Arxiv
1 Yanvar 2020, 18:28 | MƏDƏNİYYƏT
Qafqazda bir-birini görməyə gözü olmayan xalqlar...

Qafqaz Avropa ilə Asiyanın sərhədində yerləşən və təxminən 400 min kvadrat kilometr ərazini əhatə edən coğrafi regiondur. Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan, Rusiya və bir neçə separatçı rejimin arasında bölünən region onlarla xalqı təmsil edən 17 milyon insanın vətənidir.

 

Bu xalqlar arasında heç də həmişə hamar olmayıb. Söhbət təkcə azərbaycanlılar və ermənilər arasında tarix boyu tez-tez təkrarlanan etnik-dini və ərazi konfliktindən getmir. Qafqazda bir-biri ilə düşmənçilik edən xalqlar kifayət qədərdir.

Modern.az regionumuzun düşmən xalqarı haqqında qısa informasiya təqdim edir.

 

Gürcülər və abxazlar

Uzun əsrlər boyu ya müstəqil ya da Gücüstan dövlətinin tərkibində olan Abxaziya 1992-1993-cü illəri əhatə edən müharibədən sonra müstəqil dövlət kimi yaşayır. Amma bu müstəqilliyi Rusiya və bir neçə xırda dövlətləri çıxmaq şərti ilə heç kim tanımayıb. Gürcülər indiki Abxaziya ərazilərini tarixən gürcü xalqının subetnosu sayılan merqellərin tarixi vətəni sayır. Onlar hesab edir ki, orta əsrlərdə şimaldan gələn apsua xalqı (abxazlar özlərini belə çağırır) bu torpaqlarda məskunlaşıblar. Əskinə, abxaz isə heç vaxt Gürcüstana tabe olmadıqları iddia edirlər. Onların fikrincə, meqrellər yalnız XIX əsrdə - Rusiya İmperiyası bu əraziləri istila etdikdən sonra kütləvi şəkildə Abxaziya torplaqlarında məskunlaşıblar.

İki xalq arasında bu günə qədər münasibətlər gərgin olaraq qalır.

 

Gürcülər və osetinlər

1991-1992-ci illərdə Cənubi Osetiya mərkəzi hakimiyyətə qarşı vuruşaraq de-fakto müstəqillik əldə edib. Gürcülər Cənubi Osetiya ərazisini Samaçablo adlandırır və tarixi gürcü torpağı sayır. Onların fikrincə, osetin qaçqınları orta əsrlərdə regiona məskunlaşıblar. Osetinlər isə məhz gürcülərin regiona pənah gətirdiyini hesab edir. Tərəflər arasında Rusiyanın da aktiv iştirakı ilə 2008-ci ildə 5 günlük müharibə baş verib.

 

Osetinlər və inquşlar

Bu xalqlar arasında düşmənçilik süni yolla yaradılıb və ərazi mübahisəsi ilə bağlıdır. Belə ki, 1944-cü ildə inquşlar və çeçenlər Stalinin göstərişi ilə Şimali Qafqazdan Mərkəzi Asiyaya sürgün olunduqdan sonra ləğv edilmiş Çeçen-İnquş Respublikasının Priqorodnı rayonu Şimali Osetiya muxtariyyətinin tərkibinə daxil edilmişdi. 1956-cı ildə inquşlar sürgün geri qaytarılsa da, Sovet rəhbərliyi Priqorodnı rayonunu İnquşetiyaya qaytarmamışdı. Lakin 1992-ci ildə yeni Rusiya reallıqlarında inquşlar ərazini tərkibinə qatmaq istəyən zaman etnik toqquşmalar baş vermişdi. Qarşıdurmalar zamanı yüzlərlə insan həlak olmuş, inqşular bu ərazilərdən tam qovulmuşdular. İnquşetiya və Şimali Osetiya arasında gərgin münasivbətlər bu günə qədər davam edir. Osetinlərin xristian, inquşların isə müsəlman olmsa iki xalq arasındakı düşmənçiliyə dini rəng də qatır.

 

Qaraçaylar, balkarlar və adıqlar (çərkəzlər, kabardinlər)

Bu xalqlar arasındakı etnik gərginliyin kökündə də Sovet İttifaqının apardığı səhv milli siyasət dayanır. Belə ki, türk mənşəli qaraçaylar balkarlarla bir respublikada yaşamaq istəsə də, onlar qafqaz mənşəli çərkəzlərlə, balkarlar isə daha çox çərkəzlərlə eyni soy-kökə malik kabardinlərlə birgə muxtar respublikada yaşamalı olub. Tərəflər arasında gərginlik açıq milli ədavət formasına keçməyib və əsasən, məişət formasında özünü biruzə verir.

 

Çeçenlər və dağıstanlılar

Dağıstanda yaşayan çeçen-akkınlar 1944-cü ilə qədər çoxluq təşkil etdikləri Auxov rayonunda kompakt yaşayıblar. Amma kütləvi deportasiya onlara da şamil olunub. Ləğv olunmuş rayonun boş qalan ərazisinə avarlar və laklar köçürülüb. Qazaxıstandan geri döndükdə çeçenlər yaşadıqları ərazidə avarlar və laklarla üzləşməli olur. Akkın çeçenləri ilə yeni qonşuları arasında münasibətlər gərgin olsa da, hələ ki açıq qarşıdurma səviyyəsinə yüksəlməyib.

 

 

 

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Parisdə kütləvi etirazlar başladı 18 Fevral 2020, 01:07 Koronavirusu müalicə edən həkim də öldü 18 Fevral 2020, 00:43 Cinayətkar qrupunun silahlıları saxlanılıb 18 Fevral 2020, 00:29 Çempionlar Liqasında 1/8 final mərhələsi başlayır 18 Fevral 2020, 00:13 Bakıda qayınata və kürəkən bıçaqlanıb 17 Fevral 2020, 23:58 Rusiyanın bu bölgəsinə Azərbaycandan təyyarələrlə pomidor daşınır 17 Fevral 2020, 23:43 Türkiyə və Rusiya diplomatları danışıqlara sabah davam edəcək 17 Fevral 2020, 23:26 Azərbaycan alimləri İsveçrədə beynəlxalq elmi konfransa qatılıb 17 Fevral 2020, 23:08 Hacıqabulda avtomobil dirəyə çırpıldı: xəsarət alan var 17 Fevral 2020, 22:53 Azərbaycanlı köçkünlərin problemi Beynəlxalq Konfransda qaldırıldı 17 Fevral 2020, 22:37 Karib dənizində təyyarə qəzaya uğradı 17 Fevral 2020, 22:21 25 ölkədə 694 nəfər koronavirusa yoluxdu 17 Fevral 2020, 22:06 Bakıda dəhşətli qəza ölümlə nəticələndi 17 Fevral 2020, 21:49 İdxal edilən spirtli və energetik içkilər üçün aksiz dərəcələr artırılıb 17 Fevral 2020, 21:33 "İrəvana hər gün tabutlar getməlidir" - Qüdrət Həsənquliyev 17 Fevral 2020, 21:17 Tanınmış jurnalist xidmət rəhbəri təyin edilib 17 Fevral 2020, 21:06 Avropa İttifaqı Suriyaya qarşı sanksiyalarını genişləndirib 17 Fevral 2020, 20:56 Ali təhsil müəssisələrinə qəbul qaydalarında dəyişiklik - RƏSMİ 17 Fevral 2020, 20:46 Ramil Şeydayevin "Sabah"a keçidi rəsmiləşdi 17 Fevral 2020, 20:33 Gömrükdə 6000 ədəd "King" markalı siqaret aşkarlandı 17 Fevral 2020, 20:17 Lənkəranda bank ofisində tüstülənmə 17 Fevral 2020, 20:04 “Şahdəniz” qazının ixracı 15% artıb 17 Fevral 2020, 19:56 Təhsil Nazirliyi tender elan etdi 17 Fevral 2020, 19:45 Məşhur teleaparıcı intihar edib 17 Fevral 2020, 19:34 Səfər Mehdiyev müşavirə keçirdi - FOTOLAR 17 Fevral 2020, 19:24 Zakir Həsənov hərbi təyinatlı obyektlərin açılışında iştirak edib - FOTO 17 Fevral 2020, 19:16 Peşə məktəblərinin şagirdləri üçün Azərbaycan dili imtahanı keçirildi 17 Fevral 2020, 19:08 Yolu keçən piyadanı avtomobil vurub öldürdü   17 Fevral 2020, 18:59 Azərbaycanda cinayət törədən qadınların sayı artıb  17 Fevral 2020, 18:50 Dövlət büdcəsində 418 milyon manat qalıq YARANDI 17 Fevral 2020, 18:43 Sınaq imtahanının nəticələri nə vaxt açıqlanacaq? 17 Fevral 2020, 18:34 Bu il I sinfə elektron qəbul bütün ölkəni əhatə edəcək - RƏSMİ 17 Fevral 2020, 18:26 Nazirlikdən pensiyaçılara XƏBƏRDARLIQ 17 Fevral 2020, 18:18 Elmar Məmmədyarov Aİ-nin ticarət üzrə komissarı ilə görüşüb 17 Fevral 2020, 18:14 İlham Əliyev-Nikol Paşinyan debatında diqqətdən qaçan MƏQAM 17 Fevral 2020, 18:06