Arxiv
8 Yanvar 2021, 11:30 | ÖLKƏ
Ermənistan işğala görə Azərbaycana pul, yaxud ərazi verməlidir - TARİXİ PRESEDENTLƏR VAR 

Azərbaycan Ermənistandan mütləq təzminat alacaq

Beynəlxalq hüquq normalarını kobudcasına pozan Ermənistan 1990-cı illərin əvvəllərindən başlayaraq dünya birliyinin tanıdığı Azərbaycan ərazilərinin 20%-ni işğal etdi. 26 il davam edən danışıqlar prosesi dövründə rəsmi Yerevan BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qarabağda işğala son qoyması barədə 4 qətnaməsinə məhəl qoymadı.

 

Azərbaycan Ordusu 44 günlük Vətən Müharibəsində düşməni darmadağın edərək işğala son qoydu, eyni zamanda, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini icra etmiş oldu. Bu illər ərzində Dağlıq Qarabağ və ətraf 7 rayonun yeraltı sərvətlərini, su ehiyatlarını, meşələrini, tarixi abidələri, münbir torplaq sahələrini istismar edən düşmən ərazidəki yaşayış məntəqələrini yer üzündən silmişdi.

 

Məhz buna görə, 30 ilə yaxın davam edən təcavüzə görə, Azərbaycan dövlətinə dəymiş maddi zərər yəni reparasiya beynəlxalq instansiyaların verəcəyi qərarla reparasiya (Təcavüzkar dövlətin hansısa dövlətə (dövlətlərə) dəymiş zərəri pul və ya maddi formada ödəməsini nəzərdə tutan maddi-hüquqi məsuliyyət reparasiya adlanır) formasında ödənilməlidir.

 

Modern.az tarixdə işğal faktına görə, pul, bəzən isə ərazi qarşılığında repatriasiya nümunələrini təqdim edir.

 

 

Almaniya – dünyanın ən böyük təzminat ödəyən ölkəsidir

 

Reparasiya ödənişi barədə ən məşhur nümunə Almaniya ilə bağlıdır. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanmasına rəvac verən Üçüncü Reyx əksər Avropa ölkələtrini işğal edərək onlara ağır maddi zərər vurmuşdu. Polşa ilə Almaniya arasında reparasiya məsələsi 1953-cü ildə həll olunmuşdu. Sovet İttifaqının təsiri altındas Polşa dəymiş zərərə görə kompensasiya almaqdan imtina etmişdi.

 

Amma 1990-cı ildə Almaniya birləşəndən sonra Polşa 6 illik işğala görə, Almaniyadan repatriasiya tələb etdi. 1992-ci ildə iki hökumət arasında “Almaniya-Polşa Barışığı Fond”u yaradıldı.

 

Almaniya bu fondun köməyi ilə Polşaya 1,3 milyard avro ödəniş etdi. Amma Polşa hökuməti hərbi itkilərə görə, Almaniyadan daha 525 milyard avro kompensasiya tələb edir. Rəsmi Berlin isə məsələni bağlanmış hesab edir.

Maraqlıdır ki, 1953-cü ildə Polşa kompensasiyadan imtina edərək, əvəzində sərhədlərin Almaniyanın içərilərinə doğru 20 kilometr ərəli çəkilməsini tələb etmişdi.

 

 

Yunanıstan da pul istəyir

 

2013-cü ilin yanvarında Yunanıstan Maliyyə Nazirliyinin işçi qrupu İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Almaniyanın işğalı zamanı ölkəyə dəyən zərəri hesablamağa başladı. Yunan ekspertlər dəymiş zərərin faizlərini çıxmaq şərti ilə 108 milyard avro kompensasiya verilməsinin mümkünlüyünü səsləndirdi. 2015-ci ildə reparasiyanın məbləği 279 milyard dollara qədər qaldırıldı. 1960-cı ilə qədər Almaniyadan 115 milyon marka kompensasiya alsa da, rəsmi Afina həmin pulu reparasiyanın bütün məbləği deyil, avans hesab edirdi.

 

Angela Merkel hökuməti isə reparasiya ilə bağlı bütün siyasi və hüquqi məsələlərin 1990-cı ildə imzalanmış müqavilə ilə qapandığını açıqlayıb.

Paralel olaraq, keçmiş Yuqoslaviya dövləti 1946-cı ildə imzalanmış Paris müqaviləsinə görə, Almaniyanın vurduğu zərərə görə 36 milyon dollar kompensasiya almışdı. Bundan başqa, ölkə vətəndaşları üzərində tibbi eksperimentlərə görə, Almaniya daha 20 milyon dollar ödəməli idi.

 

1945-ci ilin oktyabrında Hollandiya işğala görə, Almaniyadan 25 milyard qulden kompensasiya tələb etmişdi. Amma 1949-cu ildə 69 kvadrat kilometr ərazi qarşılığında bi iddiasını geri götürmüşdü. 1963-cü ildə Almaniya 280 milyon marka ödəməklə həmin ərazini yenidən Hollandiyadan satın aldı.

 

 

Latviya, Litva və Estoniyanın Moskvaya təzminat davası və Rusiyanın yüz milyardlarla dollar vəsait xatırlatması
 

 

Paralel olaraq, özünü Sovet İttifaqının varisi elan edən Rusiya Federasiyası da reparasiya tələbi ilə üzləşir. 1940-cı ildə Molotov-Ribbentrop paktı sayəsində işğala məruz qalan Latviya, Litva və Estoniya Rusiyadan 50 illik müharibəyə görə, baş nazir və prezident səviyyəsində bu barədə açıqlama verirlər. Estoniya Sovet İttifaqının işğalçılıq siyasətini 25 milyard, Latviya isə 185 milyard avro məbləğində dəyərləndirir.

 

Rəsmi Moskva isə bu iddiaları absurd adlandıraraq Sovet İttifaqının Baltikyanı ölkələrdə sənayenin qurulmasına yüz milyardlarla dollar vəsait yatırdığını xatırladıb.

                                                                          

Müasir dövrün reparasiyalarından söz düzmüşkən isə İraqın 1990-cı ildə Küveytə hücum etməsi yada düşür. 1991-ci ilin fevralına kimi Küveyti işğalda saxlayan İraq “Səhrada tufan” əməliyyatı zamanı ABŞ-ın başçılıq etdiyi beynəlxalq koalisiya tərəfindən darmadağın edilmişdi.

 

Müharibədən sonra, Beynəlxalq Məhkəmə Küveytə dəymiş zərərə görə, İraqın 46,5 milyard dollar reparasiya ödəməsini tədiq edib. Bu günə qədər həmin məbləğin 20 milyard dolları ödənilib.

Ərazilərinin  20 faizi 30 il Ermənistanın işğalı altında qalan Azərbaycanın bu bölgələrdə bütün maddi və mədəni nümunələri, evlər, inzibati binalar, təbiət erməni barbarları tərəfindən məhv edilib. Birinci Qarabağ savaşında 30 minə yaxın, İkinci Qarabağ müharibəsində isə üç minə yaxın soydaşımız şəhid olub. Bütün bunların nəticəsində Azərbaycana 100 milyardlarla dollar həcmində zərər dəyib.

 

İndi Azərbaycan beynəlxalq hüququn verdiyi imkandan istifadə edərək işğalçı Ermənistana qarşı təzminat davası başlayır.

İqtisadçıların hesablamalarına görə, Ermənistan pul ödəmək iqtidarında olmadığını bəyan edəcəksə, əvəzində 30 il işğalda saxladığı ərazilərin yarısı boyda ərazisini ömürlük Azərbaycana verməlidir.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Keçmiş nazir yeni vəzifəyə təyin olundu 22 Yanvar 2021, 17:15 Türkiyə MN hərbçilərimizin də iştirak etdiyi təlimlərlə bağlı məlumat yaydı 22 Yanvar 2021, 17:10 Texniki Universitetdə yeni prorektor TƏYİNATI 22 Yanvar 2021, 17:05 Füzulinin Yuxarı Əbdürrəhmanlı kəndi - VİDEO 22 Yanvar 2021, 17:00 Kərki kəndindəki ermənilər TƏŞVİŞDƏ - Azərbaycana qaytarılmasına hazırlıq gedir 22 Yanvar 2021, 16:55 Şuşa əməliyyatında iştirak edən cüdo müəllimi - VİDEO 22 Yanvar 2021, 16:50 Dövlət Komitəsində BMqT nümayəndəsi ilə görüş keçirilib 22 Yanvar 2021, 16:45 Azərbaycanlı rəssamın ABŞ-da açılan ikinci fərdi sərgisi maraqla qarşılandı 22 Yanvar 2021, 16:40 Ermənistanda daha bir deputat Paşinyanın fraksiyasından istefa verdi 22 Yanvar 2021, 16:35 Dünyanın sabiq liderləri nə ilə məşğuldur? - Biznes, rəssamlıq, müalicə... - FOTOLAR                                     22 Yanvar 2021, 16:30 Naftalanda ŞİH-nin və DTA-nin layihələri həyata keçirilir 22 Yanvar 2021, 16:27 Zidan koronavirusa YOLUXDU 22 Yanvar 2021, 16:22 Zakir Həsənov Britaniyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşdü 22 Yanvar 2021, 16:16 Həmkarlar Konfederasiyasından “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 100 min manat ianə 22 Yanvar 2021, 16:10 ABŞ-ın ermənipərəst konqresmenləri niyə fəallaşıblar? - ŞƏRH 22 Yanvar 2021, 16:04 Bakıda 6 evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı 22 Yanvar 2021, 16:00 Çingiz Qənizadə: “Leyla Yunus yenə də öz ampluasındadır” 22 Yanvar 2021, 15:55 Azərbaycan Prezidenti status məsələsini tarixin zibilliyinə yollayıb - XİN-dən Avropa Parlamentinə sərt CAVAB 22 Yanvar 2021, 15:50 “YAŞAT” Fonduna toplanan vəsaitin məbləği AÇIQLANDI 22 Yanvar 2021, 15:44 Metronun “8 Noyabr” stansiyasına rəis müavini də təyin edildi 22 Yanvar 2021, 15:38 Oğul şəhid oldu, atasının ürəyi dözmədi 22 Yanvar 2021, 15:32 Parlamentin komitəsinin yaz sessiyası üçün iş planı təsdiqləndi 22 Yanvar 2021, 15:27 Sənədlərin notarial təsdiqinə görə rüsum 3 dəfə azaldılır 22 Yanvar 2021, 15:22 Qaz sayğaclarından narazı olan abonentlərin NƏZƏRİNƏ 22 Yanvar 2021, 15:17 Rəsmi Yerevan Azərbaycan-Türkiyə təlimlərinə ETİRAZ ETDİ 22 Yanvar 2021, 15:11 Nazirdən Xudavəng monastırı ilə bağlı AÇIQLAMA 22 Yanvar 2021, 15:06 Birdəfəlik əkin subsidiyası üçün müraciətlərin qəbuluna başlanılır 22 Yanvar 2021, 15:00 Akif Nağı ömürlük məhbuslara ƏFV İSTƏDİ 22 Yanvar 2021, 14:57 Şahbaz Quliyevin anası vəfat etdi 22 Yanvar 2021, 14:52 Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinbin iclası keçiriləcək 22 Yanvar 2021, 14:46 Darıxmağın ləzzəti 22 Yanvar 2021, 14:41 Valideynlər bu halda övladlarını məktəbə göndərməyə bilər 22 Yanvar 2021, 14:40 Şuşa döyüşlərində şəhid olan çavuş 22 Yanvar 2021, 14:34 Distant təhsil, zamanı itirməyək 22 Yanvar 2021, 14:28 Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır 22 Yanvar 2021, 14:22