28 Sentyabr 2021, Çərşənbə axşamı
16 Avqust 2021, 12:33 | Ana Səhifə - Yazılar - "Taliban"ın qələbəsi bütün dünyadakı cihadçılara siqnaldır
"Taliban"ın qələbəsi bütün dünyadakı cihadçılara siqnaldır

Elçin Alıoğlu


Kabildə indi xaos və anarxiyadır. Polis və hərbçilər canlarının hayındadır. Küçələrdə banditlər, quldurlar, qatillər hökmranlıq edirlər.

Məmurlar və hərbçilər hara qaçacaqlarını bilmirlər. Yeganə yol aeroportdur, orada da sıxlıq, basabas.

Kabillilərin tam əksəriyyətinin hakimiyyət dəyişikliyi veclərinə deyil. Onlar üçün heç nə dəyişmir. Əsas odur atışmalar, partlayışlar, müharibə olmasın.

Əyalətlərdə və xüsusilə də kəndlərlə isə yerli sakinlər ümumiyyətlə, sakitdir. Taliblər Şəriət qanunlarını tətbiq edəcəklər? Etsinlər də, zatən əfqan dehqanların, yəni kəndlilərin tam əksəriyyəti elə həmin qanunlarla yaşayırlar.

Ən ağır vəziyyətdə olanlar ABŞ ilə əməkdaşlıq etmiş əfqanlar, xüsusilə də tərcüməçilərdir.

Bütün bunlar məlum və mənə maraqlı deyil.

Maraqlı olan Qərbin "Taliban"a münasibətidir.

Axı "Taliban" kollektiv Qərb üçün terrorçulardır. Terrorçularla danışıqlar, müzakirələr, təmaslar isə cinayətdir.

"Taliban" Əfqanıstanı yenidən ələ keçirib.

Belədə, "terrorçu" kəlməsi Qərb üçün pejorativ mənasını dəyişir.

Saxtakar, ikiüzlü, əxlaqsız, ikili və onlu standartlı Qərb moralizmi səbəbindən "terrorçu" kəlməsi belə, ilkin mənasını itirir.

"Taliban" üsyançılar, qiyamçılar, partizanlar, yaxud da hakimiyyət uğrunda mübarizə aparmış sivil siyasi hərəkat deyil.

Bu səbəbdən Qərb yenə "real politika" və "praqmatizm"ə sığınaraq "düşmənə terrorçu, bizə maraqlı olanları isə azadlıq uğrunda mübarizlər adlandırırıq" prinsipi ilə hərəkət edəcək.

Qərbdəki cihadologiya məktəbinin maraqlı təmsilçiləri var, indi onların nə deyəcəklərini və yazacaqlarını gözləyirəm.

Əfqanıstandakı situasiyadan yararlananlardan biri də "Əl Qaida" terror təşkilatıdır.

Son illər ərzində ilk dəfə olaraq "Əl Qaida" rahat nəfəs almaq və yenidən bərpa olunmaq imkanı əldə edib.

"Əl Qaida"nın rəhbəri Əyman əl Zəvahirinin müavini, hazırda İranda olan Seyf əl Adel mütləq şəkildə Əfqanıstana qayıtmaq istəyəcək.

Daha sonra isə "Əl Qaida" Cənub-Şərqi Asiyada və Hindostan subqitəsindəki vəziyyətini gücləndirməyə, müttəfiq cihadçılarla əlaqələri intensivləşdirməyə çalışacaq.

"Taliban"ın qələbəsi bütün dünyadakı cihadçılar üçün siqnaldır, yəni "Qardaşlar, biz bacardıq! Siz də cəhd göstərin!"

Region dövlətlərinin "Talibann"la müzakirələrə başlamaq niyyəti isə cihadçı ideologiyanın meynstrimindən xəbər verir.

Eyni zamanda, "Taliban" Əfqanıstandakı xəzərlərlə də dil tapmağa çalışacaq və bu minvalla İranın Əfqanıstandakı təsir imkanlarının artmasına göz yumacaq.

İran da razıdır, çünki belə proseslər Tehranın bölgədə Çinin nəqliyyat marşrutlarına inteqrasiyasını daha da gücləndirəcək.

Çox yəqin ki, "Taliban"ı razı salmaq üçün Tehran "Əl Qaida"nın sədr müavini Seyf əl Adeli elə taliblərə təhvil versin.

Çinin və Pakistanın "Taliban"la təmaslarının aktivləşməsi Hindistanı təlaşlandırır. Belədə Hindistan ərazisindəki mücahidlərin aktivliyi artacaq.

İndi nə olacaq?

Maraqlı sualdır.

"Taliban"la dialoqa başlamağa və Əfqanıstanda möhkəmlənməyə çalışanlar az deyil. Taliblər terrorçu sayılanda, ABŞ onları bombalayanda və mahiyyət etibarilə, bütün regiona Pentaqonun hazırladığı "gec açılan bomba" olanda vəziyyət fərqli idi.

Əfqanıstan taliblərin əlinə keçəndən sonra situasiya dəyişib.

Əfqanıstanla bütün ticari əməliyyatlar məhdudlaşacaq, çünki araşdırma mərhələsi olacaq.

Qərb "Taliban"ı sivil siyasi hərəkat və ya təşkilat saymır, amma taliblərlə müqavilələr imzalanacaq, anlaşmalar əldə olunacaq, sazişlər gerçəkləşdiriləcək.

Və sonda - ABŞ Əfqanıstanda uddu, ya uduzdu?

ABŞ-ın Əfqanıstanda 20 ildən bəri apardığı böyük əməliyyatın real məqsədləri və motivlərini bilmirəm. "Ekspert" və "analitik"lər də bilmirlər, bilə də bilməzlər.

Çünki Birləşmiş Ştatların planlarının hazırlanmasında iştirak etməmişəm, daxili mətbəxə də bələd deyiləm. Belə biliklər və anlam olmadan haradasa kiminsə uduzduğunu və ya kimisə aldatdığını iddia etmək sadəlövhlükdür.

ABŞ siyasəti homogen, hakimiyyəti də monolit deyil. Vaşinqtonda bu və digər qərarın qəbul edilməsinin arxasında hansı lobbiçilərin durduğunu, onların məqsədlərini də bilmirəm.

Bu isə "Taliban" tənliyində çatışmayan dəyişənlərdən, əmsallardan biridir.

Təbii, ABŞ istəsəydi, "Taliban"ı məhv edə bilərdi. Amma istəmədi.

ABŞ-ın məqsədi Əfqanıstanı ram etmək yox, orada vuruşmaqdı.

Hesablamalarda kritik önəm daşıyan biliklərin yoxluğu cavaba təsir edir. Biz baş verənlərin yalnız sonuclarına istinad edərək fikir yürüdə bilərik.

Sonuclar isə belədir:

  1. 1. ABŞ yüz milyardlarla dollar xərclədiyi Əfqanıstandan çıxır. Amma amerikalılar elə həmin Əfqanıstanda on dəfə artıq gəlir əldə etdilər: hərbit müqavilələrdən tutmuş, tiryək və heroin alverinədək.
  2. 2. ABŞ okeanın o tayındadır. Əfqanıstanı tərk edən amerikalılar bölgə ölkələri üçün "hədiyyə" qoyub gedirlər. Region dövlətləri indi "Taliban" adlı xərçəng şişi ilə nə etməyi düşünürlər.

ABŞ-ı uduzan tərəf adlandırmaq olarmı? Olarsa, udan kimdir?

"Taliban"a olan münasibətim isə birmənalı mənfidir.

Hətta ifrat dərəcədə mənfidir.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Dövlət başçısı XİN başçılarının ABŞ-dakı görüşündən DANIŞDI 28 Sentyabr 2021, 20:18 Prezident: “Azərbaycan xəritəsində “Dağlıq Qarabağ” adlı vahid yoxdur” 28 Sentyabr 2021, 20:03 “Biz münaqişənin həll olunduğunu hesab edirik” - Prezident 28 Sentyabr 2021, 20:00 Dövlət başçısı: “Bütün hərbi əsirlər Ermənistana qaytarılıb” 28 Sentyabr 2021, 19:58 İlham Əliyev: “Muxtariyyət artıq müzakirə mövzusu deyil” 28 Sentyabr 2021, 19:49 Prezident Fransa ilə münasibətlərdən DANIŞDI 28 Sentyabr 2021, 19:44 Mehmandarovların Şuşadakı malikanəsi təmir olunur 28 Sentyabr 2021, 19:40 İlham Əliyev “France 24” telekanalına müsahibə verib - YENİLƏNİB 28 Sentyabr 2021, 19:35 Suriyada terakt törədildi: Ölən və yaralananlar var 28 Sentyabr 2021, 19:28 Quterreş: “Nüvə təhlükəsinin səviyyəsi 40 ildə maksimuma çatıb” 28 Sentyabr 2021, 19:23 Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun növbəti iclası oldu 28 Sentyabr 2021, 19:14 Vətən müharibəsinin tarixini təhrif edən direktor DANIŞDI 28 Sentyabr 2021, 19:00 Xudafərin-Qubadlı-Laçın yolunun inşası davam edir - FOTO 28 Sentyabr 2021, 18:52 Azərbaycan və Ermənistan arasında qarşılıqlı inam gücləndirilməlidir  - Baş katib 28 Sentyabr 2021, 18:46 İki ölkə arasında saziş imzalanacaq 28 Sentyabr 2021, 18:40 Goranboyun xurma bağlarında zərərvericilər tapıldı 28 Sentyabr 2021, 18:33 Ərdoğan Baydenlə görüşəcək 28 Sentyabr 2021, 18:26 CAREC Proqramının Gömrük Əməkdaşlığı Komitəsinin iclası keçirilib 28 Sentyabr 2021, 18:20 Rusiya daha 5 müəssisənin alma ixracına icazə verdi 28 Sentyabr 2021, 18:14 İlham Əliyev Paşinyanla görüşə ETİRAZ ETMƏDİ 28 Sentyabr 2021, 18:07 Bakı-Sumqayıt qatarlarının həftəsonu hərəkət CƏDVƏLİ 28 Sentyabr 2021, 18:00 Yaponiyada fövqəladə vəziyyət ləğv olunur 28 Sentyabr 2021, 17:54 Bakının Yasamal və Sabunçu rayonlarında evləri su basdı - VİDEO 28 Sentyabr 2021, 17:48 Ombudsmanın əməkdaşları Şəkidə uşaq evində olublar  28 Sentyabr 2021, 17:42 İrakli Qaribaşvilinin Bakı səfərindən gözləntilər... - Deputat ŞƏRH ETDİ 28 Sentyabr 2021, 17:36 3 kəndin qazlaşdırılması ilə bağlı tapşırıq verildi   28 Sentyabr 2021, 17:30 Rezidenturaya qəbulun II mərhələsinin NƏTİCƏLƏRİ 28 Sentyabr 2021, 17:26 Zakir Həsənov sülhməramlıların yeni komandanı ilə GÖRÜŞDÜ 28 Sentyabr 2021, 17:20 “Köfteci Ramiz” restoranı CƏRİMƏLƏNDİ 28 Sentyabr 2021, 17:15 Bakı Qarabağdakı ermənilərlə bağlı proqramını təqdim edir 28 Sentyabr 2021, 17:10 Müdafiə Nazirliyi Ermənistanın məlumatını təkzib etdi 28 Sentyabr 2021, 17:10 İqtisadi Şuranın səlahiyyətləri artırılıb 28 Sentyabr 2021, 17:05 Şeyxülislam din xadimlərini II Fəxri xiyabana apardı 28 Sentyabr 2021, 17:00 “ASAN Xidmət” işçilərinin say artırıldı 28 Sentyabr 2021, 16:55 Universitetdə Vətən müharibəsi qazilərilə GÖRÜŞ 28 Sentyabr 2021, 16:50
SORĞU Hansı vaksinə etibar edirsiniz?