10 Avqust 2020, 00:09 | Ana Səhifə - Yazılar - Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!
Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!

Vasif İsmayıl


Mən 75-ci ildə doğulmuşam. Azərbaycanın Qərbindən təqviyyə almış qarabağlıyam.

Atam uşaq vaxtı "sizlər İranın ağasısınız" fikrini beynimizə yeritməyə çalışırdı. Bizim ailədə Türkiyədən əvvəl İranın təbliğatı gedirdi. Amma bü gün olduğu kimi deyil,.. bizlər İranın ağası idik axı.

Qarabağlılar üçün özünü "İranın ağası" saymaq çox da çətin deyildi, zira İranın sonuncu türk hakimi Qacarların nəsli Gəncədə yaşayırdılar. Mən xatırlamasam da, atam onların nəslinin nümayəndələrini xatırlayırdı. Hətta deyilənə görə ingilislər İran və ADR rəsmilərinin mehriban ailə söhbətinə çaşıbmış. Elin britaniyalısı Qacarların geniş bir tayfa olduğunu bilməyi illər aldı.

Amma bizlər azərbaycanlıyıq. Hətta Cənubi azərbaycanlılar da... azərbaycanlıdır, iranlı deyil.

Bunun dəfələrlə şahidi olmuşam.

Əski əlifba və dolayısı ilə Quranı sərbəst oxuya bilirəm. Astaradan Ərdəbilə gedərkən Xalxal deyilən yerdən keçirsən. Orada qayanın üstündə bir kafe var. Adı "Azərbaycan"dır.

Üstündə böyük hərflərlə "Azərbaycan" yazılıb.

Maşınların da üstündə "Azərbaycan" yazılır.

Tehrana qədər bizim danışdığımız ləhcədə rahat anlaşa bilərsən. Tehrandan Laricana keçən yolda artıq bizim dildə cümlələri iki dəfə təkrarlamalısan. Yenə də anlayırlar, amma artistlik edirlər. Biz ancaq Azərbaycan dilində danışırdıq. Anlayırdılar.

İrandakı azərbaycanlıların (o cümlədən türkmənlərin) digər iranlılardan fərqi sadədir: qısalıq.

Azərbaycanlılar üçün hər şey qısadır. Dərd də, kef də.

On dəqidə sevinib, sonra başını aşağı salıb işi ilə məşğul olar. Dərdi də elədir azərbaycanlının.

Bizim muğamlar da qısadır. Ümumiyyətlə, muğam hind sənətidir. Farslar Hindistandan alıblar, biz də farslardan.

Amma fars muğamları çox darıxdırıcıdır. Bizim muğamlar... hətta dəstgahlar belə çox hərəkətlidir.

Şuşalı Sadıqcan İran tarını alıb təkmilləşdirdi.... sürətləndirdi..... qısaltdı....

Mən hərdən iranlılarla danışıram. Orta Asiyada, İranın özünü hökmran hiss etdiyi yerdə setardan törəmiş İran tarı deyil, bizim tar məşhurdur. Çox acıqlanırlar. Hətta bizi UNESCO-ya da şikayət ediblər. Amma sinə tarı bizimdir.

İfa etdiyimiz muğamlar da bizimdir.

Hətta çox məşhur "Səhər quşu" (Morge sahar) təsnifi də bizimdir.

Zira heç bir xalq "Səhər quşu" təsnifini biz azərbaycanlılar qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Heç bir xalq muğamı bizim qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Azərbaycanlının kefi də qısadır, dərdi də.

P.S. "Səhər quşu" təsnifini sizlər yaxşı tanıyırsınız. "Böyük dayaq" filminin əsas mövzusudur. "Azərbaycan kapriçiosu"nun da əsas mövzusudur.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
DSX-nin həbs edilən vəzifəli şəxsləri azadlığa BURAXILDI 10 May 2021, 10:48 İlham Əliyev Naxçıvanda səfərdədir 10 May 2021, 10:39 Azad olunan ərazilərdə “Xarı bülbül” maketləri ərsəyə gətirildi - FOTOLAR 10 May 2021, 10:33 Siyəzəndə narkotik becərən şəxs saxlanıldı 10 May 2021, 10:26 Sabiq deputat: “Parlamentdə işləmək mənim üçün çox çətin idi” - MÜSAHİBƏ 10 May 2021, 10:20 Prezident və birinci xanım Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdilər 10 May 2021, 10:13 Ötən həftə Qarabağda 93 hektar ərazi minalardan təmizlənib 10 May 2021, 10:06 Bakıda 200 ədəd yeni ağac əkildi - FOTOLAR 10 May 2021, 10:00 Azərbaycanlı jurnalist Fransa portalında minalanmış ərazilərdən yazdı 10 May 2021, 09:53 Böyük şəxsiyyətlər və xilaskarlar unudulmur - VİDEO 10 May 2021, 09:46 Heydər Əliyev Azərbaycanın xilaskarı və qurucusudur 10 May 2021, 09:39 Ermənistan parlamenti yenidən toplaşır - Paşinyanın taleyi həll olunacaq 10 May 2021, 09:32 Qocalmanın qarşısını alan 6 MÖCÜZƏ 10 May 2021, 09:24 Bu tarixdən havanın temperaturu gündən-günə yüksələcək - RƏSMİ 10 May 2021, 09:17 DTX-dan Heydər Əliyevin ildönümü ilə bağlı PAYLAŞIM 10 May 2021, 09:10 Xəzər rayonunda 28 yaşlı gənc bıçaqlandı 10 May 2021, 09:04 Bakıda yaşayış binasında  yanğın - xəsarət alanlar var 10 May 2021, 08:58 Güclü külək Bakı-Qazax yolunun bağlanmasına səbəb oldu 10 May 2021, 08:52 Bu gündən Azərbaycanda 18 yaşdan yuxarı şəxslərə vaksin vurulacaq 10 May 2021, 08:44 Bakıda “Mercedes” YANDI 10 May 2021, 08:37 Lavrov bu gün Azərbaycana gəlir 10 May 2021, 01:19 "Sevilya"nın oyunçusu "Real"ı uduzmaqdan xilas etdi 10 May 2021, 01:11 "Yuventus" evdə darmadağın oldu 10 May 2021, 01:00 Türkiyə beşinci nəsil döyüş təyyarələri istehsal edəcək 10 May 2021, 00:55 Polislər ağac əkdilər - FOTO 10 May 2021, 00:46 Nigeriyada gəmi çevrildi - onlarla insan öldü 10 May 2021, 00:31 Bakıda maşın 4 piyadanı vurdu - ölən və yaralananlar var 10 May 2021, 00:23 500 min yəhudinin qatili erməni Salasyan 10 May 2021, 00:12 Heydər Əliyevin anadan olmasından 98 il ötür 10 May 2021, 00:01 Ağcabədidə yol qəzası 9 May 2021, 23:48 Türklərlə düşmənçilik təkcə Ermənistan üçün deyil, bütün bölgə üçün fəlakətdir - Paşinyan   9 May 2021, 23:33 Türkiyədə yoluxanların sayı 15 minə düşdü 9 May 2021, 23:16 Əməkdar artist yenidən xəstəxanaya yerləşdirildi 9 May 2021, 23:03 Məşhur Məmmədov abidə kompleksinin açılışında iştirak edib - FOTO 9 May 2021, 22:52 Bölgələrə dolu yağdı - FAKTİKİ HAVA 9 May 2021, 22:45