 Oktyabr 2021, 15:34