Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bu düşüncelerini Bakü'de uluslararası konferans katılımcılarıyla yaptığı görüşmede dile getirdi. Devlet başkanı, Avrupa Parlamentosu'ndaki yolsuzluk iddialarına değinerek, kurumun eski başkan yardımcılarından birinin evinden büyük miktarda nakit para bulunmasını da hatırlattı:
"Başkan yardımcısının evinden bavullarla milyonlarca dolar çıktı, hepsini örtbas ettiler."
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev konuşmasında Avrupa Parlamentosu'nu sadece yolsuzluk iddialarıyla değil, aynı zamanda Azerbaycan-Ermenistan çatışması döneminde takındığı tutum nedeniyle de eleştirdi. Ermenistan'ın işgal ettiği Azerbaycan topraklarına uluslararası gözlemcilerin alınmadığı dönemde, Avrupa Parlamentosu da dahil olmak üzere bir dizi uluslararası kuruluşun bu konuda sessiz kaldığını ve Ermenistan'ı desteklediğini belirtti.
Bu düşüncelerin dile getirilmesinden sonra ise Avrupa Parlamentosu'nda yolsuzluk, gizli ödemeler, lobicilik ve dış etkiyle ilgili yeni skandallar ortaya çıktı. Brüksel'de yürütülen soruşturmalarda milletvekillerinin ve parlamento çalışanlarının adları geçti, operasyonlar sırasında yüklü miktarda nakit para bulundu, bazı davalar mahkemelere kadar gitti.
"Qatargate"den gizli kamerayla ortaya çıkarılan "nakit karşılığı etki" skandalına, Avrupa Parlamentosu fonlarının siyasi parti faaliyetleri için kullanılmasıyla ilgili mahkeme davasından Rusya'nın olası etki ağları hakkındaki soruşturmalara kadar bir dizi olay, kurumun şeffaflığı ve siyasi kararlara dış etki meselesini yeniden gündeme getirdi.
Modern.az, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in yıllar önce dikkat çektiği bu meselenin izinde Avrupa Parlamentosu'nu sarsan 4 büyük skandalı araştırdı.
"Qatargate" – Brüksel'deki nakit para skandalı
Avrupa Parlamentosu tarihindeki en büyük yolsuzluk soruşturmalarından biri, 2022 yılının Aralık ayında Belçika'da düzenlenen operasyonlarla gündeme geldi. Belçika kolluk kuvvetlerinin soruşturması kapsamında, Avrupa Parlamentosu'nun mevcut ve eski üyeleri, parlamento çalışanları ve diğer kişilerin Katar ve Fas gibi ülkelerin çıkarlarına uygun siyasi etki sağlamak karşılığında ödeme almakla şüpheli olduğu açıklanmıştı.
Operasyonlar sırasında 600 bin avrodan fazla nakit para, bilgisayarlar ve cep telefonları ele geçirilmişti. Soruşturmanın en dikkat çekici figürlerinden biri, o dönemde Avrupa Parlamentosu'nun başkan yardımcısı olan Eva Kaili idi. Parlamento, 2022 yılının Aralık ayında onun başkan yardımcılığı görevine son verdi. Davayla ilgili olarak eski milletvekili Pier Antonio Panzeri'nin evinde de 500 bin avrodan fazla nakit para bulunduğu Avrupa Parlamentosu belgelerinde belirtiliyor. Skandaldan sonra Avrupa Parlamentosu, şeffaflık ve etik kuralların sıkılaştırılması yönünde bir dizi adım attı.
"Nakit Karşılığı Etki" – milletvekillerine gizli kamerayla kurulan tuzak
2011 yılında Britanya'nın "The Sunday Times" gazetesinin gazetecilik araştırması, Avrupa Parlamentosu'nda lobicilik ve milletvekillerinin yasama faaliyetlerine etki meselesini gündeme getirdi. Gazeteciler kendilerini lobici olarak tanıtarak milletvekillerine para karşılığında yasama değişiklikleri hazırlama ve destekleme teklifleri sunmuşlardı. Araştırmanın sonucunda Avusturya'dan Ernst Strasser, Slovenya'dan Zoran Thaler ve Romanya'dan Adrian Severin ile ilgili skandal ortaya çıkmıştı. Avrupa Parlamentosu, sonuncunun dokunulmazlığını 2011 yılında kaldırmıştı.
Parlamento'nun verilerine göre, Severin sahte bir lobicilik şirketinden yasama değişikliklerini desteklemek karşılığında 100 bin avro alma teklifini kabul etmekle suçlanıyordu. Olay, Avrupa Parlamentosu'nda lobicilik faaliyetlerinin şeffaflığıyla ilgili tartışmaları daha da güçlendirdi.
Milletvekili Asistanları Skandalı – Avrupa fonları parti işlerine yönlendirildi
Avrupa Parlamentosu'nda yıllardır en çok tartışılan konulardan biri, milletvekili asistanları için ayrılan fonların amacı dışında kullanılmasıyla ilgili davalar oldu. Bu alandaki en dikkat çekici davalardan biri Fransa'nın Ulusal Birlik (RN) partisiyle ilgilidir. Fransız mahkemesi 2025 yılında partiyi ve 25 kişiyi Avrupa Parlamentosu milletvekili asistanları için ayrılan fonları yasa dışı kullanmakla suçlu buldu. Mahkemenin kanaatine göre, parlamento asistanları için ayrılan fonlar hesabına finanse edilen kişiler fiilen partinin faaliyetlerinde çalışmışlardır. Davanın en tanınmış figürlerinden biri Marine Le Pen oldu. Paris mahkemesi ona 4 yıl hapis cezası, bunun 2 yılının şartlı olması, 5 yıllık seçmeli görevden men ve 100 bin avro para cezası verdi. Dava ile ilgili hukuki süreç daha sonra temyiz aşamasına geçti. Bu dava, Avrupa Parlamentosu bütçesinden ayrılan fonların milletvekillerinin siyasi parti faaliyetleriyle hangi sınırlarda ayrılması gerektiği meselesini yeniden gündeme getirdi.
"Russiagate" – Avrupa Parlamentosu'nda Rusya etkisi iddiaları
2024 yılında Avrupa Parlamentosu'nu sarsan diğer bir skandal ise Rusya ile bağlantılı olası etki ağı hakkındaki soruşturmalar oldu. Çekya makamları Prag'da faaliyet gösteren "Voice of Europe" platformuyla ilgili tedbirler aldı. Çekya ve Belçika güvenlik servislerinin araştırmaları temelinde, bazı Avrupa parlamenterlerinin Rusya ile bağlantılı kişilerden ödeme alarak Moskova'nın çıkarlarına uygun propaganda yaptığı iddiaları gündeme getirildi. Avrupa Parlamentosu da konuyla ilgili kararında "Voice of Europe" üzerinden Rusya etki operasyonları hakkındaki bilgileri tartışmaya açtı ve bazı milletvekillerinin ödeme karşılığında Rusya yanlısı propagandaya katıldığı iddialarını kaydetti. Böylece, "Russiagate" klasik bir yolsuzluk davasının yanı sıra, Avrupa Parlamentosu'nun karşısına dış müdahale ve siyasi etki meselesini de ön plana çıkardı.
Bir tarafta Avrupa Parlamentosu kendini şeffaflık ve demokratik kurumların korunmasının savunucusu olarak tanıtıyor, diğer tarafta ise son yılların skandalları kurumun kendi içinde lobicilik, dış etki ve mali kontrol meselelerinin hala ciddi bir siyasi sorun olarak kaldığını gösteriyor.
Brüksel'in "cam sarayında" temel soru ise bundan sonra da aynı kalıyor: sıkılaştırılan kurallar siyasi kararların arkasındaki görünmeyen etkileri ne ölçüde sınırlayabilecek?
