10 Avqust 2020, 00:09 | Ana Səhifə - Yazılar - Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!
Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!

Vasif İsmayıl


Mən 75-ci ildə doğulmuşam. Azərbaycanın Qərbindən təqviyyə almış qarabağlıyam.

Atam uşaq vaxtı "sizlər İranın ağasısınız" fikrini beynimizə yeritməyə çalışırdı. Bizim ailədə Türkiyədən əvvəl İranın təbliğatı gedirdi. Amma bü gün olduğu kimi deyil,.. bizlər İranın ağası idik axı.

Qarabağlılar üçün özünü "İranın ağası" saymaq çox da çətin deyildi, zira İranın sonuncu türk hakimi Qacarların nəsli Gəncədə yaşayırdılar. Mən xatırlamasam da, atam onların nəslinin nümayəndələrini xatırlayırdı. Hətta deyilənə görə ingilislər İran və ADR rəsmilərinin mehriban ailə söhbətinə çaşıbmış. Elin britaniyalısı Qacarların geniş bir tayfa olduğunu bilməyi illər aldı.

Amma bizlər azərbaycanlıyıq. Hətta Cənubi azərbaycanlılar da... azərbaycanlıdır, iranlı deyil.

Bunun dəfələrlə şahidi olmuşam.

Əski əlifba və dolayısı ilə Quranı sərbəst oxuya bilirəm. Astaradan Ərdəbilə gedərkən Xalxal deyilən yerdən keçirsən. Orada qayanın üstündə bir kafe var. Adı "Azərbaycan"dır.

Üstündə böyük hərflərlə "Azərbaycan" yazılıb.

Maşınların da üstündə "Azərbaycan" yazılır.

Tehrana qədər bizim danışdığımız ləhcədə rahat anlaşa bilərsən. Tehrandan Laricana keçən yolda artıq bizim dildə cümlələri iki dəfə təkrarlamalısan. Yenə də anlayırlar, amma artistlik edirlər. Biz ancaq Azərbaycan dilində danışırdıq. Anlayırdılar.

İrandakı azərbaycanlıların (o cümlədən türkmənlərin) digər iranlılardan fərqi sadədir: qısalıq.

Azərbaycanlılar üçün hər şey qısadır. Dərd də, kef də.

On dəqidə sevinib, sonra başını aşağı salıb işi ilə məşğul olar. Dərdi də elədir azərbaycanlının.

Bizim muğamlar da qısadır. Ümumiyyətlə, muğam hind sənətidir. Farslar Hindistandan alıblar, biz də farslardan.

Amma fars muğamları çox darıxdırıcıdır. Bizim muğamlar... hətta dəstgahlar belə çox hərəkətlidir.

Şuşalı Sadıqcan İran tarını alıb təkmilləşdirdi.... sürətləndirdi..... qısaltdı....

Mən hərdən iranlılarla danışıram. Orta Asiyada, İranın özünü hökmran hiss etdiyi yerdə setardan törəmiş İran tarı deyil, bizim tar məşhurdur. Çox acıqlanırlar. Hətta bizi UNESCO-ya da şikayət ediblər. Amma sinə tarı bizimdir.

İfa etdiyimiz muğamlar da bizimdir.

Hətta çox məşhur "Səhər quşu" (Morge sahar) təsnifi də bizimdir.

Zira heç bir xalq "Səhər quşu" təsnifini biz azərbaycanlılar qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Heç bir xalq muğamı bizim qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Azərbaycanlının kefi də qısadır, dərdi də.

P.S. "Səhər quşu" təsnifini sizlər yaxşı tanıyırsınız. "Böyük dayaq" filminin əsas mövzusudur. "Azərbaycan kapriçiosu"nun da əsas mövzusudur.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Sabahın havası: duman olacaq  24 Oktyabr 2021, 12:08 Goranboyda oğrular qandallandı 24 Oktyabr 2021, 11:58 Yeni qeydiyyata alınan partiyanın HƏDƏFLƏRİ 24 Oktyabr 2021, 11:51 Dünyanın koronavirus MƏNZƏRƏSİ 24 Oktyabr 2021, 11:39 Balakəndə reyd  24 Oktyabr 2021, 11:29 Prezident və xanımından sevgi FOTOSU 24 Oktyabr 2021, 11:22 Bakıda fabrik alovlandı 24 Oktyabr 2021, 11:11 Mərmərədə gəmilər TOQQUŞDU 24 Oktyabr 2021, 11:08 Gürcüstanda virusa YOLUXANLAR 24 Oktyabr 2021, 11:00 Tayvan silkələndi 24 Oktyabr 2021, 10:51 Ötən ilin bu həftəsi - Müdafiə Nazirliyindən YENİ VİDEO 24 Oktyabr 2021, 10:48 Bu gün dünyanın gözü "Kamp Nou"da olacaq 24 Oktyabr 2021, 10:44 Bahalaşan neft, yüksələn ərzaq qiymətləri fonunda manatı nə gözləyir: devalvasiya, yoxsa...? 24 Oktyabr 2021, 10:32 Kolumbiyanın ən böyük narkotaciri qandallandı 24 Oktyabr 2021, 10:30 24 oktyabr:  Ümumdünya Poliomielitlə Mübarizə Günü 24 Oktyabr 2021, 10:26 Mənzildə meyit tapıldı 24 Oktyabr 2021, 10:16 Tovuzda ağır qəza  24 Oktyabr 2021, 10:05 Xəzərdə 5 otaqlı ev yandı 24 Oktyabr 2021, 09:59 SAVAŞ XRONİKASI: 24 oktyabr - düşmənin döyüş təyyarəsi vuruldu 24 Oktyabr 2021, 09:49 Özbəkistan  prezidentini seçir  24 Oktyabr 2021, 09:39 Məhəmməd Salahın mum heykəli London muzeyində 24 Oktyabr 2021, 09:30 Yunanıstan Misirdən işıq alacaq 24 Oktyabr 2021, 09:23 Həmyerlimiz Finlandiya çempionu oldu 24 Oktyabr 2021, 09:14 Rusiya vətəndaşlarına Gürcüstanda əmlak qadağası 24 Oktyabr 2021, 09:05 Tiflisdə zəfərimizin ildönümünə həsr olunan futbol turniri 24 Oktyabr 2021, 08:59 Kennedinin qətli ilə bağlı məxfi sənədlər açıqlanacaq   24 Oktyabr 2021, 00:51 NATO-dan Baltikyanı ölkələrdə növbəti aviabaza 24 Oktyabr 2021, 00:31 Erməni qoşunlarını Qarabağdan çıxaracaq SƏNƏD 24 Oktyabr 2021, 00:02 Vulkan püskürən adada ZƏLZƏLƏ 23 Oktyabr 2021, 23:51 Bakıda 35 yaşlı kişi meyiti tapıldı 23 Oktyabr 2021, 23:20 Saakaşvilinin Batumidəki tərəfdarları AYAĞA QALXDI - FOTOLAR 23 Oktyabr 2021, 22:41 Türkiyədə daha 217 nəfər virusun qurbanı oldu 23 Oktyabr 2021, 22:33 Bakıda 35 yaşlı qadın özünü asdı 23 Oktyabr 2021, 22:17 Nigeriyada həbsxanaya hücum: 800 məhbus qaçdı 23 Oktyabr 2021, 21:55 Fatma Yıldırım şəhid Xudayarın məzarını ziyarət etdi 23 Oktyabr 2021, 21:50