17Aprel | Ana Səhifə - Yazılar - Toplumun güclü sosial müdafiəsini yaradan sosial dövlət modeli
Toplumun güclü sosial müdafiəsini yaradan sosial dövlət modeli

Elman Babayev

Azərbaycan  güclü iqtisadi inkişafa əsaslanan sosial dövlət modelini prioritet seçib.  Bu, dəfələrlə prezident İlham Əliyevin nitqlərində də vurğulanıb, hakimiyyət komandasının açıqlamalarında da öz əksini tapıb.  Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənov bu yeni model çərçivəsində davam etdirilən və yaxın perspektivdə həyata vəsiqə qazanacaq islahatlardan danışıb.

 

Bütövlükdə diqqətin sosial dövlət anlayışı üzərinə gəlməsi Azərbaycanın sosial dövlət olub-olmaması kimi suallara aktuallıq qazandırıb.  

Azərbaycan sosial dövlətdirmi? Bəli. Sosial layihələrin hər zaman ön planda tutulması bu iddianı  qətiyyətlə təsdiqləyir.

Ən klassik baxış belədir ki, dövlət bütün vətəndaşlarının ümumi sosial rifahının təminatını tam üzərinə götürsün və Azərbaycan da məhz belə bir ölkə kimi fərqlənməyi hədəfləyir.  

Bəzi dövlətlərdə hamı dövlət tərəfindən sosial müdafiə ilə əhatə edilmir. Sistem müstəqil, könüllü və dövlət xidmətlərinin əlaqələndirilməsi ilə fəaliyyət göstərir.

Başqa bir yanaşma "ümumi rifah" və ya bəzi ekspertlərin dediyi kimi  "dövlətin təqdim etdiyi rifah" sistemidir.  Bu sistemin əsas elementləri sırasında minimal standartlara, həmçinin minimal gəlirə zəmanət, təhlükəsizlik olmadıqda sosial müdafiə və mümkün səviyyədə ən yaxşı xidmətlərin göstərilməsi yer alır. Bu sistemə üstünlük verən ölkələrdə sosial müdafiəyə yönəldilən resursların təyin edilməsi prinsipləri, təşkilati-struktur, sosial müdafiə tədbirlərinin məzmunu və nəticələr fərqlənir.


Məsələyə ümumi yanaşdıqda belə bir mənzərə yaranır ki, heç bir ölkədə sosial dövlətin ideal tipini özündə əks etdirən modellərə rast gəlmək mümkün deyil. Əksər hallarda müxtəlif modellərin elementlərinin birləşməsi təcrübəsi ortadadır.

 

Azərbaycanın isə qısa zaman kəsiyində sosial dövlət quruculuğu sahəsində əldə etdiyi təcrübə oxşar inkişaf yolu seçmiş başqa ölkələr üçün də model rolunda çıxış etmək imkanındadır. Bu heç də gəlişigözəl söz kimi qəbul edilməməlidir. Söhbət ondan gedir ki, Azərbaycanın unikal sosial dövlət modeli sahibkarlığın daha sürətli inkişafına, eləcə də yeni mülkiyyət formalarının yaranmasına istiqamətlənmiş kompleks tədbirlər əhalinin sosial baxımdan həssas təbəqəsinin maraqlarını rədd etmir. Bu modeldə aztəminatlı təbəqənin mənafeləri qorunur. Bazar iqtisadiyyatının inkişafı üçün atılan bütün addımlar bu təbəqənin maraqları ilə uzlaşdırılaraq həyata keçirilir.

 

 

Bir sözlə, Azərbaycanda İlham Əlieyevin rəhbərliyi ilə sabit və ardıcıl inkişafın əsas məqsədi ondan ibarətdir ki, sosial təbəqə bu siyasətin nəticəsində öz rifah halından məmnun olsun, bütün sosial qayğılarına dövlətdən dəstək görsün!

 

Çünki hər bir dövlətin dayanıqlığı güclü iqtisadiyyat və bu iqtisadiyyatla yüksək yaşama nail olmuş cəmiyyətlərin siyasi hakimiyyətdən razı qalması faktoruna bağlıdır. Azərbaycan hal-hazırda nə edir?

İlk növbədə, əhalinin əmək və təsərrüfatçılıq fəaliyyətini stimullaşdırmağa və bu əsasda həyat səviyyəsini yüksəltməyə çalışır.

Digər başlıca istiqamətlərindən biri iqtisadi imkanların yaradılması, ümumi iqtisadi artımın bazasında əhalinin gəlir əldə etmək imkanlarının genişləndirilməsi tədbirləridir. Bunun da kökündə təbii ki, iqtisadi inkişaf durur.

 

Prezidentin köməkçisi Əli Həsənovun açıqladığı məlumatlara əsasən, son aylar ərzində Prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanan və sosial sahəni əhatə edən fərman və sərəncamların maliyyə yükü büdcədən əlavə 2,5 milyard manata yaxındır. İcra olunan sosial paket Azərbaycan əhalisinin az qala yarısını əhatə edir.

Təbii ki, bu, sosial  dövlət olmaq səylərinin bariz göstəricisidir. 

 

Sirr deyil ki, islahatlar nəticəsində yoxsulluğun, işsizliyin azaldılmasına nail olmaq mümkün olsa da, cəmiyyətdə hər zaman maddi durumu dövlətin sosial müdafiə sistemindən asılı olan insanlar da mövcuddur. Məhz sosial dövlət prinsipinə əsaslanan Azərbaycanda əhalinin qeyd olunan təbəqəsinin sosial müdafiəsi mexanizminin bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun şəkildə qurulması əsas vəzifələrdən biri kimi qarşıda dayanır. Həyata keçirilməkdə olan sosial paket bunun əyani sübutudur.

 

Beləliklə, Azərbaycanda qısa müddət ərzində yeni iqtisadi sistemin qurulmasına xidmət edən ciddi addımlar atılıb. Ölkə, həyatın bütün sahələrində dərinləşən çoxşaxəli iqtisadiyyatın ahəngdar inkişafına malik modern dövlətə çevrilir.

 

İlham Əliyevin iradəsi, tapşırıq və sərəncamları məhz ona xidmət edir ki, Azərbaycan inkişaf yolunda dayanmadan, sürətlə irəliləsin; vətəndaşın sosial yükünün altına girmək, onu rahat, firəvan həyata qovuşdurmaq iqtisadi güc nəticəsində tam real olsun! İlham Əliyev əmindir və toplumunda da bu əminliyi yarada bilib ki, ağıllı, düzgün iqtisadi təhlillər və güclü iqtisadiyyat  vətəndaşları  sosial dövlət modelində sosial baxımdan etibarlı şəkildə qorumağa aparıb çıxaracaq!  

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Səxavət Məmmədovun Amerikadakı yadigarı 15 Dekabr 2019, 12:04 Filippində 6,8 bal gücündə zəlzələ olub 15 Dekabr 2019, 11:58 73 yaşlı qələm adamı: “Doğulduğum günü xatırlamasam da, əzablı olduğuna əminəm...” 15 Dekabr 2019, 11:28 Yıxılaraq başından travma alan 9-cu sinif şagirdi vəfat edib 15 Dekabr 2019, 10:46 Mingəçevirdə qardaş qardaşı bıçaqladı 15 Dekabr 2019, 10:42 Nepalda avtobus dərəyə yuvarlanıb: 14 nəfər ölüb 15 Dekabr 2019, 10:39 Bələdiyyə seçkilərinə 1 həftə qaldı: bildirişlərin seçicilərə paylanması prosesi başa çatır 15 Dekabr 2019, 10:29 Küçədə qışlayanlar - Nazirlik neçə nəfərə sahib çıxıb? 15 Dekabr 2019, 10:14 Məşhurların qəribə sonları 15 Dekabr 2019, 10:00 Futbol üzrə Azərbaycan kuboku yarışlarında dörddəbir final mərhələsinə start veriləcək 15 Dekabr 2019, 09:52 Səttar Bəhlulzadə fenomeni 15 Dekabr 2019, 09:45 Ermənilər atəşkəs rejimini 21 dəfə pozub 15 Dekabr 2019, 09:38 Bakı və Gəncədə kafe yanıb 15 Dekabr 2019, 09:31 Növbəti metrostansiyada tikinti işləri yekunlaşdı - AÇILIŞ vaxtı bəlli oldu 15 Dekabr 2019, 09:24 Piyadanı vurub öldürdü 15 Dekabr 2019, 09:10 Məhəmmədi kəndində əl qumbarası aşkarlanıb - FOTO 15 Dekabr 2019, 08:58 Ərzaq anbarında güclü yanğın 15 Dekabr 2019, 00:31 Bakıda yol qazası tıxaca səbəb olub 15 Dekabr 2019, 00:14 Məktəblər bu səbəbdən bağlandı 14 Dekabr 2019, 23:53 Leyla Əliyeva “Zima-2019” Beynəlxalq Uşaq Festivalının qala-konsertində iştirak edib 14 Dekabr 2019, 23:33 Azərbaycanlı tələbə Türkiyədə öldü - SƏBƏB 14 Dekabr 2019, 23:16 Mingəçevirdə gənc oğlanı bıçaqladılar  14 Dekabr 2019, 23:01 Özünü polis əməkdaşı kimi təqdim edən dələduz saxlanılıb 14 Dekabr 2019, 22:33 Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələri Moskvada 14 Dekabr 2019, 22:14 Nigeriyada terrorda 19 nəfər öldü 14 Dekabr 2019, 21:52 "ABŞ sanksiya tətbiq etsə, buna məcbur olacağıq" - Çavuşoğlu 14 Dekabr 2019, 21:34 Azərbaycanlı futbolçunun baş məşqçisi erməni oldu 14 Dekabr 2019, 21:16 Üç ay ərzində dəm qazından 106 nəfər ölüb 14 Dekabr 2019, 20:54 Bazardakı yanğın 300 kv. metr sahəni əhatə edib: xəsarət alan yoxdur - RƏSMİ 14 Dekabr 2019, 20:36 Türkiyə, Almaniya, İran və İtaliyanın tibbi ekspertləri Bakıya toplandı - FOTO 14 Dekabr 2019, 20:19 "3-cü mikrorayon bazarı"ndakı yanğında iki avtomobil yandı 14 Dekabr 2019, 20:03 Bakının bu ərazisində işıqlar söndürüldü 14 Dekabr 2019, 18:52 AMİP deputatlığa namizədlərinin adlarını açıqladı - Etibar Məmmədov SİYAHIDA yoxdu 14 Dekabr 2019, 18:44 Çingiz Mustafayev adına radio satışa çıxarılmayacaq, amma... 14 Dekabr 2019, 18:41 3-cü mikrorayon bazarındakı yanğın söndürüldü - VİDEO - YENİLƏNİB 14 Dekabr 2019, 18:27