19Sentyabr | Ana Səhifə - Yazılar - Sosial karvanın aciz sarvanı olmaq...
Sosial karvanın aciz sarvanı olmaq...

Vəfa Allahverdiyeva


Siyasi prosesləri bir qədər hərəkətli edib, lakin onu qızışdıra bilməyən 26 sentyabr referendumu bu hadisəyə əhəmiyyətli təsir gücü olmayan  etiraz aksiyaları ilə təpki alır.

Ən son kütləvi aksiya ilə aradakı böyük fasilə müxalif mübarizənin dirənməkdən çəkinməyən kəsiminin yeni dönəmdə ortaya hansı keyfiyyətdə, necə bir narazılar statistikası ilə çıxacağına ilgi yaratmırdı. Çünki hər şey aydın idi: siyasi sferada tərəzinin gözü çoxdan tarazlı vəziyyətdə deyil; müxalifət əyilmiş formasında heç bir tutarlı dəyişilmə yaratmayıb.

Sadəcə, Milli Şuranın  iki, Müsavatın birinci  mitinqinin üzərinə yönələn çarpıcı diqqət  müxalifəti təmsil edən insanların bir neçə səfirlikdə müzakirələr aparması bilgisinin ictimailəşməsi əsasında formalaşdı.

Axı həmişə belə olub: xarici dövlətlərin təmsilçi korpusları ilə əlaqələr sonda fərqli kütləvi aksiya qərarları ilə nəticələnib və onun bir qədər izdihamlı xarakter almasının arxasından beynəlxalq kisələrdən ehtimallanan  maddi stimul öz boyunu göstərməyə başlayıb.

Qərb sifarişinin bu dəfə bacarmadığı amil siyasi qüvvələri hakimiyyətin əleyhinə vahid mübarizə mərkəzindən yönəltməmək oldu.  Təqvimin dalbadal günlərində ayrı-ayrılıqda kütləvi aksiya təyini bunu ifadə edirdi və iki qanad arasındakı rəqabət, qüvvələr nisbətini təftiş marağı aydın nəzərə çarpırdı. Bu, eyni zamanda hər iki müxalif qanadın müxtəlif kanalların tezisləri ilə hərəkətinə bir şübhə verirdi.       

Bunlar müxalifətin qüruruna toxuna bilən ittihamlar deyil, çünki iddia edilən fakt yalan  və şər olduğu halda qüruru aşağılamış olur.

Alternativ cinah babat bir mitinqi təşkil etmək gücünü başqa mənbələrdən alarkən, bütün məlumatların üzərindən sirr pərdəsinin qalxa biləcəyini hesablayır; əgər ona hakimiyyətə təzyiq, narazıları idarə etmək, öz varlığını qoruyub saxlamaq üçün dəstək gəlirsə, o, bu dəstəyi ikiəlli tutmağı təmiz adla yerində oturmaqdan daha qiymətli hesab edir.

Faktiki zəif siyasi qüvvələrin bəsit aksiyası necə şərh edilməsindən  asılı olmayaraq sosial şəbəkələrdə, mediada müzakirələrdə  dayanırsa, bu, “uğur”u onlara beynəlxalq təşkilatlardan savayı heç bir ünvan, heç bir amil verə bilməzdi.

Burada əsas marağı Qərb qurumlarının, bu missiyanın nəyə nail olmaq istəməsi, hansı tezislərlə müxalifəti önə itələməsi, necə bir sosial dayaq axtarıb tapması yaradır.

Hakimiyyəti müxalifətlə bağlı narazı salan da onun mübarizə istəyinin kənar mənbələrdən qidalanmasıdır. Çünki kənar mənbələr dünyanın bir çox yerində dərin fəlakət rişələri atmaqla, insanlıq üçün saysız bəlaların səbəbinə çevrilir.      

Məsələnin başlıca hissəsinə gəldikdə, təbii ki, siyasi fırtına yaratmaq istəyənlərin siyasi təmənnası xalq tərəfindən qarşılıq almağa yaxın deyil. Böyük dvidenti kütləvi etirazlar yarada bilər. Referendum və günün daha bir aktual mövzusu- sosial problemlərə kütləvi demarş üslubunun seçilməməsi müxalifəti və beynəlxalq çevrələri  dilxor edəcək nəticələr verir.       

Əslində müxalifət referendumu pozmağı hədəfə çevirmir. Bunun üçün hakimiyyətin özü boyda imkan və qüvvə sahibi olmalısan. Əgər onun belə bir potensialı olsaydı, aksiyaya inzibati razılıq min bir irad və bəhanələrlə etirazdan keçərdi. Hətta 10 mindən aşağı say hakimiyyətin özünün xeyrinədir, çıxdığı yolda rahatca addımlamasına arxayınlıq yaradır. Halbuki bu mitinqlərdə 10 min adam siyasi qüvvələrin səsinin tonuna, qərarlarının çəkisinə  cilovlanması mümkünsüz  bir çılğınlıq qatardı.   

Devalivasiyanın əmələ gətirdiyi sosial ağırlığa rəğmən, ortada müxalifətin nəfinə işləyən belə bir durum yoxdur. Xalq öz düşüncələrinə qısılıb qalırsa, mitinq fəaliyyəti, buradakı zəif emosionallıq xoru alternativ düşərgənin özü üçün də heç bir məna daşıya bilmir. Çünki qeyri-kütləvilik xarici mənbələrdən maddi stimullaşmanı zəiflədir.    

Referendum prosesini pozmağın mümkünsüzlüyündə ortaya düşməyin mənası odur ki,  daxildə kiminsə adamı ola bilmirsənsə, xaricdə kiminsə adamı olmağı bacarıb, yaşamaq uğrunda ağır mücadiləni qazanasan. Heç bir real iş yeri, gəlir yeri olmayan müxalifətin haqqında başqa cür düşünmək mümkün də deyil.

Bu mənada müxalifətə sərf edir, hakimiyyəti daim tənqid edən, ondan narazı düşən beynəlxalq təşkilatlar hər zaman deyingən və radikal  olsun. Beynəlxalq aləmə də gərəkdir ki, Azərbaycanda stavka edə biləcəyi, yaxud, qızışdıra biləcəyi cəsur narazılar, onların güclü siyasi lokamotivi mövcud olsun.   

Real vəziyyət isə onu göstərir ki, sosial karvanı hədəfə çəkib apara bilən siyasi sarvanlar yoxdur. İndi Azərbaycanda pasionar insanlar böyük kəmiyyət təşkil etmir.

 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Güləş Federasiyasının prezidenti vəfat etdi 1 İyun 2020, 00:57 16 yaşlı velosipedçi yol qəzasının qurbanı oldu 1 İyun 2020, 00:49 Deputatdan hökumətə ünvanlı sosial yardım çağırışı - VİDEO 1 İyun 2020, 00:40 Sağlamlıq imkanı məhdud uşaqların I sinfə qəbulu başlanılır 1 İyun 2020, 00:34 Mehriban Əliyeva uşaqları belə təbrik etdi - FOTO 1 İyun 2020, 00:23 Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi günüdür 1 İyun 2020, 00:14 Bu gündən müəllimlərin iş yerinin dəyişdirilməsi müsabiqəsinə başlanılır 1 İyun 2020, 00:04 Bakıda naməlum şəxslər ər-arvadı döydülər 31 May 2020, 23:54 Rusiyadan ABŞ-a etiraz 31 May 2020, 23:46 Komendant saatının vaxtı uzadıldı 31 May 2020, 23:35 Tovuzda 25 yaşlı gənc intihar etdi 31 May 2020, 23:21 Bu şirkət 774 min avtomobili geri çağırır 31 May 2020, 23:03 Tramp G7 sammiti iştirakçılarının sayını artırır 31 May 2020, 22:47 Dünyanın ən böyük konteyner gəmisi Süveyş kanalından keçib 31 May 2020, 22:33 Azərbaycanda koronavirusla bağlı son STATİSTİKA 31 May 2020, 22:16 Türkiyədə COVİD-19 qurbanlarının sayı 4 540 nəfərə çatıb 31 May 2020, 21:59 Ağstafada ağır qəza: 2 yaralı var 31 May 2020, 21:45 Kürdəmirdə üç otaqlı ev yanaraq külə döndü 31 May 2020, 21:36 Avropada rəqəmsal avro sınaqdan keçirildi 31 May 2020, 21:24 OPEC+ ölkələrinin nazirləri bu tarixdə görüşəcək 31 May 2020, 21:10 Türkiyə sabahdan bu qadağaları ləğv edir - Siyahı 31 May 2020, 20:58 "Crew Dragon"nun Yer ilə rabitə əlaqəsində nasazlıq yarandı 31 May 2020, 20:47 Fransalı futbolçudan ABŞ-dakı irqçiliyə etiraz - VİDEO 31 May 2020, 20:38 Pompeo öldürülən afroamerikalının ailəsinə başsağlığı verdi 31 May 2020, 20:34 Çin orbitə iki peyk buraxdı 31 May 2020, 20:28 Vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği açıqlandı 31 May 2020, 20:25 Göygöldə “KamAZ”  qoyun sürüsünə çırpıldı 31 May 2020, 20:19 Misir ordusu Şimali Sinayda daha 19 terrorçunu məhv etdi 31 May 2020, 20:18 Xorvatiya 10 ölkənin vətəndaşları üçün sərhədlərini açdı   31 May 2020, 20:18 Səudiyyə Ərəbistanında 90 min məscid ibadətə açıldı 31 May 2020, 20:14 "Honda" 774 min avtomobili nasazlığa görə geri çağırır   31 May 2020, 20:05 Rusiyalı məşqçi koronavirusdan öldü 31 May 2020, 20:02 Əhalinin banklardakı əmanətləri azaldı - Mərkəzi Bank 31 May 2020, 19:58 Məmmədyarov əfqanıstanlı həmkarı ilə telefonla danışdı 31 May 2020, 19:51 Formula 1 Qran-Pri yarışları iyulun əvvəlində bərpa olunacaq 31 May 2020, 19:47