17 Aprel 2019, 12:28 | Ana Səhifə - Yazılar - Toplumun güclü sosial müdafiəsini yaradan sosial dövlət modeli
Toplumun güclü sosial müdafiəsini yaradan sosial dövlət modeli

Elman Babayev

Azərbaycan  güclü iqtisadi inkişafa əsaslanan sosial dövlət modelini prioritet seçib.  Bu, dəfələrlə prezident İlham Əliyevin nitqlərində də vurğulanıb, hakimiyyət komandasının açıqlamalarında da öz əksini tapıb.  Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənov bu yeni model çərçivəsində davam etdirilən və yaxın perspektivdə həyata vəsiqə qazanacaq islahatlardan danışıb.

 

Bütövlükdə diqqətin sosial dövlət anlayışı üzərinə gəlməsi Azərbaycanın sosial dövlət olub-olmaması kimi suallara aktuallıq qazandırıb.  

Azərbaycan sosial dövlətdirmi? Bəli. Sosial layihələrin hər zaman ön planda tutulması bu iddianı  qətiyyətlə təsdiqləyir.

Ən klassik baxış belədir ki, dövlət bütün vətəndaşlarının ümumi sosial rifahının təminatını tam üzərinə götürsün və Azərbaycan da məhz belə bir ölkə kimi fərqlənməyi hədəfləyir.  

Bəzi dövlətlərdə hamı dövlət tərəfindən sosial müdafiə ilə əhatə edilmir. Sistem müstəqil, könüllü və dövlət xidmətlərinin əlaqələndirilməsi ilə fəaliyyət göstərir.

Başqa bir yanaşma "ümumi rifah" və ya bəzi ekspertlərin dediyi kimi  "dövlətin təqdim etdiyi rifah" sistemidir.  Bu sistemin əsas elementləri sırasında minimal standartlara, həmçinin minimal gəlirə zəmanət, təhlükəsizlik olmadıqda sosial müdafiə və mümkün səviyyədə ən yaxşı xidmətlərin göstərilməsi yer alır. Bu sistemə üstünlük verən ölkələrdə sosial müdafiəyə yönəldilən resursların təyin edilməsi prinsipləri, təşkilati-struktur, sosial müdafiə tədbirlərinin məzmunu və nəticələr fərqlənir.


Məsələyə ümumi yanaşdıqda belə bir mənzərə yaranır ki, heç bir ölkədə sosial dövlətin ideal tipini özündə əks etdirən modellərə rast gəlmək mümkün deyil. Əksər hallarda müxtəlif modellərin elementlərinin birləşməsi təcrübəsi ortadadır.

 

Azərbaycanın isə qısa zaman kəsiyində sosial dövlət quruculuğu sahəsində əldə etdiyi təcrübə oxşar inkişaf yolu seçmiş başqa ölkələr üçün də model rolunda çıxış etmək imkanındadır. Bu heç də gəlişigözəl söz kimi qəbul edilməməlidir. Söhbət ondan gedir ki, Azərbaycanın unikal sosial dövlət modeli sahibkarlığın daha sürətli inkişafına, eləcə də yeni mülkiyyət formalarının yaranmasına istiqamətlənmiş kompleks tədbirlər əhalinin sosial baxımdan həssas təbəqəsinin maraqlarını rədd etmir. Bu modeldə aztəminatlı təbəqənin mənafeləri qorunur. Bazar iqtisadiyyatının inkişafı üçün atılan bütün addımlar bu təbəqənin maraqları ilə uzlaşdırılaraq həyata keçirilir.

 

 

Bir sözlə, Azərbaycanda İlham Əlieyevin rəhbərliyi ilə sabit və ardıcıl inkişafın əsas məqsədi ondan ibarətdir ki, sosial təbəqə bu siyasətin nəticəsində öz rifah halından məmnun olsun, bütün sosial qayğılarına dövlətdən dəstək görsün!

 

Çünki hər bir dövlətin dayanıqlığı güclü iqtisadiyyat və bu iqtisadiyyatla yüksək yaşama nail olmuş cəmiyyətlərin siyasi hakimiyyətdən razı qalması faktoruna bağlıdır. Azərbaycan hal-hazırda nə edir?

İlk növbədə, əhalinin əmək və təsərrüfatçılıq fəaliyyətini stimullaşdırmağa və bu əsasda həyat səviyyəsini yüksəltməyə çalışır.

Digər başlıca istiqamətlərindən biri iqtisadi imkanların yaradılması, ümumi iqtisadi artımın bazasında əhalinin gəlir əldə etmək imkanlarının genişləndirilməsi tədbirləridir. Bunun da kökündə təbii ki, iqtisadi inkişaf durur.

 

Prezidentin köməkçisi Əli Həsənovun açıqladığı məlumatlara əsasən, son aylar ərzində Prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanan və sosial sahəni əhatə edən fərman və sərəncamların maliyyə yükü büdcədən əlavə 2,5 milyard manata yaxındır. İcra olunan sosial paket Azərbaycan əhalisinin az qala yarısını əhatə edir.

Təbii ki, bu, sosial  dövlət olmaq səylərinin bariz göstəricisidir. 

 

Sirr deyil ki, islahatlar nəticəsində yoxsulluğun, işsizliyin azaldılmasına nail olmaq mümkün olsa da, cəmiyyətdə hər zaman maddi durumu dövlətin sosial müdafiə sistemindən asılı olan insanlar da mövcuddur. Məhz sosial dövlət prinsipinə əsaslanan Azərbaycanda əhalinin qeyd olunan təbəqəsinin sosial müdafiəsi mexanizminin bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun şəkildə qurulması əsas vəzifələrdən biri kimi qarşıda dayanır. Həyata keçirilməkdə olan sosial paket bunun əyani sübutudur.

 

Beləliklə, Azərbaycanda qısa müddət ərzində yeni iqtisadi sistemin qurulmasına xidmət edən ciddi addımlar atılıb. Ölkə, həyatın bütün sahələrində dərinləşən çoxşaxəli iqtisadiyyatın ahəngdar inkişafına malik modern dövlətə çevrilir.

 

İlham Əliyevin iradəsi, tapşırıq və sərəncamları məhz ona xidmət edir ki, Azərbaycan inkişaf yolunda dayanmadan, sürətlə irəliləsin; vətəndaşın sosial yükünün altına girmək, onu rahat, firəvan həyata qovuşdurmaq iqtisadi güc nəticəsində tam real olsun! İlham Əliyev əmindir və toplumunda da bu əminliyi yarada bilib ki, ağıllı, düzgün iqtisadi təhlillər və güclü iqtisadiyyat  vətəndaşları  sosial dövlət modelində sosial baxımdan etibarlı şəkildə qorumağa aparıb çıxaracaq!  

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Daha 26 fələstinli öldü, 600 nəfərdən çox yaralandı - İsrail bombardmanı 15 May 2021, 01:00 “Neftçi” – “Qarabağ” matçının vaxtı açıqlandı 15 May 2021, 00:52 Qaragöl ətrafında vəziyyət qəlizləşir TƏHLİL 15 May 2021, 00:43 Türkiyə öz sülhməramlılarını Şərqi Qüdsə göndərə bilər 15 May 2021, 00:39 Balakəndə kişi öz qırtlağını kəsdi 15 May 2021, 00:24 Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı artdı 15 May 2021, 00:11 İsrail qırıcıları Fələstin DİN-in binasını vurdu 14 May 2021, 23:59 Çində yeni koronavirus ocağı aşkarlandı 14 May 2021, 23:49 Suriyanın İsrailə atdığı raket öz ərazisinə düşdü 14 May 2021, 23:37 Kainat genişlənir 14 May 2021, 23:23 Xırdalanda piyadanı maşın vurdu 14 May 2021, 23:10 Bolton ABŞ-ı Qafqazda Rusiyaya cavab verməyə çağırdı 14 May 2021, 22:56 Cozep Borrelldən Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki vəziyyətlə bağlı bəyanat 14 May 2021, 22:41 Quterreş İsrail və Fələstini hərbi əməliyyatları dayandırmağa çağırdı 14 May 2021, 22:29 Rusiyaya dost olmayan dövlətlərin siyahısı təsdiqləndi 14 May 2021, 22:15 Azərbaycan çempionu son turda bilinəcək 14 May 2021, 22:02 Ukraynada hökumət böhranı - iki nazir istefa verdi 14 May 2021, 21:48 "Facebook" və "İnstagram"ın işində problem yarandı 14 May 2021, 21:35 “Türk Hava Yolları” Tel-Əvivə uçuşları dayandırdı 14 May 2021, 21:23 Masallıda ər keçmiş arvadını bıçaqladı 14 May 2021, 21:08 ÜST-dən koronavirusla bağlı təhlükəli XƏBƏRDARLIQ 14 May 2021, 20:54 Erməni əsgərin asılmış meyiti tapıldı 14 May 2021, 20:40 “İyunda məhdudiyyətləri ciddi şəkildə yumşaltmağı planlaşdırırıq” - Ərdoğan 14 May 2021, 20:28 Mehriban Əliyeva Qarabağdan növbəti paylaşım etdi - VİDEO 14 May 2021, 20:14 Şentop Sahibə Qafarovaya zəng etdi 14 May 2021, 20:05 Apreldə bahalaşan və ucuzlaşan MƏHSULLAR 14 May 2021, 18:31 Şuşada keçirilən "Xarıbülbül" festivalı heç vaxt yaddaşlardan silinməyəcək 14 May 2021, 17:52 Bakıda restoranda partlayış: 4 nəfər yaralandı 14 May 2021, 17:30 Azərbaycan vasitəsilə 10 milyon tondan artıq yük daşınıb 14 May 2021, 17:14 Ceyhun Bayramov avropalı diplomatla sərhəddəki gərginliyi müzakirə etdi 14 May 2021, 16:57 Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI 14 May 2021, 16:49 Daha 326 nəfər koronavirusa yoluxdu: 12 nəfər vəfat etdi 14 May 2021, 16:36 “Düşmən Qarabağ şikəstəsinin avazını əbədi olaraq eşitməyə məhkum olacaq” - Deputat 14 May 2021, 16:23 Ceyhun Bayramov ABŞ Dövlət katibi ilə danışıqlar apardı                                         14 May 2021, 16:07 Azərbaycan övladlığa verilən uşaqların sayı açıqlandı 14 May 2021, 15:55