15 Ekim'de Bakü'de Asya'da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı'nın (CICA) VII. Zirve Toplantısı yapılacak. Azerbaycan'ın ev sahipliği yapacağı zirveye Asya'nın çeşitli bölgelerini temsil eden devlet ve hükümet başkanlarının, dışişleri bakanlarının ve diğer üst düzey temsilcilerin katılımı bekleniyor.
Modern.az haber veriyor ki, zirve öncesinde bir dizi ülke heyetlerine kimin başkanlık edeceğini açıkladı.
Bakü'ye gelen ve ziyareti teyit edilen liderler
Şu anda Laos Cumhurbaşkanı Thongloun Sisoulith, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Kamboçya Krallığı Başbakanı Hun Manet Bakü'deler. CICA zirvesi öncesinde Azerbaycan ile Laos arasında üst düzey temasların başlangıcı oldu. Kamboçya Başbakanı Hun Manet de zaten Azerbaycan'da. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'un 14-15 Ekim tarihlerinde Azerbaycan'a çalışma ziyaretinde bulunacakları ve CICA zirvesine katılacakları resmi olarak açıklandı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un da 15 Ekim'de yapılacak toplantıya katılacağı teyit edildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre, zirvede CICA'nın gelecekteki gelişimi ve Avrasya coğrafyasında çok taraflı işbirliği konuları ele alınacak. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de etkinliğe katılacaklar.
Çin, Pakistan ve diğer ülkelerden kimler katılacak?
Zirve öncesinde bir dizi diğer ülkenin de üst düzeyde temsil edileceği yönünde bilgiler yayıldı. Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Devlet Bakanı Halife bin Şahin el-Merar'ın CICA zirvesine katılacağı ülkenin Bakü'deki büyükelçiliği tarafından teyit edildi.
Filistin'i ise zirvede Dışişleri ve Diaspora Bakanı Varsen Aghabekyan Şahin temsil edecek. Bu konuda 13 Ekim'de bilgi yayıldı. Ayrıca, Belarus'un Azerbaycan Büyükelçisi Dmitri Pineviç'in daha önce verdiği bilgiye göre, ülkenin heyetine parlamentonun Temsilciler Meclisi Başkanı İgor Sergeyenko başkanlık edecek. Çin ve Pakistan'ın da zirvede üst düzey temsilcilikle yer alması bekleniyor.
Tüm Orta Asya liderleri Bakü'de mi olacak?
CICA Genel Sekreteri Kayrat Sarıbay 1 Ekim'de medyaya yaptığı açıklamada, zirveye çok sayıda devlet ve hükümet başkanının katılımını beklediklerini belirtti. Orta Asya ülkelerinin liderlerinin zirveye katılmasını umduğunu, Asya'nın diğer bölgelerinden de üst düzey temsilcilerin katılımıyla ilgili olumlu bilgilerin olduğunu söyledi. 8 Ekim'de Türkmenistan'da yapılan Azerbaycan ve Orta Asya devlet başkanlarının 8. İstişare Toplantısı'nın sonuç bildirisinde de Bakü'de yapılacak CICA zirvesine hazırlık çalışmaları yüksek takdirle karşılandı. Kazakistan ve Türkmenistan liderlerinin katılımı ise kesin olarak açıklanmadı.
Bakü'de hangi konular ele alınacak?
CICA'nın resmi açıklamasına göre, zirve devlet ve hükümet başkanlarını, üye ve gözlemci devletlerin temsilcilerini, ayrıca gözlemci ve ortak kuruluşları bir araya getirecek. Toplantının temel amaçları Asya'da diyaloğun, karşılıklı güvenin, barışın, güvenliğin ve istikrarın güçlendirilmesi, ayrıca ortak sorunların çözümünde çok taraflı işbirliğinin geliştirilmesidir. Kayrat Sarıbay'ın önceki açıklamasına göre, zirve çerçevesinde siyasi bir bildiri, tematik bir belge ve bir dizi kurumsal kararın kabul edilmesi bekleniyor.
Önceki zirvelere hangi liderler katıldı?
CICA'nın önceki zirve toplantıları da üst düzey uluslararası temsilcilikle akıllarda kaldı. 15 Haziran 2019'da Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'de yapılan V. Zirve Toplantısı'na Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Jomart Tokayev ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev de dahil olmak üzere çok sayıda devlet ve hükümet başkanı katıldı. Azerbaycan'ı o dönem başbakanlık görevini yürüten Novruz Mammadov temsil etti.
12-13 Ekim 2022'de Astana'da yapılan VI. Zirve Toplantısı'na ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Vladimir Putin, Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Şavkat Mirziyoyev ve diğer üst düzey temsilciler katıldı.
Bakü'de yapılacak VII. Zirve Toplantısı, CICA'nın Azerbaycan'da devlet ve hükümet başkanları düzeyinde düzenlenen ilk zirvesi olacak.
CICA'nın 1992 yılında Kazakistan'ın ilk cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in girişimiyle kurulduğunu belirtelim. Şu anda teşkilatın 28 üye devleti var. Bunlar Azerbaycan, Afganistan, Bahreyn, Bangladeş, Kamboçya, Çin, Mısır, Hindistan, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Kazakistan, Kuveyt, Kırgızistan, Moğolistan, Pakistan, Filistin, Katar, Güney Kore, Rusya, Sri Lanka, Tacikistan, Tayland, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Özbekistan ve Vietnam'dır. Belarus, Endonezya, Japonya, Laos, Malezya, Filipinler, Suudi Arabistan, Türkmenistan, Ukrayna ve ABD ise teşkilatın gözlemci devletleridir. CICA'nın gözlemci kuruluşları arasında ise BM, Uluslararası Göç Örgütü, AGİT, Arap Devletleri Ligi ve Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi bulunmaktadır.
