2 Avqust 2020, 08:57 | Ana Səhifə - Yazılar - Bakıda 12 rayona ehtiyac varmı...
Bakıda 12 rayona ehtiyac varmı...

Vüqar Tofiqli

 

Bugünlərdə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, bir qədər əvvəl mart ayında Maliyyə Nazirliyi regional idarəetməyə keçid ediblər. Son on il ərzində Mədəniyyət Nazirliyi, Təhsil Nazirliyi, keçmiş Əmlak məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Dini Qurumlarla iş üzrə Dövlət Komitəsi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Ədliyyə  Nazirliyi bu sistemə keçib. Maraqlıdır ki, rayonlarda hüquq mühafizə orqanlarından başqa bütün sahələr “regionlaşdırılıb”. Bəs mərkəzi icra orqanlarının regional idarəetməyə keçidində əsas səbəb nədir? Onları belə sürətlə keçid etməyə nə vadar edir?

 

Fikrimizcə, əsas səbəb əksər icra başçılarının mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının işinə yerli-yersiz müdaxiləsinin qarşısnı almaq olub. Bununla yanaşı səbəblər sırasında büdcə vəsaitlərinə müəyyən mənada qənaət etmək və “mərkəzi icra orqanlarının daxili ehtiyacları üçün toplanan maliyyə vəsaitinə göz dikənlərin” sayının azaldılmasına nail olmaq məqamları da var. Sizə təəccüblü gəlməsin, sonuncu məsələni həbs edilən məmurların dilindən eşitdiyim üçün belə yazdım və bu da bir həqiqətdir.

 

Bununla bağlı son vaxtlar hazırladığm təhlil və araşdırmalarda fikirlərimi oxucularla bölüşmüşəm. Təkrar olaraq bəzi fikirlərimi bir qədər təkmilləşdirlimiş formada yenidən təqdim edirəm.

 

Biz prosesin icrasının, yəni ölkəmizdə yerli idarətetmənin bələdiyyələrə, ölkənin idarəedilməsini isə regional idarəetməyə üstünlük verilməsinin tərəfdarıyıq. Etiraf edək ki, bu prosesin icrası nəticəsində ən çox iki tərəfdə qazanır - yəni büdcə vəsaitlərinə ciddi şəkildə qənaət edən dövlət və üzərinə məsuliyyət yükü düşən vətəndaş. Bu gün aparılan regional idarətemə siyasətində isə sanki bir pərakəndəlik hiss olunur. Yəni bir məsələyə görə, məsələn Ağdamın Quzanlı qəsəbəsində yaşayan həmyerlim Ağcabədiyə, digər bir məsələyə görə Tərtərə, başqa bir məsələyə görə Bərdəyə, bir başqa məsələyə görə Mingəçevirə gedirsə demək proseslərdə bir sistemsizlik var. Nədən belə olmalıdır? Əgər ölkə başçısı indiki pandemiya dövründə diqqət mərkəzində vətəndaşın olduğunu deyirsə, hər addımını məhz vətəndaşın xeyri üçün atırsa onda mərkəzi icra strukturları nədən vətəndaşa bu qədər əziyyət verir. Yəni regional idarələrin hərəsi bir rayonda olması qətiyyən yolverilməzdir. Odur ki, bu sahədə müəyyən nizam-intizamın yaradılmasına ehtiyac vardır. Və bu gün aparılan uğurlu siyasi və iqtisadi islahatlar ölkəmizdə regional idarəetməyə keçidin tezliklə reallaşcağından xəbər verir.

 

Bu arada gəlin etiraf edək ki, bu gün Bakıda on iki inzibati rayona və 53 bələdiyyəyə ehtiyac yoxdur. Nəzərə alaq ki, bu rayonların saxlanmasına yuxarıda qeyd etdiyim kimi büdcədən kifayət qədər vəsait ayrılır. İndiki şəraitdə xüsusəndə Bakı və Gəncədə səlahiyyətsiz rayon icra hakimiyyəti kimi bir qurumun saxlanmasına ehtiyac varmı? Düşünürəm ki, birinci növbədə bu rayonların birləşdirilməsi həyata keçirilməlidir.

 

Götürək İstanbul kimi on milyonluq şəhərin idarəedilməsini, Nyu-York, Paris və ya Moskva şəhərinin idarəedilməsini. Bu çoxmilyonluq nəhəng şəhərləri yerli özünüidarəetmə orqanı - meriya idarə edir. Nəyi pisdir? Nə isə narahatlıq və ya hansısa bir gic-gic hadisələr baş veribmi bu şəhərlərdə? Hansısa “otkat” məsələsi və ya on günlük MMC-ni tender qalibi ediblərmi? Eşitmisinizmi və ya oxumusunuzmu? Sizi bilmirəm, mənim rastıma çıxmayıb. Bəs biz niyə məsuliyyət yükünü məhz seçicinin üzərinə qoymaqla, öz məsuliyyətimizi azaltmağa tələsmirik. Axı birinci növbədə həm kifayət qədər maliyyə itiririk, həm də dünya idarəçilik sistemindəki inkişaf prosesindən geri qalırıq. Üstəlik Avropa Şurası qarşısında öhdəlik götürmüşük və icrasına hələ də başlamırıq.

 

Təklif edərdim ki, ilkin olaraq xarici ölkələrin, xüsusən də qardaş Türkiyənin təcrübəsindən yararlanmaqla Bakıda və digər iri şəhərlərdə Böyükşəhər bələdiyyəsinin yaradılması həyata keçirilsin. Ancaq bütün proseslər sistemli və mərhələli şəkildə həyata keçirilməli və regional idarəetmə bir mərkəzdən idarə olunmalıdır. Yəni iqtisadi rayonlar üzrə mərkəzi rayon seçilməklə bu işi həyata keçirmək mümkündür. Və mərkəzi icra orqanlarının regionlaşdırılması ölkə başçısnın öz nümayəndəsinin oturacığı şəhərdə olmalıdır. Bəzən düşünülə bilər ki, regional idarəetməyə keçid olarsa, ancaq mərkəz şəhəri inkişaf edəcək, birləşdirilən şəhərlər diqqətdən kənarda qala bilər və bununla da balans pozulacaq. Xeyr, bu əsla belə deyil. İstənilən halda istənilən şəhərdə atılan hər bir addım dövlətin nəzarətindədir. Müvafiq qurumlarında əsas məqsədi məhz dövlətin siyasətinin yerlərdəki icrasını nəzarətdə saxlamaqdır. Belə olan halda inzibati nəzarəti həyata keçirən orqanında “siyası çəkisini” artırmaq zəruriəti meydan gəlir.

 

Əslində çox sadə şəkildə qurulması mümkün olan bir sistemdir. Mənə çox maraqlı gəlir ki, niyə indiyədək bu sistem heç olmasa Bakıda həyata keçirilməyib. Biz dünya idarəetməsindən yararlanmaqla öz təcrübəmizi ASAN Xidmət vasitəsiylə dünyada paylaşsaqda bu məqamın tətbiqinə passiv yanaşmağımız çox təəcüblüdür.

 

Ölkə başçsının öz adminstrasiyasında apardığı islahatlar nəticəsində təyin etdiyi yeni qərbyönümlü kadrlar inanıram ki, bu mövzu barədə də düşünüb ölkə başçısı qarşısında daha səmərəli və mükəmməl təkliflərlə çıxış edəcəklər.

Hər halda düşünməyə dəyər.  

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Bakı əhalisinin ərzağa xərclədiyi pulun məbləği AÇIQLANDI 4 Avqust 2021, 20:48 MİQ üzrə müsahibə mərhələsi nə vaxt başlayacaq? 4 Avqust 2021, 20:39 Karantin qaydalarını pozan toy sahibləri CƏRİMƏLƏNDİ 4 Avqust 2021, 20:26 Bu gün 68 mindən çox şəxsə vaksin vurulub 4 Avqust 2021, 20:14 Azərbaycanda yoluxma 1000-ə yaxınlaşır - 5 nəfər öldü 4 Avqust 2021, 20:08 YAP-a birləşən bu partiyaların nümayəndələrinə üzüvlük vəsiqləri verilib 4 Avqust 2021, 20:00 Qətlə yetirilən Sevincin uşaqlarının aqibəti məlum oldu 4 Avqust 2021, 19:51 Ərdoğan Baxçalını evində ziyarət etdi 4 Avqust 2021, 19:40 Sentyabrda məktəblər açılacaq? - Nazirdən cavab 4 Avqust 2021, 19:33 Narkotik becərən şəxs saxlanıldı 4 Avqust 2021, 19:20 Sumqayıtda narkotik satan 3 nəfər tutulub - VİDEO 4 Avqust 2021, 19:11 Yardımlıda yanğının söndürülməsi davam edir - FOTO 4 Avqust 2021, 19:04 Azad edilmiş ərazilərdə görülən işlər müzakirə olundu 4 Avqust 2021, 18:38 Soydaşlarımız Türkiyədə yanğından zərərçəkənlərə yardım göndərdi   4 Avqust 2021, 18:32 Məhkumun evindən narkotik götürüldü 4 Avqust 2021, 18:26 Kəlbəcər yenə atəşə tutuldu: İtkimiz yoxdur 4 Avqust 2021, 18:20 MTRŞ iddiaçıların heç birinə lisenziya vermədi 4 Avqust 2021, 18:14 Müəllimlərin işə qəbulunda yenilik: Nazirdən mühüm AÇIQLAMA 4 Avqust 2021, 18:01 “Biz daha çox biliyi ölçürük, nəinki bacarığı” 4 Avqust 2021, 17:56 Emin Əmrullayev: “Dərs saatı ən azı 18 olmalıdır”  4 Avqust 2021, 17:54 Müdafiə naziri ordunun döyüş hazırlığını yoxladı 4 Avqust 2021, 17:50 Şəfqət dolu ürək... 4 Avqust 2021, 17:50 Nazir narazı namizədlərə müraciət etdi 4 Avqust 2021, 17:42 Zakir Həsənov azad olunmuş ərazilərə getdi - VIDEO+FOTO   4 Avqust 2021, 17:41 “Şikayətçi müəllimlər haqlıdırlar” - Emin Əmrullayev 4 Avqust 2021, 17:33 Ermənistan XİN-nə yeni mətbuat katibi TƏYİN OLUNDU 4 Avqust 2021, 17:29 “Ən çox yer xarici dil müəllimliyinə ayrılıb” - Təhsil naziri 4 Avqust 2021, 17:28 “Azərsu”da İctimai Şuranın ilk iclası keçirildi   4 Avqust 2021, 17:23 Müəllim olmaq istəyənlərin sayı kəskin artıb 4 Avqust 2021, 17:19 “Azəriqaz”ın “Açıq mikrofon”undan ilk səs gəldi - FOTO 4 Avqust 2021, 17:14 Azərbaycan və BMT birgə işçi qrup yaradır 4 Avqust 2021, 17:08 İstanbulda da meşəni yandırdılar 4 Avqust 2021, 17:04 Azər Süleymanov siyasətdən uzaqlaşdı: “Liderlərlə dil tapa bilmədik” 4 Avqust 2021, 16:48 Ağsuda toy təşkilatçısı cərimələndi 4 Avqust 2021, 16:43 Türkiyə və Azərbaycan xüsusi təyinatlılarının birgə təlimləri BAŞLAYIB 4 Avqust 2021, 16:43